Ankara, Turqi – Samiti i NATO-s në Ankara ka nisur me deklarata të forta nga liderët evropianë dhe të aleancës, të cilët theksojnë nevojën për një epokë të re sigurie dhe një transformim të industrisë së mbrojtjes.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, theksoi se Evropa ka hyrë në “një epokë të re të sigurisë evropiane”, ndërsa Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, bëri thirrje për një “revolucion transatlantik të industrisë së mbrojtjes”.
Samiti dyditor, i planifikuar për datat 7 dhe 8 korrik 2026 në Ankara, nisi me takimet e liderëve. Kancelari gjerman, Friedrich Merz, pas takimit me Presidentin turk, Recep Tayyip Erdoğan, e cilësoi Turqinë si “një partner dhe aleat të rëndësishëm”. Në një postim në platformën X, Merz falënderoi Erdoğanin për mikpritjen në Ankara.
Liderët e vendeve anëtare të NATO-s u mblodhën fillimisht në kompleksin presidencial në Ankara për një darkë me Presidentin Erdoğan, e cila i parapriu ditës kryesore politike të samitit të mërkurën (8 korrik 2026). Përveç krerëve të shteteve dhe qeverive, në darkë morën pjesë edhe personalitete të tjera të ftuara nderi.
Presidenti amerikan, Donald J. Trump, kishte zhvilluar bisedime dypalëshe me Erdoğanin më herët në ndërtesë. Më pas, në vendin e takimit mbërritën liderë të tjerë të rëndësishëm, përfshirë Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, kryeministrin kanadez, Mark Carney, kryeministrin bullgar, Rumen Radev, dhe Presidentin finlandez, Alexander Stubb. Presidenti Erdoğan dhe bashkëshortja e tij, Emine Erdoğan, i pritën mysafirët në hyrje të ndërtesës luksoze, ndërsa ecnin mbi tapetin e kuq, pranë gardës ceremoniale të veshur me uniforma historike ushtarake.
**Thirrjet e Von der Leyen për sigurinë evropiane**
Ursula von der Leyen, Presidentja e Komisionit Evropian, e cila merr pjesë në samitin e NATO-s, theksoi urgjencën e situatës së sigurisë. “Kemi hyrë në një epokë të re të sigurisë evropiane. Shtetet anëtare të BE-së po riarmatosen për të mbrojtur Evropën dhe, njëkohësisht, për të forcuar aleancën,” shkroi von der Leyen në rrjetet sociale.
Ajo shtoi se “ato po rrisin ndjeshëm shpenzimet për mbrojtjen. Evropa po ringjall bazën e saj industriale të mbrojtjes dhe po krijon vende të mira pune në Evropë.” Nga Ankara, Von der Leyen nënvizoi nevojën për “një rritje masive të investimeve në mbrojtje”. “Dhe këtu Bashkimi Evropian po ndërmerr hapa të mëdhenj,” tha ajo, duke përmendur programin “Rearm Europe”, i cili synon investime prej 800 miliardë eurosh në shpenzimet e mbrojtjes deri në vitin 2030.
**Rutte kërkon “revolucion transatlantik të industrisë së mbrojtjes”**
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, bëri thirrje për një transformim rrënjësor të industrisë ushtarake, duke promovuar një “revolucion transatlantik të industrisë së mbrojtjes”. “Zhurma e makinerive duhet të kthehet në një gjëmim,” tha Rutte në një forum të industrisë së mbrojtjes të NATO-s në Ankara.
Ai theksoi se “industria në të gjitha vendet e përfaqësuara këtu duhet të jetë e gatshme të ndërmarrë më shumë rreziqe. Kërkesa ekziston dhe ju e dini këtë.” Rutte shtoi: “Duhet të sigurohemi që fuqinë tonë ekonomike ta shndërrojmë në kapacitete ushtarake, duke i kthyer fondet në veprim – nga planet e mbrojtjes te dronët, nga paratë te raketat dhe sistemet e interceptimit.”
Të martën, NATO prezantoi një sërë projektesh ushtarake me vlerë miliarda dollarë, të cilat Rutte i cilësoi si “para të shpenzuara mirë.”
Presidenti amerikan, Donald Trump, e ka cilësuar aleancën si një “tigër prej letre”, duke theksuar se ajo nuk do të funksiononte pa armët dhe udhëheqjen amerikane.