Inteligjenca artificiale po ndryshon me shpejtësi industrinë muzikore, por jo të gjithë janë të gatshëm ta pranojnë muzikën e krijuar tërësisht nga algoritmet. Edhe artistë që e mbështesin përdorimin e kësaj teknologjie, si Grimes dhe A$AP Rocky, thonë se preferojnë ta krijojnë vetë muzikën e tyre. Ndërkohë, platformat e transmetimit po përballen me një numër gjithnjë e më të madh këngësh të gjeneruara automatikisht, ndërsa publiku duket se po rikthehet te tingujt tradicionalë dhe instrumentet reale.
Inteligjenca artificiale është bërë një nga temat më të debatueshme në industrinë e muzikës. Ndërsa teknologjia po krijon mundësi të reja për kompozimin, prodhimin dhe përpunimin e këngëve, artistët dhe platformat muzikore po përpiqen të përcaktojnë kufijtë mes krijimtarisë njerëzore dhe përmbajtjes së gjeneruar nga makineritë.
Debati është intensifikuar pas njoftimit të Spotify se gjatë vitit të fundit ka larguar nga rekomandimet për përdoruesit rreth 50 milionë këngë të identifikuara si përmbajtje me cilësi të ulët, të krijuara me inteligjencë artificiale.
Kompania po përpiqet të kufizojë përhapjen e materialeve muzikore të prodhuara në masë, të cilat shpesh krijohen pa një proces të mirëfilltë artistik.
Megjithatë, qëndrimi i Spotify nuk përbën një refuzim të plotë të inteligjencës artificiale në muzikë.
Përkundrazi, platforma vazhdon të investojë në funksione që e përdorin këtë teknologji për të përmirësuar përvojën e dëgjuesve.
Spotify largon 50 milionë këngë nga rekomandimet
Sipas njoftimit të kompanisë, rreth 50 milionë këngë të vlerësuara si përmbajtje muzikore e padëshiruar janë përjashtuar nga sistemet e rekomandimit gjatë vitit të fundit.
Në anglisht, materiale të tilla shpesh përshkruhen me termin “AI slop”, që përdoret për përmbajtje të gjeneruar në masë nga inteligjenca artificiale, zakonisht me cilësi të dobët dhe me pak vlerë krijuese.
“Redaktorët tanë zbatojnë të njëjtat standarde dhe nuk përfshijnë në përzgjedhjet muzikore përmbajtje të identifikuara si materiale të dobëta apo të padëshiruara”, thuhet në deklaratën e Spotify.
Platforma kërkon që profilet e artistëve që përfaqësojnë personazhe të krijuara nga inteligjenca artificiale, dhe jo njerëz realë, të mbajnë një shenjë identifikuese.
Megjithatë, Spotify nuk kërkon që çdo këngë individuale e gjeneruar nga inteligjenca artificiale të etiketohet detyrimisht si e tillë.
Disa platforma të tjera muzikore kanë ndërmarrë masa më të rrepta për identifikimin dhe kufizimin e kësaj përmbajtjeje.
Spotify nuk heq dorë nga inteligjenca artificiale
Megjithëse po kufizon këngët e prodhuara automatikisht dhe me cilësi të ulët, Spotify vazhdon ta shohë inteligjencën artificiale si një teknologji të rëndësishme për të ardhmen e shërbimit.
Platforma tashmë u mundëson përdoruesve të krijojnë lista muzikore përmes udhëzimeve të shkruara, duke përdorur inteligjencën artificiale gjenerative.
Kompania ka paralajmëruar gjithashtu zhvillimin e mjeteve të reja që mund t’u mundësojnë përdoruesve të krijojnë remikse dhe versione të tjera të këngëve me ndihmën e kësaj teknologjie.
Ky qëndrim tregon dilemat me të cilat përballet industria muzikore.
Nga njëra anë, kompanitë dëshirojnë t’i shfrytëzojnë mundësitë që ofron inteligjenca artificiale. Nga ana tjetër, ato duhet të mbrojnë cilësinë e katalogëve muzikorë dhe besimin e dëgjuesve.
A$AP Rocky: Preferoj ta bëj vetë muzikën time
Reperi amerikan A$AP Rocky, partneri i këngëtares Rihanna, është ndër artistët që kanë shprehur një qëndrim të hapur, por të kujdesshëm ndaj inteligjencës artificiale.
Ai nuk e kundërshton të drejtën e artistëve të tjerë për të përdorur programe që gjenerojnë muzikë, por thotë se personalisht preferon procesin tradicional të krijimit.
“Unë preferoj t’i bëj gjërat vetë, në mënyrë praktike”, deklaroi reperi për revistën “Billboard”.
