Inteligjenca Artificiale në Ndihmë të Shëndetit të Grave: Chatbot i ri dallon simptomat e kancerit gjinekologjik
Një organizatë britanike ka lançuar një chatbot të ri me inteligjencë artificiale, i quajtur “Ask Eve Assist”, i krijuar për të ndihmuar gratë të identifikojnë simptomat paralajmëruese të pesë llojeve të kancerit gjinekologjik. Ky mjet digjital vjen si përgjigje ndaj shqetësimeve se platformat e përgjithshme të AI mund të japin informacione të pasakta dhe potencialisht të rrezikshme për shëndetin.
Organizata britanike “The Eve Appeal”, e specializuar në ndërgjegjësimin dhe kërkimet për kanceret gjinekologjike, e ka zhvilluar këtë shërbim me mbështetjen e ekspertëve shëndetësorë. Chatboti analizon simptomat e përshkruara nga përdorueset dhe jep udhëzime nëse ato mund të lidhen me shenja paralajmëruese të kancerit. Ai mbulon pesë lloje kryesore të kancerit gjinekologjik: të mitrës, vezoreve, qafës së mitrës, vulvës dhe vaginës. Shërbimi është në dispozicion 24 orë në ditë dhe, në rast nevoje, mund t’i drejtojë përdorueset te infermieret e specializuara të organizatës. Megjithatë, “Ask Eve Assist” nuk është krijuar për të vendosur diagnoza dhe nuk zëvendëson kontrollin mjekësor.
**Pse u krijua një chatbot i veçantë për shëndetin e grave?**
Vendimi për krijimin e “Ask Eve Assist” lindi pas hetimeve të The Eve Appeal mbi saktësinë e përgjigjeve që ofrojnë platformat e njohura të inteligjencës artificiale. Organizata thekson se disa prej këtyre sistemeve shpesh dështojnë të ofrojnë informacione të sakta dhe të besueshme kur pyeten për simptomat e kancerit gjinekologjik.
Vitin e kaluar, The Eve Appeal testoi funksionin AI Overview të Google, i cili krijon përmbledhje automatike të rezultateve të kërkimit. Sipas organizatës, sistemi dha informacione tërësisht të gabuara për kontrollet e qafës së mitrës. Gjithashtu, u vu re se përgjigjet mund të ndryshonin edhe kur përdoruesit bënin të njëjtën pyetje në momente të ndryshme, duke ngritur shqetësime për gratë që mbështeten te kërkimet në internet për të kuptuar simptomat e tyre.
Në një tjetër testim, të zhvilluar më herët këtë vit, organizata shqyrtoi përgjigjet e ChatGPT për simptoma të mundshme të kancerit të vezoreve. Chatboti nuk e identifikoi siç duhej një shenjë të rëndësishme paralajmëruese: fryrjen e vazhdueshme të barkut, e cila nuk përmirësohet pas ndryshimeve në ushqyerje. Përkundrazi, ai sugjeroi se simptomat mund të lidheshin me sindromën e zorrës së irrituar. Organizata zbuloi edhe mangësi të tjera, si mosidentifikimi i kruajtjes së vazhdueshme të vulvës si simptomë e mundshme e kancerit të vulvës, ose informacione të pasakta për shpeshtësinë e kontrolleve të qafës së mitrës në Mbretërinë e Bashkuar.
**Mbi 22 mijë diagnoza të kancerit gjinekologjik çdo vit**
Sipas të dhënave të The Eve Appeal, në Mbretërinë e Bashkuar diagnostikohen më shumë se 22 mijë raste të kancerit gjinekologjik çdo vit, duke shkaktuar mesatarisht rreth 21 vdekje në ditë. Një nga problemet kryesore mbetet diagnostikimi i vonshëm. Shanset për mbijetesë janë dukshëm më të mira kur kanceri zbulohet në fazat e hershme. Për shembull, rreth 90% e grave të diagnostikuara me kancer të vezoreve në fazën e parë jetojnë të paktën pesë vjet pas diagnozës, ndërsa në fazën e katërt, kur sëmundja është përhapur më gjerësisht, kjo përqindje bie në rreth 15%. Këto statistika theksojnë rëndësinë e njohjes së simptomave dhe kërkimit të ndihmës mjekësore në kohën e duhur.
**Si funksionon “Ask Eve Assist”?**
Mjeti përdor inteligjencën artificiale për të interpretuar pyetjet rreth simptomave dhe shëndetit gjinekologjik. Ndryshe nga chatbotët e përgjithshëm, ai është zhvilluar duke përdorur informacione të verifikuara nga organizata dhe specialistët e saj. Qëllimi është që gratë të marrin përgjigje të qarta dhe të kuptueshme, pa u ekspozuar ndaj informacioneve të pasakta. Nëse pyetja është e thjeshtë, sistemi ofron informacion të menjëhershëm. Nëse simptomat ose shqetësimet kërkojnë vlerësim më të specializuar, përdoruesja mund të drejtohet te infermieret e shërbimit “Ask Eve”. Ky funksionim synon të lehtësojë ngarkesën e stafit shëndetësor, duke u mundësuar profesionistëve të përqendrohen te rastet më komplekse.
