Adoleshenca: Periudhë e tranzicionit psikologjik dhe social
Adoleshenca shënon kalimin thelbësor nga fëmijëria në moshën e rritur, një fazë e mbushur me ndryshime të thella psikologjike dhe sociale. Kjo periudhë nis me pubertetin, një fenomen qartësisht biologjik që paralajmëron fillimin e saj. Tek njerëzit, adoleshenca karakterizohet nga dy lloje kryesore ndryshimesh.
Së pari, shfaqet një interesim i shtuar për trupin dhe emocionet personale. Së dyti, vihet re një distancim nga prindërit, ndërkohë që marrëdhëniet me moshatarët intensifikohen. Gjithashtu, rritet dëshira për risi, ngjarje të reja dhe shfaqet tendenca për të eksperimentuar.
Me pubertetin, zhvillohen organet seksuale dhe rriten nivelet e disa hormoneve. Këto ndryshime shoqërohen me shfaqjen e shenjave të para seksuale: tek vajzat fillon rritja e gjoksit, ndërsa te djemtë shfaqet pushi në fytyrë. Në këtë fazë, individi fillon të provojë tërheqje ndaj të tjerëve në një mënyrë të paprovuar më parë. Kjo tërheqje, e re dhe shpesh e fuqishme, mund të jetë njëkohësisht e bukur dhe burim frike.
Për këto arsye, është thelbësore që të rriturit, si prindër dhe mësues, t’i njohin mirë karakteristikat e kësaj moshe. Njohuria e tyre do t’u mundësojë të ruajnë komunikimin dhe t’i ndihmojnë të rinjtë ta përballojnë e menaxhojnë këtë periudhë jete në mënyrë sa më të shëndetshme dhe kreative, duke shmangur agresivitetin dhe dhunën. (Sipas Pediatres Lira Gjika)