**Mbi gjysma e rasteve të kancerit të gjirit në Kosovë, zbuluar herët gjatë 2025**
**Prishtinë** – Më shumë se gjysma, apo 53.4 për qind, e rasteve të kancerit të gjirit të diagnostikuara në Kosovë gjatë vitit 2025, janë zbuluar në fazat e hershme, përkatësisht në atë të parë dhe të dytë të sëmundjes. Ky fakt, i bërë i ditur nga Ministri i Shëndetësisë, Arben Vitia, konsiderohet një tregues inkurajues për mundësitë e trajtimit të suksesshëm dhe rëndësinë e kontrolleve të rregullta mjekësore.
Vitia e bëri këtë njoftim gjatë konferencës ndërkombëtare “Karcinoma e Gjirit dhe Sfidat e Saj”, e cila u organizua në kuadër të “muajit rozë”, duke u fokusuar në sfidat e parandalimit, diagnostikimit dhe trajtimit të kësaj sëmundjeje.
Ministri theksoi përkushtimin e institucioneve shëndetësore për zgjerimin e shërbimeve të shqyrtimit (skriningut) dhe përmirësimin e qasjes së grave në ekzaminime mjekësore, duke përmendur se mamografia është falas në institucionet publike gjatë gjithë vitit.
Ai bëri të ditur se Kosova ka tashmë Planin e parë të Veprimit për Shqyrtimin e Kancerit të Gjirit për periudhën 2026-2028. Për të forcuar kapacitetet diagnostikuese, pritet instalimi i tetë pajisjeve të reja digjitale të mamografisë në komunat ku ato mungojnë, si dhe përdorimi i mamografit mobil për të lehtësuar qasjen në zona të ndryshme të vendit.
Gjithashtu, u theksua avancimi i shërbimeve të radioterapisë në Klinikën e Onkologjisë, me vendosjen e dy akseleratorëve të rinj, njëri prej të cilëve mundëson përdorimin e teknologjisë SBRT. Ministri Vitia theksoi edhe rëndësinë jetike të mbështetjes psikologjike për gratë e diagnostikuara, duke siguruar informim dhe përkrahje gjatë të gjithë procesit të trajtimit dhe rikuperimit.
Në të njëjtën konferencë, Drejtori i Klinikës së Onkologjisë, Ilir Kurtishi, konfirmoi se investimet në pajisje moderne dhe metodat e reja terapeutike kanë pasur ndikim pozitiv në zhvillimin e shërbimeve për pacientët me sëmundje malinje në Kosovë.
Klinika aktualisht disponon tri pajisje për radioterapi, duke mundësuar aplikimin e teknikave bashkëkohore si radioterapia me intensitet të moduluar (IMRT) dhe stereotaksia. Kurtishi theksoi rëndësinë e sigurimit të qasjes në barna të reja dhe terapi bashkëkohore, si dhe përmendit përmirësimin e infrastrukturës së klinikës dhe avancimin e përgatitjes së barnave citostatike, me procedura automatike në proces. Megjithatë, ai shtoi se përmirësimi i mëtejshëm kërkon investime të vazhdueshme, edukim profesional dhe bashkëpunim me institucionet ndërkombëtare.
Nga ana tjetër, Drejtori i Qendrës Klinike Universitare të Kosovës (QKUK), Mentor Zejnullahu, theksoi rëndësinë e zbulimit të hershëm, trajtimit cilësor dhe bashkëpunimit ndërmjet profesionistëve shëndetësorë. Ai shtoi se qëllimi është ofrimi i kujdesit të nevojshëm për çdo paciente, duke kombinuar profesionalizmin me një qasje humane.
Konferenca shërbeu si platformë për të riafirmuar rëndësinë e diagnostikimit të hershëm, përmirësimin e trajtimit dhe fuqizimin e shërbimeve shëndetësore për gratë që përballen me kancerin e gjirit, duke theksuar se kontrollet e rregullta dhe qasja në shërbime diagnostikuese mbeten thelbësore për zbulimin e sëmundjes në fazat e saj fillestare.