Helen Hyndman, infermiere drejtuese e shërbimit “Ask Eve”, shpjegoi se kërkesa për këshilla shëndetësore është rritur ndjeshëm. “Si infermiere, një nga pjesët më të vështira të rritjes së kërkesës për shërbimin tonë ishte të dija se shumë njerëz kishin nevojë për mbështetje më intensive sesa mund t’u ofronim me kohën që kishim në dispozicion,” deklaroi ajo. Sipas Hyndman, chatboti ka ndihmuar në menaxhimin e pyetjeve rutinë. “Ask Eve Assist na ka ndihmuar ta menaxhojmë këtë presion duke iu përgjigjur në mënyrë të sigurt pyetjeve të zakonshme, në mënyrë që ne të kemi më shumë kohë për njerëzit që kanë nevojë për kujdes të specializuar.” Megjithatë, ajo theksoi se teknologjia nuk mund ta zëvendësojë kontaktin njerëzor: “Asgjë nuk mund ta zëvendësojë bisedën me një infermiere, por Ask Eve Assist na ndihmon që mbështetja fillestare të jetë menjëherë e disponueshme.”
Kërkesa për këshillim shëndetësor është rritur ndjeshëm pas mbylljes së organizatës “Jo’s Cervical Cancer Trust” në vitin 2024. Athena Lamnisos, drejtoreshë ekzekutive e The Eve Appeal, tha se sistemi shëndetësor britanik po përballet gjithashtu me lista të gjata pritjeje. “Në Angli, rreth 600 mijë njerëz ndodhen në listat e pritjes për shërbime gjinekologjike dhe shumë prej tyre kërkojnë përgjigje në një mjedis online të mbushur me informacione të pasigurta,” deklaroi ajo.
Lamnisos paralajmëroi se gabimet e mundshme të sistemeve të inteligjencës artificiale mund të kenë pasoja serioze. Për shembull, disa mjete të AI kishin sugjeruar gabimisht se testi i qafës së mitrës mund të zbulonte edhe kancerin vaginal, duke i krijuar përdorueses një ndjenjë të rreme sigurie. Kjo mund të vonojë kërkimin e ndihmës mjekësore. “Gabimet që bëhen nga platformat online të inteligjencës artificiale mund të kenë pasoja fatale,” theksoi Lamnisos. “Pikërisht për këtë arsye e zhvilluam Ask Eve Assist: për të ofruar menjëherë informacione të besueshme dhe për t’i drejtuar rastet më komplekse te specialistët.”
Përpara lançimit, “Ask Eve Assist” iu nënshtrua testimeve me 359 pjesëmarrës. Organizata raportoi se shumica e përdoruesve morën përgjigje përmes sistemit, ndërsa rreth një në 20 kishte nevojë për mbështetje të mëtejshme nga infermieret.
Gemma Wilson, përdoruese e shërbimit “Ask Eve” dhe paciente e diagnostikuar me kancer të mitrës, tha se një mjet i tillë do t’i kishte ndihmuar shumë gjatë periudhës së diagnostikimit. “Nëse ky shërbim do të kishte ekzistuar kur u diagnostikova, do të kishte bërë një ndryshim të jashtëzakonshëm,” deklaroi ajo, duke kujtuar se do të mund të përdorte chatbotin për shqetësimet e saj gjatë natës.
**Si ta përdorni chatbotin “Ask Eve Assist”?**
Shërbimi është i disponueshëm në faqen zyrtare të organizatës britanike “The Eve Appeal”. Për ta përdorur:
* Hapni faqen e The Eve Appeal.
* Identifikoni butonin e kuq me mbishkrimin “Ask a Question” në këndin e poshtëm të djathtë të faqes.
* Klikoni butonin dhe shkruani pyetjen ose përshkruani simptomat.
* Lexoni informacionin e ofruar dhe ndiqni udhëzimet për kontakt me profesionistët shëndetësorë, nëse rekomandohet.
Vlen të theksohet se shërbimi është krijuar për kontekstin shëndetësor britanik, ndaj udhëzimet për kontrollet dhe referimet mund të mos zbatohen njësoj në vende të tjera.
Zhvillimi i “Ask Eve Assist” tregon potencialin e inteligjencës artificiale për të përmirësuar qasjen në informacione shëndetësore të besueshme. Megjithatë, rasti nxjerr në pah edhe kufizimet e sistemeve digjitale, sidomos kur bëhet fjalë për simptoma që mund të lidhen me sëmundje serioze. Ekspertët theksojnë se chatbotët mund të ndihmojnë përdoruesit të kuptojnë më mirë shenjat paralajmëruese, por nuk mund të zëvendësojnë ekzaminimet fizike, analizat laboratorike apo procedurat diagnostikuese. Mesazhi kryesor mbetet se simptomat e vazhdueshme ose të pazakonta gjinekologjike nuk duhen neglizhuar, edhe nëse një chatbot sugjeron shkaqe më të zakonshme. Mjete si “Ask Eve Assist” mund të ndihmojnë në orientimin fillestar, por diagnostikimi i hershëm dhe trajtimi i duhur mbeten përgjegjësi e profesionistëve shëndetësorë.