Sipas tij, nëse dikush dëshiron të krijojë një këngë tërësisht përmes inteligjencës artificiale, kjo është zgjedhje personale.
“Nëse dikush realizon një këngë plotësisht me inteligjencë artificiale, ku e vetmja gjë që ka bërë është të shkruajë një udhëzim për programin, atëherë kjo është mënyra e tij e punës”, tha Rocky.
Megjithatë, reperi nuk dëshiron t’u imponojë artistëve të tjerë standardet e tij.
“Kush jam unë të vendos çfarë është standard dhe çfarë nuk është? Unë thjesht vazhdoj të bëj punën time dhe muzikën time në mënyrë praktike, ashtu siç mendoj se është e drejtë”, shtoi ai.
Për Rocky, procesi i krijimit mbetet pjesë thelbësore e identitetit artistik.
Kelly Clarkson kërkon klasifikim të veçantë për muzikën e krijuar nga AI
Edhe këngëtarja amerikane Kelly Clarkson ka shprehur një qëndrim interesant ndaj inteligjencës artificiale.
Në një intervistë për podkastin “Las Culturistas”, ajo pranoi se është entuziaste për mundësitë e teknologjisë.
“Unë e dua inteligjencën artificiale. E di që është një qëndrim kontrovers, por nuk më intereson”, deklaroi Clarkson.
Ajo tha se ekzistojnë shumë përdorime kreative të inteligjencës artificiale që i konsideron interesante dhe argëtuese.
Megjithatë, këngëtarja beson se duhet bërë një dallim mes artistëve njerëzorë dhe personazheve muzikore të krijuara plotësisht nga algoritmet.
“Kur shoh artistë të krijuar nga inteligjenca artificiale që konkurrojnë në të njëjtat klasifikime muzikore me njerëzit, atëherë kam problem”, u shpreh ajo.
Sipas Clarkson, zgjidhja mund të jetë krijimi i klasifikimeve të veçanta.
“Mendoj se duhet të ekzistojë një renditje më vete për ta”, tha këngëtarja.
Kjo ide ka nxitur diskutime mbi mënyrën se si duhet të maten sukseset komerciale të muzikës së krijuar nga makineritë, krahas asaj të interpretuar dhe prodhuar nga artistët njerëzorë.
Grimes mbështet teknologjinë, por nuk dëshiron që ajo ta zëvendësojë krijimtarinë
Një nga emrat më të njohur që ka mbështetur përdorimin e inteligjencës artificiale në muzikë është këngëtarja dhe producentja kanadeze Grimes.
Artistja, e cila ka tre fëmijë me sipërmarrësin Elon Musk, është përfshirë prej kohësh në eksperimente që ndërthurin muzikën, teknologjinë dhe konceptet futuriste.
Megjithatë, edhe ajo ka filluar të përcaktojë kufijtë e përdorimit të inteligjencës artificiale në krijimtarinë personale.
Grimes po promovon albumin e saj të parë të ri pas gjashtë vjetësh, të titulluar “Psy Opera”.
Në një intervistë për “The Paris Review”, ajo e përshkroi projektin si një përpjekje për të pasqyruar emocionet e një njeriu që gjendet papritur përballë së ardhmes.
Revista muzikore “Stereogum” e përshkroi albumin si një projekt të frymëzuar nga inteligjenca artificiale, por jo të gjeneruar prej saj.
Ky dallim është veçanërisht i rëndësishëm për Grimes, e cila ka këmbëngulur që puna e ekipit të saj prej rreth 70 personash të njihet dhe të mos reduktohet në produkt të makinerive.
Grimes ua lejoi fansave përdorimin e zërit të saj përmes AI
Rreth tre vjet më parë, Grimes ndërmori një hap të pazakontë duke u ofruar përdoruesve mundësinë të krijonin muzikë me zërin e saj të riprodhuar përmes inteligjencës artificiale.
Artistja lejoi përdorimin e zërit të saj në projekte të krijuara nga entuziastët e kësaj teknologjie, sipas kushteve që kishte përcaktuar.
Ky vendim u konsiderua si një nga shembujt më të hapur të bashkëpunimit mes një muzikanteje të njohur dhe krijuesve që eksperimentojnë me inteligjencën artificiale.
Megjithatë, fakti që Grimes nuk ka zgjedhur ta gjenerojë tërësisht muzikën e saj të re me AI tregon se edhe artistët më të orientuar drejt teknologjisë vazhdojnë t’i japin rëndësi kontributit njerëzor.
