**Analiste: Regjimi iranian, më i dobët se ç’dëshiron të besojë bota**
**Teheran, Iran** – Ndërkohë që Republika Islamike e Iranit u angazhua në ceremoni shtetërore mortore për Ajatollah Ali Khamenein, të dizajnuara për të projektuar një imazh të vazhdimësisë dhe forcës, pikëpyetje të thella mbeten mbi strukturën aktuale të pushtetit. Zineb Riboua, hulumtuese në Qendrën për Paqe dhe Siguri në Lindjen e Mesme pranë Institutit Hudson, vlerëson se regjimi është shumë më i dobët sesa përpiqet të paraqitet, dhe shtypja e intensifikuar është një shenjë dëshpërimi, jo vetëbesimi.
**Funerali: Një Shfaqje e Stabilitetit, Jo Realitetit**
Sipas Ribouas, funerali i organizuar me kujdes për Ajatollah Ali Khamenein ishte një përpjekje e qartë për të shfaqur forcë dhe unitet, thelbësore për mbijetesën e Republikës Islamike si një projekt revolucionar dhe model rajonal. Megjithatë, përtej kësaj skenografie, ajo argumenton se regjimi ka intensifikuar dënimet, atentatet dhe ekzekutimet me varje, duke qenë se Operacioni “Tërbimi Epik” theksoi dobësinë dhe paaftësinë e tij për të projektuar fuqinë. Aleatët rajonalë, si rebelët Huthi, Hezbollahu dhe Siria, nuk kanë qenë aq efektivë sa pritej, duke e lënë regjimin me pak mjete të fuqisë së butë. Kjo bën që lufta e informacionit dhe shfaqja e unitetit të jenë momentalisht asetet e vetme të tij.
**Roli i Zgjeruar, por i Ndarë, i Gardës Revolucionare**
Hulumtuesja thekson se Garda Revolucionare Islamike (IRGC) ka pasur gjithmonë një rol thelbësor në shpërndarjen e burimeve, qeverisjen dhe strategjinë ushtarake, veçanërisht në drejtimin e rrjetit të aleatëve rajonalë, me figura si Qassem Soleimani që dëshmuan rëndësinë e saj. Ajo beson se roli i IRGC-së është fuqizuar edhe më tej pas vdekjes së Ajatollahut, duke fituar një peshë më të madhe në vendimmarrje.
Megjithatë, Riboua vë në dukje se Garda mund të mos jetë aq e bashkuar sa duket. Ekzistojnë fraksione të ndryshme brenda saj, dhe pozicionet e ndryshme midis presidentit Masud Pezeshkian dhe Gardës, si dhe ndikimi i kryetarit të Parlamentit, Mohammad Baqer Qalibaf, tregojnë një kompleksitet të brendshëm. Kjo ngre pikëpyetje mbi kohezionin dhe drejtimin e saj të ardhshëm.
**Izolimi Ndërkombëtar dhe Problemet e Brendshme**
Izolimi i Republikës Islamike është i pamohueshëm. Ajo ka sulmuar vende arabe si Emiratet e Bashkuara Arabe, Katari dhe Arabia Saudite, duke dëmtuar marrëdhëniet diplomatike. Për më tepër, Irani nuk ka arritur të mobilizojë opinionin publik arab kundër SHBA-së dhe Izraelit, duke theksuar një shkëputje nga narrativa e tij tradicionale. Funerali, sipas Ribouas, ishte kryesisht një mesazh për publikun e brendshëm, i ndikuar nga protestat masive të janarit dhe shtypja që pasoi.
Ekonomia iraniane është në krizë, me inflacion të lartë dhe pakënaqësi në rritje të qytetarëve. Ndryshe nga vende si Kuba apo Koreja e Veriut, Irani tashmë ka shteruar një pjesë të madhe të kapaciteteve të tij për shkak të protestave të përsëritura dhe gjithnjë e më të dhunshme, siç ishin ato pas vdekjes së Mahsa Aminit. Regjimi po përballet me vështirësi në rekrutimin e ushtarëve, madje edhe brenda Gardës, dhe me mungesa në shërbimet bazë si menaxhimi i ujit. Popullsia po e kupton se taksat e tyre po financojnë rrjetin rajonal të aleatëve, në vend që të përdoren për nevojat e tyre jetike.
**E Ardhmja: Shtypje e Intensifikuar dhe Nxjerrje jashtë Lojës e Kinës**
Riboua parashikon që shtypja ndaj zërave kritikë do të intensifikohet, me Gardën Revolucionare të gatshme të sakrifikojë shumë për të ruajtur pushtetin. Kjo shtypje synon të imponojë ideologjinë dhe të parandalojë valë të tjera protestash mbarëkombëtare. Megjithatë, regjimi po përballet me një ndarje të thellë ndërbrezore, pasi ajo që ofron është një “revolucion i përhershëm”, i cili nuk mbështetet më nga një pjesë e madhe e popullsisë, sidomos krahas ambicieve zhvillimore të fqinjëve të tij.
Për të rritur presionin mbi regjimin pa dëmtuar qytetarët e zakonshëm, SHBA-ja dhe aleatët e saj duhet të rrisin presionin ndaj Kinës. Kina blen 90% të naftës iraniane dhe ndihmon Iranin me komponentë kimikë për raketa balistike dhe programin e dronëve. Sanksionet ndaj kompanive kineze të transportit detar dhe hapësinore janë hapa të rëndësishëm, por duhet të sigurohet që Pekini të mos vazhdojë të blejë naftën e sanksionuar iraniane me çmime të ulëta.
Kërcënimi më i madh për Republikën Islamike është kombinimi i presionit ushtarak dhe ekonomik të ushtruar nga SHBA-ja, veçanërisht goditja e sistemit bankar paralel të Gardës Revolucionare. Edhe pse Irani ruan programin bërthamor, atë të dronëve dhe arkitekturën raketore, fushata e fundit, sado e shkurtër, e ka dobësuar regjimin në një mënyrë të paprecedentë që nga themelimi i tij.