**Udhëzuesi i Gjinekologëve: Këto Ushqime Duhen Shmangur Gjatë Shtatzënisë**
Ardhja në jetë e një foshnje është një motiv i fuqishëm për të rishikuar dhe përmirësuar mënyrën e jetesës. Gjatë shtatzënisë, ju ushqeheni për dy, por kjo nuk do të thotë të dyfishoni sasinë e ushqimit. Përkundrazi, duhet të ushqeheni dyfish më me përgjegjësi, duke i dhënë prioritet cilësisë dhe larmisë.
Nëse dieta juaj e mëparshme ka qenë e varfër, me shumë ushqime të konservuara, ose nëse shmangni vaktet, është koha për ndryshime thelbësore. Gjatë periudhës së shtatzënisë rekomandohet një shumëllojshmëri ushqimesh të shëndetshme. Megjithatë, disa prej tyre duhet të shmangen kategorikisht, pasi mund të shkaktojnë efekte anësore ose komplikime, qoftë edhe të lehta. Më mirë të jeni të sigurta.
Ja lista e ushqimeve që gjinekologët këshillojnë t’i shmangni:
1. **Peshku me përmbajtje të lartë merkuri:** Peshku dhe prodhimet e detit janë burime të shkëlqyera proteinash, hekuri dhe acideve yndyrore Omega-3, të cilat ndihmojnë në zhvillimin e trurit të fetusit. Por disa lloje peshqish përmbajnë nivele të rrezikshme merkuri, të cilat mund të dëmtojnë sistemin nervor të foshnjës. Në këtë kategori përfshihen: peshku shpatë, peshkaqeni, skumbria mbret dhe peshku me kapelë (tilefish).
Sipas Administratës së Ushqimit dhe Barnave (AUB) dhe Agjencisë për Mbrojtjen e Mjedisit (AMM), gratë shtatzëna mund të konsumojnë deri në 340 gramë prodhime deti në javë. Kjo sasi mund të ndahet në dy racione mesatare, duke përfshirë karkaleca, salmon, merluc apo peshk ton të lehtë të konservuar. Peshku ton i bardhë i konservuar duhet kufizuar në 170 gramë në javë.
2. **Prodhime deti të pagatuara, pak të gatuara ose të tymosura:** Është thelbësore që peshku dhe guaskat e detit (si midhjet dhe molusqet) të mos konsumohen të pagatuara. Po ashtu, shmangni prodhimet e detit të tymosura, si salmoni i tymosur, për shkak të rrezikut të baktereve. Pjesa më e madhe e prodhimeve të detit duhet të gatuhet në një temperaturë minimale prej 65 gradësh Celsius.
Nëse konsumoni peshk të kapur në ujëra lokale, informohuni për paralajmërimet specifike rreth ndotjes së ujit në atë zonë. Në mungesë informacioni, kufizojeni sasinë në 170 gramë në javë dhe shmangni konsumin e mëtejshëm të peshkut gjatë të njëjtës javë.
3. **Mish, shpendë dhe vezë të pagatuara mirë:** Konsumi i ushqimeve të pagatuara mirë, si mishi, shpendët dhe vezët, rrit rrezikun e helmimit nga ushqimi. Gjatë shtatzënisë, ky rrezik është më i lartë dhe mund të shkaktojë sëmundje më serioze, dhe në raste të rralla, mund të prekë edhe foshnjën. Për të parandaluar këtë, gatuajini të gjitha llojet e mishrave plotësisht, duke përdorur një termometër ushqimi për të siguruar arritjen e temperaturës së duhur. Për biftekun, sigurohuni që temperatura e brendshme të arrijë të paktën 65 gradë Celsius. Vezët duhet të jenë të ziera fort ose të skuqura plotësisht, pasi ato të pagatuara mund të mbartin bakterin e salmonelës.
4. **Mishrat e përpunuar:** Gjatë procesit të përpunimit, mishrat mund të kontaminohen. Problemi më i madh vjen nga mishrat si proshutat, sallamrat dhe salsiçet, të cilat mund të jenë burim i listeriozës – një sëmundje e rrallë, por shumë e rrezikshme që përcillet përmes ushqimeve. Bakteri Listeria mund të zhvillohet në temperatura të ulëta, por nuk i reziston nxehtësisë. Për këtë arsye, sigurohuni që salsiçet dhe mishrat e tjerë të përpunuar të gatuhen plotësisht dhe të ruhen si duhet. Ngrohja e tyre e plotë gjithashtu e bën konsumin më të sigurt. Përveç rrezikut të listeriozës, shumica e mishrave të përpunuar janë të pasur me natrium, gjë që mund të shkaktojë fryrje gjatë shtatzënisë.
5. **Produkte të papasterizuara:** Produktet bulmetore me pak yndyrë mund të jenë pjesë e një diete të shëndetshme, por nuk duhet të konsumoni asgjë që përmban qumësht të papasterizuar, pasi mund të shkaktojë një sërë sëmundjesh. Shmangni djathërat e butë si Brie, Camembert, djathërat e bardhë dhe djathërat blu, përveç rasteve kur etiketa specifikon qartë se janë prodhuar me qumësht të pasterizuar. Po ashtu, mos konsumoni pije (si lëngjet e frutave) të papasterizuara.