Më shumë se dy dekada pas suksesit të filmit të parë, aktori dhe komediani britanik Sacha Baron Cohen rikthehet në rolin e Ali G, një prej personazheve më të njohura dhe më provokuese të karrierës së tij. Filmi i ri “Ali G: Who Iz I?” përpiqet të rikrijojë humorin satirik që e bëri të famshëm personazhin, por njëkohësisht ngre pyetjen nëse ky lloj komedie vazhdon të ketë të njëjtin ndikim te publiku bashkëkohor.
Rikthimi i Ali G në ekranin e madh vjen në një kohë kur kufijtë e humorit, korrektësia politike dhe debatet për lirinë e shprehjes janë bërë pjesë e rëndësishme e diskutimeve publike.
Sacha Baron Cohen, i njohur për personazhet e tij provokuese dhe për përdorimin e situatave të inskenuara me njerëz që nuk janë në dijeni të mashtrimit, mbetet besnik ndaj formulës që i solli sukses ndërkombëtar.
Megjithatë, sipas kritikës së publikuar në gazetën britanike “The Guardian”, filmi i ri përballet me një problem thelbësor: Ali G është një personazh i krijuar për një epokë tjetër dhe rikthimi i tij nuk e ka më të njëjtën forcë komike.
Një rikthim që mund të ndajë publikun
Kritika vlerëson se reagimet ndaj filmit të ri do të varen kryesisht nga marrëdhënia që publiku ka pasur me personazhin origjinal.
Ata që e kanë pëlqyer Ali G në të kaluarën mund të gjejnë momente argëtuese, por jo domosdoshmërisht të njëjtin nivel humori. Ndërkohë, shikuesit që e kanë konsideruar personazhin vulgar ose problematik mund t’i shohin edhe më të theksuara këto karakteristika në vazhdimin e ri.
Një nga çështjet më të debatueshme mbetet mënyra se si Baron Cohen përdor stereotipet kulturore dhe racore për të krijuar humor.
Kritiku thekson se filmi nuk përpiqet ta shmangë këtë debat. Përkundrazi, e kthen atë në një pjesë të rëndësishme të satirës.
Humori mbetet i drejtpërdrejtë, i ekzagjeruar dhe shpesh qëllimisht vulgar, ndërsa personazhi kryesor vazhdon të përfshihet në situata absurde që synojnë të vënë në siklet njerëzit përreth tij.
Në disa momente, kjo qasje arrin të prodhojë skena qesharake, por jo gjithmonë me të njëjtin efekt që kishte në fillimet e karrierës së Baron Cohenit.
Filmi largohet nga rrëfimi tradicional
Ndryshe nga “Ali G Indahouse”, filmi i vitit 2002, “Ali G: Who Iz I?” nuk mbështetet në një histori të zhvilluar sipas strukturës tradicionale kinematografike.
Produksioni i ri i afrohet më shumë stilit të projekteve të tjera satirike të Baron Cohenit, ku situatat e inskenuara dhe reagimet e njerëzve të pavetëdijshëm për natyrën e tyre përbëjnë pjesën kryesore të humorit.
Aktori rikthehet te metoda e intervistave dhe provokimeve, duke i vendosur personazhet e tij në kontakt me figura publike dhe individë të zakonshëm.
Përmes këtyre situatave, filmi synon të ekspozojë paragjykimet, kontradiktat dhe qëndrimet e tepruara të njerëzve ndaj çështjeve politike e shoqërore.
Sipas kritikës, satira godet në drejtime të ndryshme, duke vënë në shënjestër si figurat e fuqishme, ashtu edhe individët që nuk janë domosdoshmërisht përgjegjës për fenomenet që filmi përpiqet të kritikojë.
Kjo e bën humorin herë të guximshëm dhe herë të pakëndshëm.
Ali G nuk është më personazhi i dikurshëm
Në filmin e ri, Ali G paraqitet si një figurë publike që e ka humbur famën, është përballur me vështirësi financiare dhe nuk gëzon më popullaritetin e dikurshëm.
