Fjalëkryqet, suplementet e shtrenjta apo metodat e ndryshme të “detoksifikimit” shpesh promovohen si mënyra për ta mbajtur trurin aktiv dhe për të ngadalësuar rënien njohëse.
Por studiuesit po shqyrtojnë një metodë shumë më të thjeshtë: dëgjimin e asaj që njihet si “zhurmë rozë”.
Zhurma rozë është e ngjashme me zhurmën e bardhë, por frekuencat e saj janë të shpërndara ndryshe. Tingujt me frekuencë më të ulët janë më të fuqishëm, ndërsa ata më të lartë më të butë, duke krijuar një efekt qetësues të ngjashëm me zhurmën e një ujëvare.
Sipas një studimi të ri, shpërthime shumë të shkurtra të këtij tingulli gjatë gjumit mund të forcojnë valët e ngadalta të trurit dhe të nxisin lëvizje më të mëdha të lëngut cerebrospinal.
Valët e ngadalta të trurit, të njohura edhe si valë delta, shfaqen kryesisht gjatë fazave të gjumit të thellë. Ato lidhen me proceset e rikuperimit të organizmit dhe me mekanizmat natyrorë të trurit për largimin e produkteve të panevojshme metabolike.
Lëngu cerebrospinal është lëngu i tejdukshëm që rrethon trurin dhe palcën kurrizore. Përveçse mbron sistemin nervor, ai luan rol edhe në transportimin dhe largimin e mbetjeve nga truri.
Studiuesit donin të zbulonin nëse mund të forconin valët e këtij lëngu dhe, në këtë mënyrë, të ndihmonin sistemin natyror të “pastrimit” të trurit.
Për ta testuar këtë ide, pjesëmarrësit në studim fjetën brenda një aparati MRI, ndërsa aktiviteti i tyre cerebral monitorohej dhe në momente të caktuara u lëshohej zhurmë rozë.
Studimi, i publikuar në revistën Science Translational Medicine, përfshiu 14 vullnetarë të shëndetshëm.
Shkencëtarët përdorën një teknikë të quajtur stimulim auditiv me qark të mbyllur, e cila monitoron valët e trurit në kohë reale dhe lëshon tinguj në momente shumë të sakta për të ndikuar mbi to.
Një impuls prej vetëm 50 milisekondash me zhurmë rozë u lëshua pikërisht kur valët delta arrinin kulmin.
Rezultatet treguan se kjo ndërhyrje rriti amplitudën e valëve delta dhe, njëkohësisht, edhe valët e lëngut cerebrospinal gjatë gjumit.
Sipas studiuesve, tingulli i vendosur në kohën e duhur duket se përforcon ritmet elektrike natyrore të gjumit. Këto ritme më pas ndikojnë në qarkullimin e gjakut dhe në lëvizjen e lëngut cerebrospinal.
Kjo do të thotë se zhurma rozë, kur aplikohet në mënyrë shumë të kontrolluar, mund të ndihmojë në forcimin e mekanizmave që truri përdor gjatë gjumit të thellë për të larguar mbetjet.
“Zbuluam se mund ta rrisnim madhësinë e valës së rrjedhjes së lëngut cerebrospinal gjatë gjumit dhe, me sa dimë, deri më tani nuk ka pasur një metodë për ta bërë këtë”, tha Laura Lewis, autore e lartë e studimit.
Ajo shtoi se hapi i ardhshëm është testimi i kësaj teknologjie te pacientët dhe te personat me probleme të gjumit.
Studiuesit synojnë ta përdorin këtë zbulim edhe në studime të reja për pagjumësinë dhe për çrregullimet që lidhen me cilësinë e dobët të gjumit.
Grumbullimi i disa proteinave dhe mbetjeve në tru është lidhur prej kohësh me sëmundje neurodegjenerative, përfshirë Alzheimerin.
Për këtë arsye, shkencëtarët duan të kuptojnë nëse forcimi i mekanizmave natyrorë të largimit të mbetjeve mund të ketë ndikim te personat me rënie njohëse.
“Pastrimi i mbetjeve të trurit është shumë i rëndësishëm për Alzheimerin dhe format e tjera të demencës, të cilat lidhen pjesërisht me grumbullimin e molekulave si amiloidi dhe proteina tau”, tha Joshua Levitt, autori kryesor i studimit.
“Nëse mund ta përmirësojmë largimin e këtyre mbetjeve nga truri, mund të ndihmojmë në parandalimin e grumbullimit të pllakave që lidhen me sëmundjen”, shtoi ai.
Miliona njerëz në Shtetet e Bashkuara jetojnë me demencë, ndërsa shumica e rasteve lidhen me Alzheimerin. Numri i personave të prekur pritet të rritet ndjeshëm në dekadat e ardhshme për shkak të plakjes së popullsisë.
Shenjat e hershme mund të përfshijnë vështirësi në kujtimin e takimeve, harrimin e mënyrës se si kryhen veprime të njohura, probleme me përqendrimin ose vështirësi në ndjekjen e bisedave.
Në fazat më të avancuara mund të shfaqen ndryshime të forta humori, hutim për kohën dhe vendin, si dhe dyshime ndaj familjarëve ose miqve.
Aktualisht nuk ekziston një kurë për Alzheimerin, megjithëse disa barna mund të ndihmojnë në ngadalësimin e përparimit të sëmundjes.
Studiuesit theksojnë se rezultatet me zhurmën rozë janë ende të hershme dhe nuk nënkuptojnë se dëgjimi i zakonshëm i tingujve gjatë natës mund të parandalojë ose trajtojë demencën. Teknika e përdorur në studim kërkonte monitorim të valëve të trurit dhe lëshim të tingullit në momente shumë të sakta gjatë gjumit. /GazetaExpress/