Gjermania po bëhet gjithnjë e më e mirë në tërheqjen e punëtorëve të kualifikuar në tregun gjerman të punës. Problemi: shumë prej tyre nuk qëndrojnë në Gjermani. Pse?
“Përfundimi ynë është: Kushdo që dëshiron të menaxhojë me sukses imigracionin duhet ta kuptojë edhe emigracionin. Bëhet fjalë për mbajtjen e njerëzve afatgjatë përmes mundësive të drejta, procedurave të besueshme, mbështetjes së mirë dhe një mjedisi në të cilin njerëzit mund të zhvillojnë perspektiva afatgjata”, tha Laura Goßner nga Instituti për Kërkime të Punësimit (IAB), në një konferencë për shtyp në Berlin.
Organizata anketoi njerëz të moshës 18 deri në 65 vjeç që emigruan nga Gjermania deri në prill 2025 në internet, duke pyetur pse u larguan nga Gjermania dhe cilat ishin arsyet vendimtare. Emigrimi nuk është rezultat i një faktori të vetëm. Arsyet familjare, në veçanti, luajtën një rol të madh, sipas studimit. U përmendën gjithashtu përvojat me diskriminimin. Shumë faktorë janë të kontrollueshëm politikisht, siç janë burokracia, strehimi dhe përvetësimi i gjuhës.
Ku kanë ikur të rinjtë nga Gjermania?
Po cilët janë njerëzit që largohen përsëri nga Gjermaniamë shpesh? “Emigrantët janë, mesatarisht, më të rinj. Ata jetuan në Gjermani për një kohë më të shkurtër dhe më shpesh kanë partnerë dhe fëmijë jashtë vendit. Ata gjithashtu kishin më pak gjasa të përvetësonin mirë gjuhën gjermane, por më shumë aftësi për anglishten”, thotë ekspertja e IAB-së, Theresa Koch.
Ndërsa 60 përqind e emigrantëve kthehen në vendin e tyre të lindjes, 40 përqind e tyre kalojnë në vende të tjera. Destinacionet më të njohura janë Spanja, Zvicra, Italia dhe Kroacia.
“Ne po konkurrojmë me vendet e tjera evropiane për punëtorë të kualifikuar”, thotë Yuliya Kosyakova, drejtuese e departamentit të Migracionit, Integrimit dhe Kërkimit të Tregut Ndërkombëtar të Punës në Institutin për Kërkime të Punësimit (IAB).
kritikojnë për Gjermaninë nuk janë të reja: kohët e gjata të përpunimit për natyralizim, leje qëndrimi, viza dhe njohjen e kualifikimeve të huaja.
Ata shpesh duhet të presin shumë kohë që autoritetet gjermane t’u përgjigjen pyetjeve të tyre. Tarifat e larta burokratike janë një problem tjetër. Apo mungesa e mbështetjes kur bëhet fjalë për punën dhe karrierën, qoftë në qendrën e punësimit, në qytete apo nga punëdhënësit.
E gjithë kjo e bën më të vështirë planifikimin afatgjatë, aksesin në punësim dhe ndjenjën e përkatësisë ndaj Gjermanisë, thotë Laura Goßner. Procedurat administrative ndikojnë “në mënyrën se si emigrantët e vlerësojnë të ardhmen e tyre në Gjermani. Nëse procedurat perceptohen si të gjata, të pakuptueshme ose të vështira për t’u aksesuar, kjo mund të lidhet me perspektivat e tyre për të qëndruar në vend”, analizon eksperti i IAB.
“Ne shohim se emigrantët me vlerësime më negative të procedurave të tilla ndihen mesatarisht më pak të mirëpritur në Gjermani”.
Gjuha mbetet çelësi në tregun gjerman të punës
Tilman Frank është kryetar i bordit të Shoqatës Federale për Punëtorët Ndërkombëtarë të Kualifikuar (Bundesverband internationale Fachkräftegewinnung e.V.) dhe drejtor menaxhues i “TalentOrange GmbH”, e cila tashmë ka rekrutuar dhe mbështetur mijëra infermierë, edukatorë dhe fizioterapistë për Gjermaninë. Frank thotë se gjuha është çelësi për të gjetur rrugën më të mirë në Gjermani dhe veçanërisht në tregun e punës.
“Problemi lind kur rruga drejt Gjermanisë është e gabuar që në fillim, kur unë nuk i targetoj dhe nuk i zgjedh njerëzit e duhur, dhe kur përvetësimi i gjuhës nuk mbështetet në mënyrë të mjaftueshme. Nëse kjo nuk është përshtatja e duhur, atëherë shansi që këta njerëz të kthehen në shtëpi është relativisht i lartë. Megjithatë, nëse unë mësoj gjuhën dhe zgjedh njerëzit e duhur, ata që janë mjaftueshëm të përgatitur për hapin drejt Gjermanisë, atëherë normat e mbajtjes janë shumë të larta.”
Por a janë trajnimet e duhura për infermierë? Frank shpjegon se njerëzit nga Kenia, India dhe Vietnami, në veçanti, aktualisht po përpiqen të gjejnë një vend në Gjermani.
Në Kenia, sepse Ministria e Punës atje po inkurajon emigrimin e të rinjve të papunë. Në Indi dhe Vietnam, sepse prindërit atje e gjejnë mundësinë që fëmijët e tyre të marrin trajnim të mirë. Nevoja mbetet veçanërisht e lartë në kujdesin geriatrik. Prandaj, Tilman Frank i bën thirrje qeverisë gjermane të promovojë mësimin e gjuhës gjermane në vendet e origjinës.
“Të gjitha këto përpjekje për të mbërritur këtu pa njohuri të gjuhës gjermane nuk janë të qëndrueshme në planin afatgjatë. Një shembull i mirë janë programet ndërkombëtare të diplomave që zhvillohen në anglisht, ku njerëzit shpresojnë të jenë në gjendje të punojnë këtu në Gjermani. Por kjo nuk funksionon.”
Një arsye tjetër për emigrimin mund të jetë se emigrantët nuk punësohen në mënyrë të përshtatshme: “Për shembull, ata që janë trajnuar në kujdesin akut në spitalet në vendin e tyre dhe më pas, pa u komunikuar qartë kjo, vendosen këtu në azile pleqsh për të ofruar kujdes bazë.”
Qasje e re: Agjencitë “Puno dhe Qëndro”
Frank është i njohur me historitë e tmerrshme të xhunglës burokratike gjermane, në të cilën shumë emigrantë kanë vështirësi. Kompania e tij ka një spreadsheet Excel që detajon absurditetet e asaj që mund të shkojë keq: për shembull, kur dy punonjës të rasteve dërgojnë vendime dhe kohë të ndryshme për përpunimin e vizave.
Kjo është arsyeja pse mbështetja profesionale është thelbësore. Të paktën politikanët më në fund e kanë kuptuar se punëtorët e kualifikuar ndërkombëtarë duhet të vijnë dhe të qëndrojnë. Në Gjermani, ka aspekte pozitive dhe negative, përfundon ai.
“Agjencia Federale e Punësimit ka prezantuar një sistem të centralizuar, i cili është më i shpejtë dhe më i besueshëm. Hessen po prezanton një autoritet qendror të imigracionit. Ka plane edhe për një agjenci ‘Puno dhe Qëndro’ në nivel federal.”
Megjithatë, mungesa e stafit në agjencitë qeveritare ndërlikon shumë procese operative. “Po bëjmë përparim të ngadaltë me dixhitalizimin, përparim shumë të ngadaltë dhe me qasje individuale nga shtete ose bashki të ndryshme. Një qasje e unifikuar ende mungon.”/DW