Një banor në veri të Danimarkës bëri një zbulim të jashtëzakonshëm teksa po gërmonte oborrin e shtëpisë për të ndërtuar një tarracë të re: thesarin më të madh me argjend të epokës vikinge të gjetur ndonjëherë në vend.
Banori, identiteti i të cilit nuk është bërë publik, fillimisht mendoi se kishte goditur një copë hekuri të vjetër ose tela gardhi, ndërsa po hiqte barin, gurët dhe zhavorrin.
Por pasi nisi të gërmonte me duar, njëri pas tjetrit filluan të dilnin nga toka bizhuteri, monedha dhe shufra argjendi.
Thesari peshon rreth 18.5 kilogramë dhe përmban afro 700 objekte dhe fragmente që datojnë nga shekulli X.
Zbulimi është pothuajse tri herë më i rëndë se thesari i mëparshëm më i madh viking me argjend në Danimarkë, thesari i Terslevit, i cili peshonte rreth 6.5 kilogramë.
“U bë surpriza më e madhe e jetës sime”
Pronari i shtëpisë, nga zona e Rebildit në veri të Danimarkës, tregoi se kishte planifikuar vetëm disa orë punë në kopsht.
“Duhej të ishte thjesht një pasdite me punë të lodhshme për të hequr barin, gurët dhe zhavorrin për një tarracë të re, por u shndërrua në surprizën më të madhe të jetës sime”, tha ai.
“Pas rreth gjysmë ore gërmimi, piruni i kopshtit goditi diçka që bëri një tingull të pazakontë.”
Fillimisht mendoi se bëhej fjalë për ndonjë copë hekuri të vjetër, tela gardhi ose fragmente qeramike.
“Por kur fillova të gërmoja me duar, papritur po nxirrja nga toka një objekt metalik pas tjetrit. Pas pak kohe kuptova se ishin bizhuteri, monedha dhe shufra argjendi.”
Thesari ishte fshehur në një enë balte
Sipas arkeologëve, thesari ishte varrosur brenda një ene balte gjatë viteve 900.
Rreth 320 objekte, me peshë totale prej 6.4 kilogramësh, ndodheshin ende brenda enës, ndërsa pjesa tjetër ishte shpërndarë me kalimin e kohës në tokën përreth.
Në mesin e objekteve të gjetura janë shufra argjendi, byzylykë për krahë, 47 monedha të plota dhe fragmente monedhash, si dhe copa argjendi të prera që njihen si “hacksilver”.
Mes zbulimeve më interesante është edhe një varëse shumë e vogël në formën e çekiçit të Thorit, një nga simbolet më të njohura të mitologjisë nordike.
Mbishkrim misterioz me rune
Një nga shufrat e argjendit përmban gjithashtu një mbishkrim misterioz me rune, i cili sipas arkeologëve mund të lexohet “hutu”.
Ekspertët nuk e dinë ende me siguri domethënien e fjalës, por besojnë se mund të jetë një emër personi ose një shenjë pronësie.
Torben Sarauw, arkeolog dhe drejtues i trashëgimisë kulturore në Nordjyske Museer, e përshkroi zbulimin si gjetjen e një “kasaforte të epokës vikinge”.
“Ky është një zbulim me rëndësi të madhe për të kuptuar epokën vikinge në Danimarkë”, tha ai.
“Jo vetëm për shkak të përmasave, por edhe sepse thesari tregon shumë qartë se si argjendi funksiononte si pasuri dhe si mjet pagese në atë kohë.”
Si e përdornin vikingët argjendin?
Vikingët nuk mbështeteshin vetëm te monedhat për pagesa.
Argjendi shpesh vlerësohej sipas peshës.
Shufrat, bizhuteritë dhe objekte të tjera prej argjendi mund të priteshin në copa më të vogla ose të shkriheshin, varësisht nga vlera e nevojshme për një transaksion.
Studiuesit kanë vënë re se shumë prej pjesëve të thesarit të ri janë të organizuara në grupe me pesha të ngjashme.
Kjo mund të tregojë se argjendi ishte sistemuar qëllimisht si rezervë pasurie dhe jo thjesht si një koleksion i rastësishëm sendesh me vlerë.
Monedha arabe dhe anglo-saksone
Disa nga monedhat e gjetura tregojnë gjithashtu se sa të gjera ishin rrjetet tregtare të vikingëve.
Në thesar janë zbuluar dirhemë arabë, por edhe monedha anglo-saksone, duke dëshmuar lidhje tregtare që shtriheshin nga Anglia në perëndim deri në botën islame në lindje.
Mes tyre janë edhe dy monedha argjendi të prera gjatë sundimit të mbretit anglo-sakson Edward the Elder, i cili sundoi nga viti 899 deri më 924.
Këto monedha u japin arkeologëve një të dhënë të rëndësishme për datimin e thesarit, pasi ai nuk mund të jetë varrosur para se ato të hynin në qarkullim.
Rebildi po shndërrohet në një zonë të pasur me thesare vikinge
Ky nuk është zbulimi i parë i madh i këtij lloji në zonën e Rebildit.
Në vitin 1971, aty ishte gjetur një tjetër thesar që përmbante rreth katër kilogramë shufra argjendi, bizhuteri të prera dhe fragmente të ndryshme.
Vetëm disa muaj para zbulimit të fundit, në të njëjtën zonë u gjetën edhe gjashtë byzylykë të paprekur prej ari të epokës vikinge.
Ata kishin një peshë të kombinuar prej 762.5 gramësh dhe u zbuluan në prill të vitit 2026 në atë që u quajt thesari i Roldit.
Ky zbulim konsiderohet thesari i tretë më i madh viking me ar i gjetur ndonjëherë në Danimarkë.
Sipas arkeologëve, këto gjetje dëshmojnë lidhjet e forta që Jutlanda veriore kishte me një rrjet të gjerë tregtar gjatë epokës vikinge.
Megjithatë, një pyetje mbetet ende pa përgjigje: pse dikush varrosi 18.5 kilogramë argjend të çmuar në Rebild më shumë se një mijë vjet më parë dhe nuk u kthye kurrë për ta marrë? /GazetaExpress/