Konkursi për Drejtor të RTK-së: Baton Haxhiu ngre shqetësime për të ardhmen e Transmetuesit Publik
Në një analizë të thellë mbi situatën aktuale të Radiotelevizionit të Kosovës (RTK) dhe konkursin për drejtor të këtij institucioni, Baton Haxhiu shpreh shqetësimin e tij për devijimin nga misioni fillestar i themelimit të RTK-së.
Haxhiu kujton vitin 1999, kur me mbështetjen e BBC-së dhe OSBE-së, u synua krijimi i një transmetuesi publik të pavarur, jo si instrument i qeverisë apo partive politike, por në shërbim të qytetarëve. Themelimi i RTK-së, sipas tij, ishte një eksperiment serioz për ndërtimin e kulturës institucionale të një shteti të ardhshëm, ku gazetarët trajnoheshin për etikë profesionale dhe pavarësi editoriale.
**Degradimi dhe ndikimi politik**
Megjithatë, Haxhiu thekson se rreth vitit 2011 nisi një ndryshim gradual, ku partitë politike filluan ta shihnin RTK-në si një institucion për t’u administruar sipas interesave të tyre. Lufta për pozitat kyçe drejtuese – drejtor i përgjithshëm, i televizionit, i radios dhe i financave – zëvendësoi diskutimin për përmbajtjen programore dhe misionin publik.
Me ardhjen e Lëvizjes Vetëvendosje në pushtet, Haxhiu argumenton se u përplasën dy filozofi krejtësisht të ndryshme: ideja klasike evropiane e transmetuesit publik, e bazuar në autonomi editoriale, dhe një kulturë politike e ndërtuar mbi komunikimin dhe propagandën mobilizuese. Sipas tij, kjo ka çuar në një perceptim të pushtetit, ku RTK-ja nuk shihet më si institucion kritik, por si pjesë e mekanizmit të komunikimit shtetëror, duke synuar bindjen e qytetarit në vend të informimit.
**Konkursi aktual dhe kritika ndaj Bordit**
Autori shpreh shqetësimin se konkursi aktual për drejtor nuk po kërkon një “reformator”, por një “administrator” – dikë që nuk krijon tensione politike dhe nuk prodhon surpriza. Ai kritikon ashpër përbërjen e Bordit të RTK-së, duke thënë se, me një përjashtim të rëndësishëm (Fatmir Podrimja), i mungon pesha dhe ekspertiza profesionale për të marrë vendime thelbësore për të ardhmen e televizionit. Haxhiu argumenton se bordi nuk e kupton vetë televizionin modern, gjë që e bën të pamundur zgjedhjen e drejtorit të duhur apo vlerësimin e strategjive editoriale.
Në këtë kontekst, Haxhiu e sheh kandidaturën e Zana Spahiut si pjesë të këtij modeli, duke theksuar se ajo sugjeron kërkimin e një menaxheri burokratik e jo të një figure që do të ndërtonte një standard të ri profesional apo do të trondiste strukturat aktuale.
**Degradimi në ekran dhe gjuha televizive**
Më tej, Haxhiu thekson se degradimi i RTK-së është i dukshëm edhe në ekran, në mungesën e një filozofie programore, në cilësinë e emisioneve të mëngjesit, lidhjen midis programeve, si dhe në standardin e gjuhës dhe estetikës televizive. Ai përmend menaxhimin e Kampionatit Botëror të Futbollit si një shembull simbolik, ku institucioni bleu të drejtat, por nuk arriti t’i ofrojë ato siç duhet publikut, duke dëshmuar mungesë të kulturës profesionale.
**Paradoksi dhe humbja institucionale**
Haxhiu e quan ironik faktin se brezi politik aktual, i cili dikur e kritikonte RTK-në si të kapur, sot, pas ardhjes në pushtet, po ndërton një transmetues “më të bindur” sesa më të lirë. Ai rikujton periudhën e pasluftës kur Albin Kurti kishte emisionin e tij në RTK, duke e përshkruar si një “monolog klasik antigazetaresk” dhe shpreh frikën se kjo logjikë po bëhet filozofi institucionale.
Në përfundim, Haxhiu shtron pyetjen thelbësore: A dëshiron Kosova ende një transmetues publik të vërtetë – jo shtetëror, qeveritar apo opozitar – por një institucion që i shërben qytetarit dhe mbron demokracinë? Ai paralajmëron se zgjedhja e një “administratori të bindur” në vend të një “reformatori të guximshëm” do të ishte humbja më e madhe për idenë mbi të cilën u ndërtua RTK-ja, duke shënuar jo vetëm rënien e transmetuesit, por edhe një pjesë të demokracisë së Kosovës.