**5 Probleme Shëndetësore të Panjohura, por të Lidhura me Menopauzën**
Përveç valëve të nxehta dhe ndryshimeve të humorit, menopauza mund të shkaktojë disa gjendje shëndetësore më pak të njohura. Ndërsa disa gra e kalojnë këtë periudhë transformuese pa efekte anësore të theksuara, të tjera mund të përballen me problemet e mëposhtme:
**1. Prolapsi i Organeve Pelvike**
Në rininë e hershme, muskujt e legenit kryejnë një funksion thelbësor duke u kontraktuar dhe duke i mbajtur organet në pozicionin e duhur. Pas menopauzës, këta muskuj dobësohen, duke bërë që fshikëza, mitra, zorrët ose vagina të bien poshtë (prolapsi). Në rastet më të rënda, një ose disa prej këtyre organeve mund të vargen, duke shkaktuar dhimbje, gjakderdhje dhe shqetësime të tjera. Kjo gjendje mund të vështirësojë edhe procesin e jashtëqitjes. Gratë që kanë pasur lindje natyrale janë më të rrezikuara. Menopauza gjithashtu shoqërohet me shtim në peshë, i cili shton presionin mbi organet e mbajtura nga legeni.
**Çfarë mund të bëni:** Kërkoni ndihmë mjekësore. Shumë gra vonojnë trajtimin për shkak të frikës, konfuzionit apo turpit. Nuk ka arsye për t’u turpëruar, pasi nuk jeni vetëm. Sipas një publikimi në “Revistën Ndërkombëtare të Urogjinekologjisë”, rreth 41-50% e grave mund të shfaqin pasoja të tilla. Nëse ndieni një shtypje poshtë ose keni vështirësi në jashtëqitje, duhet të konsultoheni me mjekun. Në rastet e lehta, mjeku mund t’ju rekomandojë ushtrime për forcimin e muskujve pelvikë. Në situata më të komplikuara, mund të jetë e nevojshme ndërhyrja kirurgjikale.
**2. Sëmundjet e Mëlçisë**
Në moshë të re dhe kur jemi të shëndetshëm, mëlçia ka tendencë t’i riparojë shumë shpejt dëmet nga alkooli, infeksionet ose faktorë të tjerë të dëmshëm. Ndonjëherë, ky organ krijon qeliza të dëmtuara dhe jo funksionale, të cilat me kalimin e kohës tentojnë të shkaktojnë dëmtime të rënda. Ky proces frenohet pjesërisht nga estrogjeni, prodhimi i të cilit bie gjatë menopauzës. Me kalimin e kohës, kjo mund të çojë në shfaqjen e sëmundjeve kronike të mëlçisë. Estrogjeni gjithashtu mbron mitokondritë e qelizave të mëlçisë. Rënia e prodhimit të këtij hormoni mund të shkaktojë dëmtime të mëtejshme, duke çuar në plakje të parakohshme të mëlçisë.
**Çfarë mund të bëni:** Herën tjetër që do të bëni analiza gjaku, kërkoni të matni nivelet e enzimave hepatike. Shumica e personave nuk shfaqin shenja të sëmundjeve të mëlçisë deri në faza të avancuara. Nëse keni lindur midis viteve 1945 dhe 1965, duhet të kërkoni të testoheni për hepatitin C, një virus që mund të dëmtojë rëndë mëlçinë.
**3. Çrregullime të Sistemit Imunitar**
Ndiheni të lodhura, të çrregulluara emocionalisht dhe keni valë të nxehta? Këto janë simptoma normale të menopauzës, por gjithashtu mund të jenë shenja të një çrregullimi të sistemit imunitar, si për shembull skleroza e shumëfishtë ose artriti. Mund të jetë një problem që fillon gjatë menopauzës, ose vetë menopauza mund ta përkeqësojë një gjendje ekzistuese. Edhe në këtë rast, përgjegjës është estrogjeni. Rënia e prodhimit të këtij hormoni shkakton inflamacion në trup ose mund t’i kthejë sistemet mbrojtëse të trupit kundër tij.
**Çfarë mund të bëni:** Regjistroni çdo simptomë që po përjetoni gjatë menopauzës dhe diskutojini të gjitha me mjekun tuaj. Nëse keni histori familjare ose personale të çrregullimeve autoimune, konsultojini këto simptoma edhe me një endokrinolog dhe gjinekolog. Ata do t’ju ndihmojnë të diagnostikoni saktë gjendjen dhe të përcaktoni trajtimin e duhur.
**4. Sy të Thatë**
Estrogjeni nuk është i vetmi hormon që njeh rënie. Edhe niveli i testosteronit bie gjatë menopauzës dhe ndikon drejtpërdrejt në shikim. Këto hormone, të cilat zakonisht njihen si hormone mashkullore, luajnë një rol kritik në gjëndrat meibomiane, të cilat prodhojnë një lëng yndyror që ndihmon në ruajtjen e lagështisë në sipërfaqen e syrit. Kur niveli i testosteronit bie, kjo shtresë yndyrore hollohet. Si rezultat, avullon më shumë ujë dhe mbetet më shumë kripë. Gjithashtu, qelizat e gjëndrave lotore fillojnë të degjenerojnë më shpejt pas menopauzës. Kjo është arsyeja pse incidenca e syve të thatë është më e lartë tek gratë e moshuara sesa tek burrat.
**Çfarë mund të bëni:** Edhe personat me shikim të përsosur dhe pa probleme të mëparshme duhet të fillojnë kontrollet periodike pas moshës 40 vjeçare. Nëse nuk e keni bërë më parë, është koha të filloni. Përdorimi i lubrifikantëve (lotë artificialë) ndonjëherë është mjaftueshëm, por në raste më të theksuara mund të nevojitet vendosja e tapave pikore (punctual plugs) për të ruajtur lagështinë dhe për të parandaluar tharjen e shpejtë të syve.
**5. Humbje e Dëgjimit**
Me kalimin e moshës, të gjithë tentojnë të humbin disi aftësinë dëgjimore, por gratë mund të përjetojnë një rënie më të shpejtë të dëgjimit pas menopauzës. Kjo ndodh sepse estrogjeni luan një rol të rëndësishëm në organin koklear në veshin e brendshëm, i cili ka detyrë të konvertojë dridhjet në sinjale elektrike që truri mund t’i interpretojë. Dëmtimi i këtij organi mund të ndikohet nga nivelet e ulëta të estrogjenit.
**Çfarë mund të bëni:** Minimizoni ekspozimin ndaj zhurmave të larta. Më pas, fokusohuni në një dietë të pasur dhe kryeni rregullisht ushtrime fizike. Ndërsa mund të tingëllojë e çuditshme, një stil jetese i shëndetshëm mbron nga dëmtimet në çdo pjesë të trupit, duke përfshirë edhe veshët. Sipas një studimi, gratë që kryenin rregullisht ushtrime fizike kishin një rrezik 17% më të ulët për të humbur dëgjimin, ndërsa gratë që konsumonin më shumë beta-karoten në dietën e tyre e ulnin këtë rrezik me 12%.