Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë njoftuar zyrtarisht aleatët e tyre se synojnë të ulin ndjeshëm kontributin ushtarak në NATO. Ky vendim hap rrugën për një epokë të re, ku Evropa pritet të marrë barrën kryesore të sigurisë konvencionale në kontinent.
Ky ndryshim strategjik u prezantua nga Alexander Velez-Green, i dërguari i Sekretarit Amerikan të Mbrojtjes, Pete Hegseth, gjatë një takimi konfidencial të drejtorëve të politikave të mbrojtjes të mbajtur të premten në Bruksel.
**Detajet e shkurtimeve të mundshme**
Sipas të dhënave të publikuara nga revista gjermane “Der Spiegel”, plani amerikan parashikon tërheqje të konsiderueshme të aseteve ushtarake, ndonëse ende nuk ka një listë apo afat kohor përfundimtar. Ndër shkurtimet e përfolura përfshihen:
* Reduktimi i flotës luftarake me një të tretën.
* Tërheqja e dy aeroplanmbajtësve dhe furnizimi me më pak bombardues strategjikë.
* Vendosja e një numri më të vogël shkatërruesish dhe ndërprerja e furnizimit me nëndetëse amerikane në rast krizash evropiane.
* Kalimi i përgjegjësisë ekskluzive tek evropianët për furnizimin e dronëve zbulues.
Megjithatë, u konfirmua se mburoja bërthamore e SHBA-së mbetet e paprekur dhe nuk është subjekt i asnjë rishikimi.
**Qëndrimi i Aleancës dhe SHBA-së: “Rishpërndarje e drejtë e barrës”**
Zëdhënësja e NATO-s, Allison Hart, e cilësoi këtë lëvizje si një rregullim të nevojshëm të ekuilibrave brenda Aleancës, duke theksuar varësinë e tepruar historike nga Uashingtoni. “Historikisht, ka pasur mbështetje të tepruar në aftësitë e SHBA-së. Megjithatë, ndërsa Evropa dhe Kanadaja investojnë më shumë në mbrojtje, balanca e përgjegjësisë mund të ndryshojë,” komentoi Hart.
Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, paralajmëroi se ky proces përshtatjeje nuk mund të zgjasë pafundësisht. Ai kërkoi miratimin e “masave konkrete” nga aleatët evropianë që në takimin e ardhshëm të Ministrave të Mbrojtjes më 18 qershor, për të hapur rrugë finalizimit të planit në samitin “historik” të Ankarasë.
**Asnjë boshllëk në parandalim**
Përfaqësuesit e lartë ushtarakë kanë kërkuar të qetësojnë shqetësimet për dobësimin e mundshëm të krahut evropian. Komandanti Suprem i NATO-s (SACEUR), Gjenerali amerikan Alexus Grynkewich, po e monitoron situatën nga afër për të garantuar që parandalimi ushtarak nuk do të ketë asnjë boshllëk.
Në të njëjtën linjë, Presidenti i Komitetit Ushtarak të NATO-s, Giuseppe Cavo Dragone, hodhi poshtë zërat për një shkëputje amerikane nga Evropa. “Nuk do ta quaja një shkëputje, por më tepër një shpërndarje më të drejtë, një ekuilibër më të drejtë që na duhej: Aleatët evropianë do të marrin përsipër përgjegjësi më të mëdha; kjo tashmë është duke u zhvilluar,” deklaroi Cavo Dragone, duke shtuar se kjo është një kërkesë që SHBA po ua drejton edhe partnerëve në rajonin e Indo-Paqësorit.