**A janë vërtet të shëndetshme fritezat me ajër?**
Fritezat me ajër janë bërë një ndër pajisjet më të kërkuara në kuzhinë, me rreth 65% të familjeve në Mbretërinë e Bashkuar që tashmë i posedojnë. Megjithatë, përkrah popullaritetit të tyre në rritje, kanë lindur edhe pyetje rreth efikasitetit dhe sigurisë: a janë vërtet aq të shëndetshme sa pretendohet?
Debati mori hov edhe nga deklarata e personazhit të njohur Gemma Collins, e cila pohoi se e kishte hequr pajisjen ngaqë “thithte oksigjenin” nga kuzhina – një pretendim i mohuar kategorikisht nga ekspertët dhe prodhuesit.
**Si funksionon friteza me ajër?**
Në thelb, friteza me ajër është një furrë e vogël e pajisur me ajrosje të fuqishme. Ajo shfrytëzon ajrin shumë të nxehtë, i cili qarkullon me shpejtësi rreth ushqimit, duke e gatuar atë në mënyrë të njëtrajtshme dhe duke krijuar një sipërfaqe krokante, të ngjashme me atë të skuqjes. Ky proces shkakton të ashtuquajturin reaksion Maillard, i cili i jep ushqimit ngjyrën e artë dhe shijen karakteristike të pjekjes apo skuqjes.
**A janë më të shëndetshme?**
Në ndryshim nga skuqja tradicionale me vaj të bollshëm, fritezat me ajër kërkojnë shumë pak ose aspak vaj, gjë që ul ndjeshëm sasinë e yndyrës dhe kalorive. Kjo mund të kontribuojë në uljen e rrezikut të trashjes dhe sëmundjeve të zemrës.
Megjithatë, ekspertët theksojnë një aspekt thelbësor: nuk është pajisja ajo që e bën ushqimin të shëndetshëm, por lloji i ushqimit që gatuhet. Ushqimet si patatet e skuqura, kroketat apo produktet e përpunuara të mishit (sallame) mbeten të pashëndetshme, edhe nëse përgatiten në fritezë me ajër. Zgjedhjet më të mira përfshijnë perimet, peshkun apo mishin pa yndyrë.
**A ka rreziqe?**
Po – edhe pse shpesh shihen si të sigurta, fritezat me ajër nuk janë plotësisht pa rreziqe. Gatimi në temperatura të larta mund të gjenerojë akrilamid, një substancë e lidhur me rrezik potencialisht kancerogjen, veçanërisht tek ushqimet me niseshte, si patatet. Rreziku shtohet kur ushqimi digjet ose skuqet tepër.
Disa modele me defekte teknike kanë shkaktuar edhe incidente zjarri. Për më tepër, si çdo pajisje gatimi, ato mund të lëshojnë grimca të imëta në ajër gjatë përdorimit, të cilat mund të ndikojnë në cilësinë e ajrit në ambientet e brendshme – sidomos nëse kuzhina nuk ajroset siç duhet.
**Po materialet dhe kimikatet?**
Shumica e fritezave me ajër kanë shtresa jongjitëse, si tefloni (PTFE), i cili konsiderohet i sigurt në temperatura normale gatimi. Megjithatë, në temperatura shumë të larta, ai mund të degradojë dhe të lëshojë gazra. Modelet më të reja zakonisht shmangin substanca të diskutueshme si PFAS apo PFOA, por ekspertët këshillojnë zgjedhjen e produkteve cilësore dhe mirëmbajtjen e rregullt të pajisjes.
**Çfarë nuk duhet gatuar?**
Fritezat me ajër nuk janë të përshtatshme për çdo lloj ushqimi:
* Brumëra të lëngshëm ose supa
* Ushqime që lëshojnë shumë yndyrë
* Copa të mëdha mishi që nuk gatuhen në mënyrë të njëtrajtshme
* Djathëra të butë që shkrihen dhe rrjedhin lehtësisht
Ato funksionojnë më mirë me ushqime të thata ose lehtësisht të vajosura, ku ajri mund të qarkullojë lirshëm.
Në përfundim, fritezat me ajër mund të ofrojnë një alternativë më të shëndetshme se skuqja tradicionale, por nuk duhet parë si një zgjidhje magjike. Përfitimet maksimale varen nga zgjedhjet ushqimore dhe mënyra e saktë e përdorimit. Me pak fjalë: pajisja ndihmon, por dieta dhe zakonet tuaja janë ato që bëjnë diferencën thelbësore.
/GazetaExpress/