E hëna: Dita kur rreziku për sulm në zemër është më i lartë
Sëmundjet e zemrës prekin miliona njerëz dhe janë shkaku i dytë kryesor i vdekjeve në mbarë globin. Çdo vit, miliona humbin jetën për shkak të një sulmi në zemër, i cili ndodh kur një bllokim pengon rrjedhën e gjakut dhe zemra nuk merr oksigjenin e nevojshëm. Njihen gjithashtu si infarkte miokardi, simptomat e një sulmi në zemër përfshijnë shqetësim, presion ose dhimbje në gjoks ose krah, dispepsi, djersitje, probleme me stomakun, të vjella, dobësi të theksuar, ankth, lodhje, si dhe rrahje të shpejta ose të çrregullta të zemrës.
Megjithatë, simptomat mund të ndryshojnë nga një person tek tjetri. Ndërsa është e vështirë të parashikohet kur një individ ka më shumë gjasa të pësojë një sulm në zemër, një studim i veçantë ka ofruar përgjigje për këtë pyetje komplekse.
**E hëna, dita me rrezikun më të lartë**
Shkencëtarët kanë zbuluar ditën kur shumica e njerëzve mund të pësojnë një sulm në zemër. Sipas një studimi të botuar në “American Heart Journal”, shumica e njerëzve janë më të prirur të kenë një sulm në zemër të hënën. Studiuesit analizuan të dhënat spitalore nga më shumë se 156,000 raste të sulmeve në zemër gjatë një periudhe shtatëvjeçare. Studimet konstatuan se gjasat për të pësuar një sulm në zemër rriten kur një person është i stresuar, dhe e hëna konsiderohet një ditë stresuese për shumicën.
Sipas rezultateve të studimit, shkalla e infarktit të miokardit (IM) ishte më e madhe gjatë pushimeve të dimrit dhe të hënave. Ata gjithashtu zbuluan se gjasat që një person të pësojë një sulm në zemër janë më të ulëta gjatë fundjavave dhe pushimeve verore. Rezultatet tregojnë se njerëzit kanë një rrezik 11% më të lartë për të pësuar sulme në zemër të hënën krahasuar me çdo ditë tjetër të javës.
**Pse pikërisht e hëna?**
Një arsye tjetër mund të jetë moskoordinimi i orës biologjike të trupit me rutinën tuaj. Sistemi i brendshëm i trupit kontrollohet nga një orë kryesore e quajtur ritmi cirkadian, e cila është përgjegjëse për mbajtjen e trupit në sinkron me ciklin ditor e natës. Kur ky sinkronizim prishet, mund të çojë në probleme shëndetësore, përfshirë një sulm në zemër. Kjo mund të shpjegojë gjithashtu pse sulmet në zemër kanë më shumë gjasa të ndodhin të hënën.
Sipas “Harvard Health”, njerëzit priren të qëndrojnë zgjuar më vonë se zakonisht gjatë fundjavës dhe të zgjohen po ashtu më vonë në mëngjes. Ky është një fenomen i njohur si “social jet lag” (vonesa sociale e orës biologjike). Kjo shkakton një çrregullim në ritmin cirkadian, sepse të hënën, trupi detyrohet të kthehet në orarin normal të zgjimit. Ky çrregullim mund të çojë në rritje të niveleve të presionit të gjakut dhe në modifikimin e funksionit të sistemit nervor, duke i bërë njerëzit më të prekshëm ndaj sulmeve në zemër.
Stresi i së hënës është gjithashtu një prej faktorëve kryesorë që mund të shkaktojë një sulm në zemër. Kur nivelet e stresit janë të larta, amigdala (pjesë e trurit) reagon duke nxitur palcën e kockave të prodhojë më shumë qeliza imune për të luftuar stresin. Kjo mund të çojë në inflamacion, i cili, nga ana tjetër, mund të dëmtojë arteriet dhe zemrën.
**Çfarë mund të bëni?**
* Konsumoni një dietë të shëndetshme dhe të balancuar.
* Shmangni ekspozimin ndaj dritës gjatë natës, e cila mund të pengojë çlirimin e melatoninës dhe të prishë ciklin tuaj të gjumit.
* Përpiquni t’i përmbaheni një orari të rregullt për vaktet, gjumin dhe zgjimin.
* Bëni aktivitet fizik rregullisht.
* Praktikoni teknika frymëmarrjeje të thellë ose meditim.
* Bisedoni me një person të besuar ose me një profesionist për menaxhimin e stresit.