Për të, inteligjenca artificiale mund të jetë burim frymëzimi dhe mjet krijues, por kjo nuk do të thotë se duhet të zëvendësojë kompozitorët, producentët dhe interpretuesit.
Këngët e krijuara nga AI mund të bëhen virale, por a mbeten në kujtesë?
Debati mbi inteligjencën artificiale nuk lidhet vetëm me teknologjinë, por edhe me cilësinë dhe jetëgjatësinë artistike të muzikës.
Një shembull i përmendur në shkrim është kënga “Bomboclat Wallahi”, një produksion i gjeneruar nga inteligjenca artificiale që u përhap në rrjetet sociale përmes videove të ngarkuara me efekte dhe ritme intensive.
Autori i shkrimit e përshkruan këngën si një krijim me tinguj të ekzagjeruar dhe karakter humoristik.
Megjithatë, sipas tij, kënga nuk arrin të lërë një përshtypje të qëndrueshme.
Ai tregon se dëgjimi i saj një ditë më vonë nuk i shkaktoi të njëjtin reagim si herën e parë.
Për ta shpjeguar këtë ndjesi, autori e krahason muzikën e tillë me ushqimin e cilësisë së ulët, që mund të japë kënaqësi të menjëhershme, por nuk krijon një ndjesi të qëndrueshme ngopjeje.
Ky është një vlerësim subjektiv, por pasqyron një kritikë gjithnjë e më të zakonshme ndaj përmbajtjes së gjeneruar automatikisht: aftësinë për të tërhequr vëmendjen për pak çaste, pa krijuar domosdoshmërisht lidhje emocionale afatgjatë.
Publiku po rikthehet te instrumentet tradicionale
Ndërsa artistët po debatojnë mbi kufijtë e inteligjencës artificiale, klasifikimet muzikore amerikane po tregojnë interesim të madh për këngë që mbështeten te interpretimi vokal dhe instrumentet tradicionale.
Sipas analizës së renditjeve të fundit të “Billboard”, një pjesë e konsiderueshme e albumeve më të dëgjuara vënë në qendër zërin e këngëtarit, kitarën dhe instrumente të tjera akustike.
Në mesin e albumeve më të suksesshme përmenden “You Seem Pretty Sad for a Girl So in Love” i Olivia Rodrigo, “Dandelion” i Ella Langley dhe “The Art of Loving” i Olivia Dean.
Në të njëjtën kategori përfshihen edhe “The Life of a Showgirl” i Taylor Swift, “The Great Divide” dhe “Stick Season” të Noah Kahan, si dhe “I’m the Problem” i Morgan Wallen.
Këto produksione kanë stile të ndryshme muzikore, por një pjesë e madhe e tyre mbështeten në këngë të interpretuara nga artistë realë dhe në tinguj instrumentalë tradicionalë.
Megjithatë, suksesi i tyre nuk provon domosdoshmërisht se publiku refuzon të gjitha format e muzikës së krijuar me inteligjencë artificiale.
Ai sugjeron se interpretimi njerëzor dhe format klasike të prodhimit muzikor vazhdojnë të kenë një tërheqje të fortë komerciale.
Taylor Swift, Morgan Wallen dhe Ella Langley dominojnë klasifikimet
Një prirje e ngjashme është vërejtur edhe në renditjen e këngëve më të dëgjuara në Shtetet e Bashkuara.
Në mesin e katër këngëve kryesore të klasifikimit “Billboard Hot 100” përmenden “Patient Zero” e Taylor Swift, “Choosin’ Texas” e Ella Langley, “Boston” e Stella Lefty dhe “Been by Now” e Morgan Wallen.
Sipas analizës, këto këngë përfaqësojnë një kthim drejt vokaleve të dallueshme dhe instrumenteve që nuk synojnë të krijojnë përshtypjen e një bote muzikore plotësisht artificiale.
Kjo prirje vjen në një kohë kur programet e inteligjencës artificiale po bëhen gjithnjë e më të afta të imitojnë zërat, instrumentet dhe stilet e artistëve të njohur.
Për disa dëgjues, pikërisht kjo mund të ketë rritur vlerësimin për muzikën ku ndihet më qartë prania dhe interpretimi njerëzor.
The Beatles rikthehen në klasifikime pas më shumë se 60 vjetësh
Një nga zhvillimet më interesante të përmendura në analizë është rikthimi i albumit legjendar “Rubber Soul” të The Beatles në klasifikimet muzikore amerikane.
Albumi, i publikuar fillimisht në vitin 1965, u rendit në vendin e katërt në një nga klasifikimet javore të “Billboard”.
