Dizajnerët profesionistë nuk duhet ta shohin inteligjencën artificiale gjenerative si një kërcënim të drejtpërdrejtë për vendet e tyre të punës, pavarësisht frikës në rritje se teknologjia mund të zëvendësojë një pjesë të stafit kreativ.
Drejtues të industrisë britanike të dizajnit thonë se kompanitë ka më shumë gjasa ta përdorin AI-në si një lloj “praktikanti në zyrë”, që ndihmon në kryerjen e detyrave të caktuara, sesa si zëvendësim për profesionistët me përvojë.
Kompanitë e dizajnit, prodhimit filmik dhe prodhuesit industrialë po e adoptojnë AI-në me ritëm gjithnjë e më të shpejtë, por përfaqësuesit e industrisë besojnë se ajo do të përdoret kryesisht për ta fuqizuar punën e dizajnerëve.
“Dizajnerët po e përdorin AI-në për të shtuar vlerë”
Mat Hunter, drejtor ekzekutiv i “Design Council”, organizatë që mbështet industrinë e dizajnit në Britani, tha se përdorimi i inteligjencës artificiale po rritet, por dizajnerët po e shfrytëzojnë teknologjinë për ta përmirësuar punën e tyre.
“Ne e dimë se teknologjia gjithmonë ndryshon mënyrën e punës dhe mund të zhvendosë disa role. Megjithatë, besojmë te imagjinata dhe kreativiteti i dizajnerëve për të gjetur mundësi të reja”, tha ai.
Sipas Hunter, Britanisë në fakt i duhen më shumë dizajnerë profesionistë, ndaj ai pret që punësimi në këtë sektor të vazhdojë të rritet.
Deborah Dawton, drejtoreshë ekzekutive e “Design Business Association”, tha se profesionistët më të mirë mbrohen nga zëvendësimi me AI falë aftësive, përvojës dhe njohjes së thellë të sektorëve ku punojnë.
“Ajo që i mbron dizajnerët e mirë nga AI-ja është aftësia, përvoja, empatia dhe kuptimi i thellë i industrive ku veprojnë. Nëse punojnë në këtë nivel, nuk duhet të ndihen të kërcënuar”, tha ajo.
Frika nga humbja e vendeve të punës mbetet e lartë
Megjithatë, shqetësimi i publikut për ndikimin e AI-së në tregun e punës është i madh.
Një studim i realizuar më herët këtë vit nga King’s Institute for Artificial Intelligence dhe Policy Institute tregoi se 57 për qind e njerëzve besojnë se inteligjenca artificiale do të shkaktojë papunësi në shkallë të gjerë.
Edhe disa profesionistë të pavarur, përfshirë dizajnerë, kanë raportuar se një pjesë e punës së tyre po shndërrohet në korrigjim të gabimeve të materialeve të prodhuara nga AI, punë që disa prej tyre e kanë përshkruar si “pa shpirt”.
Megjithatë, të dhënat më të fundit të industrisë britanike të dizajnit nuk tregojnë ende një rënie të madhe të kërkesës për profesionistë.
Industria e dizajnit është rritur ndjeshëm
Sipas analizës së “Design Council”, industria e dizajnit – që përfshin gjithçka nga produktet shtëpiake dhe moda deri te ndërtimi dhe transporti – u rrit me rreth 40 për qind nga viti 2019 deri në fund të vitit 2023.
Kjo ishte dukshëm më shumë se rritja mesatare e ekonomisë britanike prej 23 për qind gjatë së njëjtës periudhë.
Studimi “Design Economy 2026” tregon se sektorë si ndërtimi, shërbimet dhe prodhimi mbështesin rreth 2.27 milionë vende pune që lidhen me dizajnin.
Punësimi në këtë fushë është rritur me rreth 15 për qind ndërmjet viteve 2020 dhe 2025.
Edhe pse disa nga të dhënat për madhësinë e industrisë i paraprijnë përhapjes së mjeteve të fuqishme të AI-së si ChatGPT dhe Claude, shifrat më të fundit të punësimit sugjerojnë se deri tani teknologjia nuk ka shkaktuar rënie të ndjeshme të kërkesës për aftësi profesionale të dizajnit.
“Dizajni është kudo”
Hunter thotë se dizajni shpesh shihet gabimisht si diçka shtesë ose luks, ndërkohë që në realitet është thelbësor në shumë industri.
“Njerëzit nuk e kuptojnë se dizajni është kudo. Në thelb, ai ka të bëjë me përpjekjen për t’i bërë gjërat të përdorshme”, tha ai.
Si shembull, ai përmendi konsolidimin e qindra faqeve të sektorit publik britanik në një sistem më të unifikuar dhe më të thjeshtë për përdoruesit.