Ai është një personazh që i përket medias tradicionale dhe që përpiqet të gjejë vendin e tij në një botë të dominuar nga platformat digjitale.
Ndërkohë, partnerja e tij, Julie, e interpretuar nga Morgana Robinson, është shtatzënë dhe kërkon mënyra të reja për të siguruar të ardhura.
Një nga idetë e saj është hapja e një llogarie në platformën OnlyFans, propozim që Ali G nuk e pret mirë.
Historia merr një kthesë kur personazhi përpiqet të shesë makinën e tij të vjetër të faksit në një dyqan sendesh të përdorura në Staines.
Në mënyrë të papritur, pajisja nxjerr një mesazh të vjetër që përmban një ofertë nga HBO për realizimin e një programi të ri.
I emocionuar nga mundësia për t’u rikthyer në qendër të vëmendjes, Ali G vendos të udhëtojë drejt Shteteve të Bashkuara së bashku me Julien.
Aty nis një seri situatash të çuditshme dhe provokimesh, të cilat e zhvendosin formulën televizive të personazhit në përmasat e një produksioni kinematografik.
Personazhe të reja dhe satirë ndaj korrektësisë politike
Përveç Ali G, Sacha Baron Cohen rikthen edhe Erran Moradin, një personazh të njohur nga seriali televiziv “Who Is America?”.
Morad paraqitet si një ish-oficer i Mossadit dhe ushtrisë izraelite, i cili më pas është bërë konsulent sigurie në Shtetet e Bashkuara.
Personazhi përdoret për të krijuar situata që satirizojnë sigurinë, politikën dhe qëndrimet ekstreme.
Filmi prezanton gjithashtu një figurë të re, Dr. Nira Cain-N’Degrocello, një liberale e bardhë, e portretizuar në mënyrë karikaturale si kundërshtare e ashpër e përvetësimit kulturor.
Përmes këtij personazhi, Baron Cohen vë në lojë edhe debatet bashkëkohore mbi identitetin, kulturën dhe korrektësinë politike.
Në zhvillimin e ngjarjeve, ajo përpiqet ta diskreditojë Ali G dhe përdor ndihmën e Moradit për të bindur disa republikanë se ai është një terrorist meksikan.
Situata bëhet edhe më absurde kur përpjekja e tyre përqendrohet në pengimin e lindjes së fëmijës së tij në territorin amerikan.
Këto episode shërbejnë si bazë për një finale të ekzagjeruar, të ndërtuar përmes mashtrimeve, inskenimeve dhe përdorimit të personave që zëvendësojnë aktorët.
Megjithatë, sipas kritikës, filmi nuk arrin të realizojë një goditje satirike po aq të fuqishme ndaj një figure të njohur sa kishte bërë vazhdimi i “Borat”.
Problemi i madh: Brezi i ri nuk e njeh më Ali G
Një nga vërejtjet kryesore të kritikës lidhet me faktin se filmi detyrohet vazhdimisht t’i shpjegojë publikut se cilët pjesëmarrës janë në dijeni të inskenimeve dhe cilët janë mashtruar.
Këto sqarime shfaqen në fillim, gjatë zhvillimit të filmit dhe në titrat përfundimtarë.
Sipas autorit të kritikës, kjo tregon se fama e dikurshme e Baron Cohenit nuk është më aq e përhapur sa në periudhën kur Ali G dhe Borat dominonin kulturën popullore.
Kanë kaluar më shumë se dy dekada nga filmi i parë i Ali G dhe një periudhë e gjatë edhe nga kulmi i popullaritetit të Boratit.
Ndërkohë, mjedisi mediatik ka ndryshuar rrënjësisht.
Publiku është shpërndarë në platforma të shumta digjitale dhe një brez i ri shikuesish mund të mos i njohë fare personazhet e krijuara nga komediani britanik.
