Humbja e peshës zakonisht konsiderohet një ndryshim pozitiv, veçanërisht kur arrihet përmes ushqyerjes së ekuilibruar dhe aktivitetit fizik. Megjithatë, kur kilogramët humben pa dietë, pa ushtrime dhe pa ndonjë arsye të qartë, kjo mund të jetë një shenjë që nuk duhet neglizhuar.
Një studim i ri gjerman ka zbuluar se humbja e konsiderueshme e peshës para diagnostikimit me kancer kolorektal, i njohur edhe si kanceri i zorrëve, lidhej me rezultate më të dobëta pas diagnozës.
Çfarë zbuloi studimi?
Hulumtimi, i publikuar në JAMA Network Open, analizoi të dhënat e 5,521 pacientëve me kancer kolorektal në Gjermani. Pacientët ishin ndjekur mesatarisht për rreth pesë vjet, ndërsa studiuesit analizuan edhe ndryshimet në peshën e tyre gjatë periudhës prej pesë deri në 14 vjet përpara diagnostikimit.
Rezultatet treguan se pacientët që kishin humbur më shumë se 10 për qind të peshës trupore para diagnozës kishin rreth 55 për qind rrezik më të lartë për të vdekur nga çdo shkak, krahasuar me ata që nuk kishin humbur peshë.
Në të njëjtën kohë, humbja mbi 10 për qind e peshës u shoqërua me një 51 për qind rrezik më të lartë të vdekjes specifikisht nga kanceri kolorektal dhe me një 33 për qind rrezik më të lartë për rikthimin e sëmundjes.
Megjithatë, këto shifra nuk do të thonë se çdo person që humbet 10 për qind të peshës ka kancer, dhe as se humbja e qëllimshme e peshës përmes një stili më të shëndetshëm të jetesës është e rrezikshme. Studimi analizoi persona që tashmë ishin diagnostikuar me kancer dhe evidentoi një lidhje mes humbjes së peshës para diagnozës dhe ecurisë së sëmundjes.
Shpjegohet “paradoksi i obezitetit”
Prej vitesh, disa studime kishin sugjeruar një fenomen të njohur si “paradoksi i obezitetit”: pacientët me mbipeshë dukej se në disa raste mbijetonin më gjatë pas diagnostikimit me kancer kolorektal sesa personat me peshë normale.
Por autorët e studimit të ri sugjerojnë se një pjesë e këtij efekti mund të jetë thjesht pasojë e mënyrës se si matet pesha në momentin e diagnostikimit.
Një pacient që ka qenë më parë mbipeshë mund të humbasë shumë kilogramë si pasojë e një kanceri ende të padiagnostikuar dhe, në momentin kur zbulohet sëmundja, të klasifikohet si person me “peshë normale”. Kjo mund ta bëjë artificialisht grupin me peshë normale të duket sikur ka rezultate më të këqija.
Kur studiuesit morën parasysh humbjen e peshës para diagnozës, avantazhi i dukshëm i mbipeshës në mbijetesë pothuajse u zhduk.
Për këtë arsye, autorët paralajmërojnë se rezultatet nuk duhet të interpretohen si provë se shtimi në peshë është mbrojtës apo i dobishëm për pacientët me kancer.
Kur humbja e peshës duhet të ngrejë shqetësim?
Humbja e peshës që ndodh sepse dikush ka ndryshuar dietën, po ushtrohet më shumë ose ka nisur një program të kontrolluar për dobësim është krejtësisht ndryshe nga rënia në peshë pa ndonjë shpjegim të qartë.
Sipas NHS, humbja e peshës pa u përpjekur është një prej simptomave që mund të shfaqen te kanceri i zorrëve. Shenja të tjera përfshijnë gjak në jashtëqitje ose gjakderdhje nga rektumi, ndryshime të vazhdueshme në jashtëqitje, dhimbje barku, fryrje dhe ndjesinë se zorra nuk është zbrazur plotësisht.
Mund të shfaqen gjithashtu lodhje dhe vështirësi në frymëmarrje për shkak të anemisë. Megjithatë, këto simptoma janë të zakonshme edhe në shumë gjendje të tjera dhe në shumicën e rasteve nuk nënkuptojnë automatikisht kancer.
Pikërisht për këtë arsye, humbja e konsiderueshme dhe e pashpjegueshme e peshës – veçanërisht kur shoqërohet me ndryshime të zorrëve, gjak në jashtëqitje, dhimbje apo lodhje të vazhdueshme – duhet të diskutohet me një mjek.
Kanceri i zorrëve po rritet edhe te të rinjtë
Kanceri kolorektal mbetet një nga kanceret më të zakonshme në botë. Sipas Agjencisë Ndërkombëtare për Kërkime mbi Kancerin, numri global i rasteve të reja pritet të arrijë rreth 3.2 milionë në vit deri në vitin 2040, nëse vazhdojnë tendencat aktuale.
Në Mbretërinë e Bashkuar diagnostikohen aktualisht rreth 48,200 raste të reja në vit, ndërsa sëmundja shkakton rreth 17,700 vdekje çdo vit.
Vitet e fundit është vërejtur gjithashtu një rritje e kancerit kolorektal te të rriturit më të rinj. Megjithatë, Cancer Research UK thekson se sëmundja në këtë grupmoshë mbetet relativisht e rrallë: vetëm rreth një në 20 raste në Mbretërinë e Bashkuar diagnostikohet te personat nën 50 vjeç.
Shkaqet e rritjes te të rinjtë nuk janë kuptuar ende plotësisht dhe po vazhdojnë të studiohen.
Mesazhi kryesor: mos e injoroni humbjen e pashpjegueshme të kilogramëve
Studimi i ri nuk duhet të krijojë përshtypjen se dobësimi shkakton kancer. Përkundrazi, ai sugjeron se humbja e konsiderueshme e peshës mund të ndodhë ndërsa një sëmundje ende e pazbuluar po zhvillohet në organizëm dhe, te pacientët me kancer kolorektal, mund të jetë tregues i një prognoze më të keqe.
Prandaj, dallimi kryesor është nëse pesha po humbet me qëllim apo pa shpjegim.
Nëse dikush po humbet vazhdimisht kilogramë pa ndryshuar dietën ose aktivitetin fizik – veçanërisht nëse shfaqen edhe gjak në jashtëqitje, ndryshime të vazhdueshme në funksionimin e zorrëve, dhimbje barku apo lodhje e pazakontë – kontrolli mjekësor është mënyra e duhur për të përcaktuar shkakun. /GazetaExpress/