Sipas tij, përmirësime të tilla nuk janë vetëm teknologjike, por kërkojnë edhe punën e dizajnerëve.
Kopjimi nuk filloi me inteligjencën artificiale
Dawton pranon se AI-ja tashmë po përdoret në disa raste si zëvendësim për punë që më parë kryhej nga dizajnerët.
Megjithatë, ajo thekson se problemi i kopjimit të ideve dhe produkteve ekzistonte shumë kohë përpara inteligjencës artificiale.
“Kopjimet kanë ndodhur prej një kohe shumë të gjatë. AI-ja nuk e ka krijuar këtë fenomen”, tha ajo.
Sipas saj, dy produkte mund të duken të njëjta në pamje, por të jenë shumë të ndryshme kur merren parasysh materialet, përfundimi, mënyra e prodhimit, montimi dhe cilësia.
Industria ka kaluar një transformim të ngjashëm edhe kur kompanitë nisën të përdornin programet e dizajnit të asistuar nga kompjuteri, të njohura si CAD.
Ato reduktuan nevojën për disa role tradicionale, por njëkohësisht krijuan forma të reja pune për profesionistët që u përshtatën me teknologjinë.
AI-ja si mjet krijues, jo vetëm për kursim kohe
Dawton thotë se bizneset zakonisht flasin për AI-në në kontekstin e efikasitetit dhe optimizimit.
Por dizajnerët, sipas saj, kanë edhe një diskutim të dytë dhe më interesant: çfarë mundësish të reja krijuese hap teknologjia.
“Duhet të përshtatemi me çdo ndryshim teknologjik që ndodh rreth nesh. Dallimi me industrinë e dizajnit është se pjesë të mëdha të saj vetë e drejtojnë këtë ndryshim”, tha ajo.
“Për shumicën e bizneseve, biseda rreth AI-së është për efikasitetin. Për dizajnerët ekziston edhe një bisedë tjetër: potenciali që kjo teknologji hap në duart e një krijuesi.”
AI-ja si “praktikanti në zyrë”
Andrew Duff, drejtues i “Society of Garden and Landscape Designers”, pranon se shumë profesionistë të industrisë së tij janë të shqetësuar nga zhvillimi i AI-së.
Megjithatë, ai beson se shumica e kompanive do ta përdorin teknologjinë më shumë si një ndihmës të nivelit fillestar.
Sipas tij, AI-ja ka më shumë gjasa të bëhet “praktikanti në zyrë” që ndihmon me kërkime, variante idejesh apo detyra të përsëritshme, sesa të zëvendësojë dizajnerët me përvojë.
Industria britanike vlen miliarda
Raporti i “Design Council” tregon gjithashtu rritje të fortë të industrisë në disa rajone të Britanisë.
Në Uells, të ardhurat që lidhen me dizajnin janë rritur me 88 për qind gjatë tetë viteve të fundit, ndërsa në verilindje të Anglisë rritja ka qenë 67 për qind, megjithëse nga një bazë më e vogël.
Juglindja e Anglisë mbetet qendra kryesore e industrive të dizajnit, me rreth 43.3 miliardë funte vlerë të shtuar bruto.
Në total, kontributi i dizajnit në ekonominë britanike vlerësohet në rreth 136.7 miliardë funte.
Kjo e bën sektorin më të madh se industria britanike e shitjes me pakicë, e cila vlerësohet në rreth 114 miliardë funte, dhe pothuajse dy herë më të madh se industria e akomodimit dhe shërbimeve ushqimore.
Mungesa e profesionistëve mund të jetë problem më i madh se AI-ja
Hunter argumenton se sfida më serioze për industrinë mund të mos jetë inteligjenca artificiale, por mungesa e punëtorëve të kualifikuar në të ardhmen.
Regjistrimet për lëndët e dizajnit dhe teknologjisë në provimet GCSE kanë rënë me 68 për qind gjatë dekadës deri në vitin 2024.
Kjo ngre shqetësime për numrin e të rinjve që do të hyjnë në profesion në vitet e ardhshme.
“Na duhen mësues të specializuar dhe pajisje të përshtatshme në shkolla nëse duam të frymëzojmë që në moshë të re gjeneratën e ardhshme të njerëzve që do ta formësojnë botën”, tha Dawton.
Mesazhi i drejtuesve të industrisë është se AI-ja do ta ndryshojë mënyrën se si punohet në dizajn, por nuk do ta eliminojë domosdoshmërisht nevojën për krijues njerëzorë.
Përkundrazi, dizajnerët që dinë ta përdorin teknologjinë, duke kombinuar AI-në me kreativitetin, përvojën dhe aftësinë për të kuptuar njerëzit, mund të bëhen edhe më të vlefshëm në tregun e ardhshëm të punës. /GazetaExpress/