Ky rikthim ka tërhequr vëmendje për shkak të kontrastit mes teknologjisë bashkëkohore të prodhimit muzikor dhe tingullit të regjistrimeve të realizuara gjashtë dekada më parë.
“The Beatles” krijuan muzikën e tyre në një periudhë kur inteligjenca artificiale gjenerative nuk ekzistonte dhe procesi i regjistrimit kërkonte një bashkëpunim të drejtpërdrejtë mes muzikantëve, producentëve dhe inxhinierëve të zërit.
Suksesi i vazhdueshëm i grupit dëshmon jetëgjatësinë e krijimtarisë së tyre dhe interesimin e brezave të rinj për muzikën klasike rock dhe pop.
Megjithatë, ai nuk mund të interpretohet i vetëm si provë se dëgjuesit po braktisin muzikën moderne apo teknologjitë e reja.
A duhet të ketë rregulla të veçanta për muzikën e krijuar nga AI?
Një nga pyetjet më të rëndësishme që po shtrohet në industrinë muzikore lidhet me transparencën.
Nëse një këngë është krijuar tërësisht nga inteligjenca artificiale, a duhet që publiku të informohet qartë?
Po ashtu, a duhet që këta artistë virtualë të konkurrojnë në të njëjtat klasifikime me këngëtarët dhe grupet tradicionale?
Kelly Clarkson mbështet idenë e ndarjes së klasifikimeve, ndërsa Spotify ka zgjedhur një qasje që synon kryesisht largimin e përmbajtjes së padëshiruar dhe identifikimin e personazheve muzikore artificiale.
Ndërkohë, artistë si A$AP Rocky dhe Grimes preferojnë të mos vendosin kufizime për mënyrën se si krijojnë të tjerët, por vazhdojnë ta konsiderojnë punën njerëzore thelbësore për muzikën e tyre.
Këto qëndrime tregojnë se industria nuk ka ende një përgjigje të përbashkët.
Megjithatë, ekziston një pajtim gjithnjë e më i madh se përdorimi i inteligjencës artificiale duhet të shoqërohet me transparencë dhe respekt për krijimtarinë artistike.
Inteligjenca artificiale si mjet apo si zëvendësim i artistit?
Debati aktual nxjerr në pah një dallim thelbësor: përdorimin e inteligjencës artificiale për të ndihmuar krijimtarinë dhe përdorimin e saj për ta zëvendësuar plotësisht procesin krijues.
Një producent mund ta përdorë teknologjinë për të eksperimentuar me tinguj, për të përpunuar regjistrime ose për të krijuar ide të reja.
Por gjenerimi automatik i një kënge të plotë, pa pjesëmarrje të konsiderueshme njerëzore, ngre pyetje mbi autorësinë, identitetin artistik dhe vlerën krijuese.
Për artistë si Grimes dhe A$AP Rocky, ky dallim është i rëndësishëm.
Ata nuk e refuzojnë teknologjinë, por nuk dëshirojnë që ajo të marrë vendin e përvojës personale dhe procesit të tyre artistik.
Ndërkohë, publiku vazhdon të përcaktojë përmes dëgjimeve, blerjeve dhe pjesëmarrjes në koncerte se çfarë lloj muzike dëshiron të mbështesë.
E ardhmja e muzikës do të varet nga balanca mes teknologjisë dhe krijimtarisë
Inteligjenca artificiale pritet të vazhdojë të ndikojë në mënyrën se si muzika krijohet, shpërndahet dhe konsumohet.
Ajo mund t’u ofrojë artistëve mjete të fuqishme për eksperimentim, por njëkohësisht mund të mbushë platformat me përmbajtje të prodhuar shpejt dhe pa identitet të qartë artistik.
Vendimi i Spotify për të larguar miliona këngë nga rekomandimet dëshmon se edhe kompanitë teknologjike po përballen me nevojën për kontroll më të madh të cilësisë.
Nga ana tjetër, suksesi i muzikantëve që mbështeten te vokali, instrumentet dhe interpretimi tradicional tregon se publiku vazhdon t’i vlerësojë këto forma të krijimtarisë.
Megjithatë, nuk është ende e qartë nëse kjo përfaqëson një refuzim të qëndrueshëm të muzikës së gjeneruar nga inteligjenca artificiale apo thjesht një prirje të përkohshme muzikore.
Ajo që po bëhet gjithnjë e më e qartë është se inteligjenca artificiale mund të jetë pjesë e së ardhmes së muzikës, por artistët dhe dëgjuesit vazhdojnë të kërkojnë diçka që teknologjia nuk e garanton: një lidhje autentike mes krijuesit, këngës dhe publikut. /GazetaExpress/