Kancelari Friedrich Merz ka bërë një propozim kontrovers pas takimit me Presidentin sirian Ahmed al-Sharaa, duke deklaruar se rreth 80% e sirianëve që aktualisht ndodhen në Gjermani, pra rreth 800 mijë persona, duhet të kthehen në atdheun e tyre brenda tri viteve të ardhshme. Ai theksoi nevojën për përshpejtimin e procesit të riatdhesimit të mbi 950,000 sirianëve, shumica e të cilëve mbërritën gjatë krizës së refugjatëve 2015-2016.
Përparësi në këtë proces do të kenë individët pa leje qëndrimi të vlefshme dhe ata me precedentë penalë. Në mbështetje të këtij procesi, Gjermania planifikon të investojë mbi 200 milionë euro këtë vit për rindërtimin e Sirisë. Megjithatë, të martën, Merz sqaroi se shifra prej 80% e përmendur për kthimin e sirianëve, ishte bazuar në një burim nga vetë Presidenti sirian.
Realizimi i këtij riatdhesimi masiv brenda një periudhe të shkurtër kohore ngre pikëpyetje serioze lidhur me aspektet ligjore dhe praktike. Për të arritur objektivin e Merz-it, do të duhej që rreth 730 persona të ktheheshin çdo ditë për tre vjet rresht. Statistikat tregojnë se 250,000 sirianë tashmë posedojnë nënshtetësinë gjermane dhe 70,000 të tjerë kanë leje qëndrimi të pakufizuara. Për më tepër, edhe me mbështetjen financiare të Gjermanisë, vetëm rreth 3,600 sirianë janë kthyer vullnetarisht në atdheun e tyre gjatë vitit të fundit, çka tregon vështirësinë e procesit.
Nga ana tjetër, Presidenti sirian Ahmed al-Sharaa shprehu “mirënjohje të thellë” ndaj qeverisë dhe popullit gjerman për mikpritjen e mbi një milion sirianëve, duke u ofruar atyre siguri dhe mundësinë për të rindërtuar jetët e tyre. Ai theksoi gjithashtu shpresën për angazhimin e kompanive gjermane në Siri, duke kërkuar investime dhe partneritete për rindërtimin e vendit.
Propozimi i Merz ka ngjallur reagime të ndryshme në skenën politike gjermane. Partia Socialdemokrate (SPD) paralajmëroi se pritshmëritë për kthim janë jorealiste. Partia e Majtë (Die Linke), një forcë e ekstremit të majtë, theksoi se kjo retorikë “ushqen fantazitë e partisë populiste të djathtë AfD për deportime masive”. Vetë AfD-ja kritikoi shifrën, duke e cilësuar atë “të vonuar”, nënkuptueshëm duke dashur një veprim më të shpejtë dhe më të gjerë.
Reagime erdhën edhe nga komuniteti mjekësor gjerman, ku u paralajmëruan mungesa të theksuara në shërbimet shëndetësore. Sirianët përbëjnë grupin më të madh të mjekëve të huaj në spitalet gjermane, me mbi 5,700 profesionistë.
Avokatja siriane Nahla Osman, në një deklaratë për DW, shprehu se deklarata e Merz-it shkakton dëshpërim dhe zemërim, duke theksuar se ajo “duket më shumë si një sinjal politik i brendshëm, në kontekstin e rritjes së AfD-së, sesa një strategji e zbatueshme”.