Tensionet në Lindjen e Mesme: Irani mban qëndrim armiqësor ndaj SHBA-së, Uashingtoni pret përgjigje për paqe
Në Lindjen e Mesme, situata dukej se kishte hyrë në një fazë pritjeje vonë më 9 maj. Uashingtoni po priste përgjigjen e Iranit ndaj propozimit të tij të fundit për paqe, ndërsa Teherani, pa dhënë ende një përgjigje zyrtare, vazhdonte të mbante një qëndrim armiqësor ndaj Shteteve të Bashkuara.
Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) i Iranit, i njohur për qëndrimet e tij të ashpra, reagoi me tone të forta ndaj vazhdimit të bllokadës detare amerikane ndaj porteve iraniane. IRGC paralajmëroi se “çdo sulm ndaj cisternave iraniane dhe anijeve tregtare do të pasohet me një kundërpërgjigje të rëndë ndaj një prej qendrave amerikane në rajon dhe anijeve armike.” Ky kërcënim erdhi një ditë pasi sulmet amerikane çaktivizuan dy cisterna me flamur iranian në Gjirin e Omanit, të cilat sipas Uashingtonit po tentonin të shkelnin bllokadën.
Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) konfirmoi më 9 maj se bllokada detare “vazhdon të zbatohet plotësisht.” Që nga 13 prilli, CENTCOM ka ridrejtuar 58 anije tregtare dhe ka çaktivizuar katër të tjera, me qëllim parandalimin e hyrjes ose daljes së anijeve nga portet iraniane.
Ndërkohë, e ardhmja e udhëheqjes iraniane mbetet e paqartë. Sulmet ajrore amerikano-izraelite të nisura më 28 shkurt kanë shkaktuar humbje të konsiderueshme në udhëheqjen iraniane, duke bërë që presidenti amerikan Donald Trump ta cilësojë regjimin si “të çrregulluar” dhe pa një drejtim të qartë. Vëzhgues të ndryshëm theksojnë se Garda Revolucionare Islamike ka forcuar pushtetin e saj, duke kundërshtuar liderët më të moderuar që kanë shprehur dëshirën për një marrëveshje me negociatorët amerikanë.
Më 8 maj, presidenti Trump dhe sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, theksuan se po prisnin një përgjigje ndaj ofertës së fundit amerikane. Ky propozim, thuhet, është një memorandum njëfaqësh që synon t’i japë fund luftimeve dhe të rihapë Ngushticën strategjike të Hormuzit. Megjithatë, çështje kyçe si e drejta e Iranit për pasurimin e uraniumit do të liheshin për diskutime të mëvonshme.
Deri në orët e para të 10 majit, sipas kohës së Lindjes së Mesme, Teherani nuk kishte dërguar ende përgjigjen e tij ndërmjetësve pakistanezë apo ndonjë koment publik, përveç një deklarate të shkurtër që vinte në pikëpyetje seriozitetin e Uashingtonit në bisedime. Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, citoi agjencinë gjysmëzyrtare të lajmeve ISNA duke thënë se “përshkallëzimi i fundit i tensioneve nga forcat amerikane në Gjirin Persik dhe veprimet e tyre të shumta në shkelje të armëpushimit kanë shtuar dyshimet për motivimin dhe seriozitetin e palës amerikane në rrugën e diplomacisë.”
Nga ana tjetër, Rubio mbrojti fuqishëm veprimet ushtarake amerikane në Gjirin Persik dhe kundërshtoi përpjekjet iraniane për të rregulluar lundrimin nëpër Ngushticën e Hormuzit, një arterie detare strategjike ku kalon rreth një e pesta e furnizimeve globale me naftë dhe gaz. “Irani tani pretendon se zotëron, se ka të drejtë të kontrollojë, një rrugë ujore ndërkombëtare… Kjo është diçka e papranueshme që ata po përpiqen ta normalizojnë,” deklaroi Rubio, në vazhdën e raportimeve se Teherani kishte krijuar një agjenci për të miratuar kalimin e anijeve nëpër ngushticë. (Burimi: REL)