Kjo situatë sjell një problem për një format që mbështetet te fakti se njerëzit duhet të reagojnë natyrshëm ndaj një personazhi të trilluar.
Në të kaluarën, Baron Cohen përfitonte nga njohja e kufizuar e personazheve të tij për të realizuar intervista dhe situata komike.
Sot, megjithatë, mosnjohja e Ali G nuk lidhet vetëm me maskimin e aktorit, por edhe me faktin se personazhi nuk ka më rëndësinë kulturore që kishte dikur.
A ka ende vend për humorin provokues të Sacha Baron Cohenit?
Një tjetër çështje që ngre filmi lidhet me ndikimet kulturore që qëndrojnë pas krijimit të Ali G.
Personazhi ishte ndërtuar si një karikaturë e një të riu të bardhë britanik që imitonte gjuhën, veshjen dhe sjelljen e lidhur me kulturën hip-hop.
Në të kaluarën, ndër figurat që konsideroheshin si ndikim i mundshëm në krijimin e tij ishte edhe prezantuesi britanik i radios Tim Westwood, i njohur për mënyrën e veçantë të të folurit.
Megjithatë, filmi i ri nuk i referohet këtij personazhi të medias britanike.
Kritika vëren se kjo mungesë mund të lidhet edhe me ndryshimin e kontekstit kulturor dhe me vështirësinë për ta rikthyer sot një personazh që mbështetej te imitimi dhe ekzagjerimi i stereotipeve.
Sipas autorit, rikthimet kinematografike të personazheve të tjerë të njohur britanikë, si David Brent i Ricky Gervaisit dhe Alan Partridge i Steve Cooganit, kanë funksionuar më mirë.
Arsyeja, sipas tij, është se këto personazhe mund ta pasqyronin më natyrshëm trishtimin, plakjen dhe humbjen graduale të rëndësisë publike.
Ali G, përkundrazi, duket se e ka më të vështirë ta shndërrojë kalimin e viteve në një element bindës të karakterit të tij.
Edhe humori që lidhet me marrëdhënien e tij me Julien konsiderohet nga kritika i konsumuar dhe jo mjaftueshëm origjinal.
Një film me momente argëtuese, por pa ndikimin e dikurshëm
Megjithëse kritika është e rezervuar ndaj rikthimit të Ali G, ajo pranon se filmi përmban edhe momente të suksesshme komike.
Energjia e Sacha Baron Cohenit, gatishmëria për të rrezikuar dhe aftësia për të krijuar situata të paparashikueshme mbeten pjesë e rëndësishme e stilit të tij.
Disa nga skenat mund të shkaktojnë të qeshura pikërisht për shkak të absurditetit dhe guximit të tyre, edhe kur humori kalon kufijtë e shijes së mirë.
Megjithatë, sipas vlerësimit të “The Guardian”, filmi funksionon më tepër si një përmbledhje situatash satirike sesa si një vepër kinematografike e plotë.
Kritiku sugjeron se momentet më argëtuese të produksionit ka të ngjarë të qarkullojnë veçmas në TikTok dhe Instagram, ku mund të gjejnë një audiencë më të madhe sesa vetë filmi.
Në fund, “Ali G: Who Iz I?” ngre një pyetje që shkon përtej suksesit të një komedie: a mund të rikthehet me të njëjtën forcë një personazh që ishte produkt i një kohe krejt tjetër?
Për Sacha Baron Cohenin, sfida nuk është vetëm të krijojë situata të reja provokuese, por edhe ta bindë publikun se Ali G ka ende diçka të rëndësishme për të thënë.
Vlerësimi përfundimtar i kritikës është se filmi ofron momente humori të guximshëm dhe satirë të mprehtë, por nuk arrin ta rikrijojë ndikimin kulturor të origjinalit. Ali G rikthehet me të njëjtën energji provokuese, ndërsa bota përreth tij ka ndryshuar shumë. /GazetaExpress/