**Rritet Përdorimi i Leucovorinës pas Deklaratave për Autizmin, pavarësisht Mungesës së Miratimit**
Një studim i ri ka zbuluar se kërkesa për leucovorinën, një preparat vitaminik i përmendur nga Donald Trump dhe Robert F. Kennedy Jr. si një trajtim i mundshëm për autizmin, është rritur ndjeshëm.
Ndërkohë që diagnozat e autizmit shënojnë rritje globale, Shtëpia e Bardhë kishte sugjeruar se leucovorina, e njohur si acid folinik dhe një formë e vitaminës B, mund të miratohej nga Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave (FDA) për këtë çrregullim neurozhvillimor. Trump, në shtatorin e kaluar, e cilësoi këtë zhvillim si një nga më të rëndësishmit në historinë mjekësore të SHBA-së. “Mendoj se do ta gjeni të jashtëzakonshëm. Mendoj se kemi gjetur një përgjigje për autizmin,” tha ai.
Megjithatë, FDA nuk e ka miratuar leucovorinën për trajtimin e autizmit. Ajo përdoret kryesisht për të zbutur efektet toksike të kimioterapisë dhe për trajtimin e mungesës cerebrale të folatit, një gjendje e rrallë me nivele të ulëta të vitaminës B9 në tru, e lidhur me autizmin në disa raste.
Një studim i publikuar së fundmi në revistën “JAMA Network Open” tregon se vëmendja publike rreth këtij preparati ka çuar në një rritje masive të përshkrimeve nga mjekët. Numri i recetave për leucovorinë në SHBA u rrit me 2,000 për qind deri në fund të vitit të kaluar, sipas studiuesve.
Joshua Rothman, profesor klinik asistent i pediatrisë në Shkollën e Mjekësisë të UC San Diego dhe autori kryesor i studimit, theksoi se familjet me fëmijë autikë shpesh kërkojnë terapi për të përmirësuar komunikimin dhe cilësinë e jetës, veçanërisht kur opsionet janë të pakta. “Ky studim dëshmon se informacioni i shpërndarë nga mediat, rrjetet sociale dhe figurat publike mund të ndikojë shpejt në praktikën e përshkrimit të barnave, edhe para se provat klinike në shkallë të gjerë të konfirmojnë sigurinë dhe efikasitetin e një trajtimi,” deklaroi Rothman.
Ndërkohë, disa studime të vogla dhe raporte individuale kanë sugjeruar se leucovorina mund të ndihmojë disa fëmijë me autizëm, sidomos ata me vështirësi në të folur. Një rast i tillë, i cili mori vëmendje të gjerë, ishte ai i Ryan Baldridge Jr. nga Missouri. Familja e tij e përshkruante si “praktikisht joverbal” deri në moshën katërvjeçare. Pas diagnozës së autizmit dhe vështirësive në formimin e fjalive, prindërit e Ryanit e çuan te Dr. Richard Frye, një specialist i cili beson se mungesa e folatit mund të jetë një shkaktar në disa raste të çrregullimit. Pas testimit dhe konfirmimit të niveleve të ulëta të folatit, Ryan filloi trajtimin me leucovorinë. Familja raporton se brenda pak javësh, ai filloi të fliste me fjali të plota dhe shprehu dashuri për herë të parë. “Nuk kisha dëgjuar kurrë një ‘të dua’ spontan nga djali im në pesë vjet. Ishte një shpërthim përmirësimi që ndodhi shumë shpejt. Tani nuk e ndal dot së foluri,” dëshmoi babai i tij.
Studiuesit theksojnë se histori të tilla me impakt të madh publik, së bashku me komentet e politikanëve, duket se kanë nxitur këtë rritje të kërkesës. Studimi analizoi mbi 300 milionë dosje pacientësh nga mbi 1,800 spitale dhe 41,500 klinika në të gjithë SHBA-në. Duke u fokusuar te më shumë se 838 mijë fëmijë me autizëm, studiuesit monitoruan përshkrimet e barnave gjatë gati 12 milionë vizitave ambulatore nga janari 2023 deri në janar 2026.
Për dy vitet e para, normat e përshkrimit mbetën të qëndrueshme, rreth 34 receta për 100 mijë vizita. Kjo tendencë ndryshoi pas një raportimi mediatik të ndjekur gjerësisht në janar 2025, i cili prezantoi rastin e një fëmije të trajtuar me leucovorinë. Deri në gusht, përshkrimet u ngjitën në 225 për 100 mijë vizita. Pas komenteve publike të Trump dhe Kennedy Jr., normat u rritën sërish, duke arritur mbi 835 receta për 100 mijë vizita deri në nëntor 2025.
“‘Kohëzgjatja ishte shumë domethënëse. Rritjet filluan pas një raporti mediatik me jehonë të gjerë dhe u përshpejtuan më tej pasi zyrtarë federalë folën publikisht për këtë ilaç,’ theksoi Rothman. Ai shtoi se ky rast tregon se sa shpejt praktika klinike mund të ndryshojë kur një trajtim tërheq vëmendjen e publikut.
Autorët e studimit theksojnë domosdoshmërinë e provave klinike më të gjera dhe cilësore për të përcaktuar efikasitetin real të leucovorinës dhe për cilët pacientë ajo mund të jetë e dobishme. ‘Ky është një shembull konkret se si vëmendja publike mund të përshpejtojë përdorimin e një terapie para se të përfundojnë provat shkencore,’ përfundoi Rothman. ‘Hapi ynë i ardhshëm është të sigurojmë gjenerimin e të dhënave rigoroze, në mënyrë që familjet dhe mjekët të mund të marrin vendime të mirëinformuara.'”