**Enver Hasani: Kosova nuk duhet të mbetet jashtë projektit të gazit amerikan, rrezikon pozicionin gjeopolitik**
**Prishtinë –** Profesori i së drejtës dhe marrëdhënieve ndërkombëtare, Enver Hasani, ka shprehur shqetësimin e tij për qëndrimin e institucioneve të Kosovës ndaj projekteve energjetike të mbështetura nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Ai paralajmëron se vendi nuk duhet të mbetet i izoluar nga zhvillimet strategjike të politikës energjetike amerikane në rajonin e Ballkanit.
Gjatë një interviste për emisionin “Intervista e Javës” në KosovaPress, Hasani theksoi se çështja e gazit amerikan nuk duhet trajtuar vetëm nga aspekti ekonomik, por si një element kyç i një strategjie gjeopolitike më të gjerë. Sipas tij, politika energjetike duhet të konsiderohet si interes kombëtar dhe shtetëror, dhe jo si çështje e interesave partiake. Ai shtoi se vendimet për furnizimin me gaz dhe projektet energjetike janë drejtpërdrejt të lidhura me pozicionimin gjeopolitik të Kosovës në rajon.
Hasani kritikoi qëndrimin e qeverisë aktuale, duke vënë në dukje rezervat e saj ndaj politikave të jashtme amerikane. Sipas tij, kjo qasje mund ta pozicionojë Kosovën pranë vendeve me politika antiamerikane. Ai paralajmëroi se mosqasja ndaj projektit amerikan të gazit është një sinjal i rrezikshëm.
“Është çështje e orientimit gjeopolitik të Kosovës, që s’mund të jetë prerogativë e asnjë partie,” citohet të ketë thënë Hasani, duke shtuar: “Në qoftë se thua ti, unë do ta marr gazin prej Vlorës, pastaj shtrohet çështja: po ti pse me marrë? Se kjo është gjeopolitikë. E po merre atëherë prej Maqedonisë këtu në truall, më afër është.”
Në anën tjetër, kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka deklaruar më parë se në mandatin e ri qeverisës do të planifikohet gazifikimi i linjitit (qymyrit) për prodhimin e energjisë. Kjo shihet si pjesë e zhvillimit të teknologjive moderne energjetike dhe rritjes së sigurisë energjetike të Kosovës.
Megjithatë, Hasani e kritikon këtë ide, duke ngritur pikëpyetje serioze për ndikimin e saj mjedisor dhe ekonomik. Ai argumenton se është e paqartë se si një projekt i tillë mund të justifikohet me argumente mjedisore, kur më herët janë kundërshtuar projekte të tjera energjetike pikërisht për shkak të ndikimit të tyre në ambient.
Profesori paralajmëroi se mosndërmarrja e hapave për t’u përfshirë në projektin amerikan të gazit dhe zvarritja e projekteve për rritjen e pavarësisë energjetike mund të çojë në importimin e vazhdueshëm të energjisë elektrike me kosto të larta për vite me radhë.
Ai vuri në pikëpyetje logjikën e gazifikimit të linjitit, duke theksuar se ky proces është shumë më i dëmshëm për mjedisin sesa projekte të mëparshme të refuzuara. “Të presësh 10-15 vjet për gazifikimin e linjitit do të thotë të shpenzosh 1-2 miliardë euro çdo dy-tre vjet për blerjen e energjisë elektrike,” theksoi Hasani.
Hasani trajtoi edhe çështjen e vjedhjes së energjisë elektrike, duke e cilësuar atë si një problem të rëndë. Ai shpjegoi se ndjekja penale e këtyre rasteve është e vështirë, pasi provat janë të shpërndara në vende të ndryshme të rajonit (Serbi, Bosnjë e Mal i Zi), dhe mungon bashkëpunimi për mbledhjen e tyre, çka e bën “një vjedhje të pastër” të paprocesueshme.
Debati rreth orientimit energjetik të Kosovës u intensifikua pas thirrjes së të ngarkuarës me Punë në Ambasadën e SHBA-së në Kosovë, Anu Prattipati. Ajo i kërkoi Kosovës të bashkohet me projektin rajonal të gazit natyror, të mbështetur nga Shtetet e Bashkuara, duke kujtuar se kjo vjen disa vite pasi qeveria e Kosovës kishte hequr dorë nga komponenti i gazit natyror në kuadër të programit të financuar nga Millennium Challenge Corporation (MCC).
Para zgjedhjeve të 7 qershorit, kryeministri në detyrë, Albin Kurti, deklaroi se ekzekutivi mbetet i interesuar për gazin, por përmes një modeli që do ta lidhte Kosovën me infrastrukturën energjetike në Shqipëri dhe terminalin e gazit të lëngshëm në Vlorë. Ai përmendi gjithashtu mundësinë e shfrytëzimit të teknologjive amerikane për gazifikimin e linjitit.