**Mëlçia e Dhjamosur, Rrezik i Lartë për Kancer Agresiv të Zorrës së Trashë**
Një studim i ri shkencor sugjeron se individët që vuajnë nga mëlçia e dhjamosur mund të jenë në rrezik më të lartë për të zhvilluar një prej formave më agresive të kancerit kolorektal (të zorrës së trashë).
Ky studim, i publikuar në revistën shkencore “Nature”, thekson se pacientët me mëlçi të dhjamosur kanë më shumë gjasa të zhvillojnë metastaza agresive në mëlçi, veçanërisht kur kanceri kolorektal përhapet nga zorra në organe të tjera.
Studiuesit nga KU Leuven dhe Instituti i Kancerit Leuven në Belgjikë shpjegojnë se dhjamosja e mëlçisë nuk është thjesht një problem metabolik sekondar, por mund të ndikojë drejtpërdrejt në sjelljen dhe përhapjen e qelizave kanceroze.
Në mëlçitë e dhjamosura, nivelet e larta të acideve yndyrore ndryshojnë sjelljen e qelizave kanceroze duke stabilizuar proteinën MYC, e cila lidhet me zhvillimin e kancerit. Ky proces rrit prodhimin e prolinës, një aminoacid që ndihmon në formimin e kolagjenit. Kolagjeni i tepërt, më pas, krijon një strukturë mbështetëse që lehtëson depërtimin dhe zgjerimin e qelizave tumorale brenda mëlçisë, duke zëvendësuar gradualisht indin e shëndetshëm.
Profesorja Sarah-Maria Fendt, autore kryesore e studimit, shpjegon se mëlçia e dhjamosur u ofron tumoreve si sinjalin, ashtu edhe “materialin ndërtimor” të nevojshëm për t’u zhvilluar në mënyrë më agresive.
Ky zbulim konsiderohet i rëndësishëm për shkak të rritjes së shpejtë të rasteve të mëlçisë së dhjamosur në shkallë globale, një gjendje shpesh e lidhur me mbipeshën dhe obezitetin. Paralelisht, në disa vende po rritet edhe numri i personave nën moshën 50 vjeç që diagnostikohen me kancer të zorrës së trashë. Ekspertët kanë përmendur prej kohësh faktorë si obeziteti, ushqimet e përpunuara, jeta sedentare dhe gjumi i pamjaftueshëm si elementë që mund të ndikojnë në këtë tendencë, megjithëse ende nuk është identifikuar një shkak i vetëm dhe i qartë.
Studiuesit theksojnë se këto gjetje të reja mund të ndihmojnë mjekët të përcaktojnë më mirë se cilët pacientë janë më të rrezikuar dhe cilët mund të përfitojnë nga trajtime më të personalizuara. Në modelet laboratorike dhe në indet e marra nga pacientët, ndërhyrja në hapa të caktuar të këtij procesi – si proteina MYC, prodhimi i aminoacideve apo formimi i kolagjenit – uli rritjen e tumoreve agresive.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se ky studim nuk implikon se çdo person me mëlçi të dhjamosur do të zhvillojë kancer. Ai thjesht tregon se shëndeti metabolik i organizmit mund të ndikojë ndjeshëm në mënyrën se si përparon sëmundja te pacientët me kancer kolorektal. Për parandalim, specialistët vazhdojnë të rekomandojnë ruajtjen e një peshe të shëndetshme, aktivitet të rregullt fizik, shmangien e duhanit, kufizimin e konsumit të alkoolit dhe një dietë të balancuar, me pak ushqime të përpunuara.