**Raporti Britanik Vë në Pikëpyetje Pavarësinë dhe Paanshmërinë e Dhomave të Specializuara të Kosovës**
Një raport i fundit nga Komiteti për të Drejtat e Njeriut i Dhomës së Avokatëve të Anglisë dhe Uellsit (BHRC) ka ngritur pikëpyetje serioze mbi pavarësinë, paanshmërinë dhe standardet e procesit gjyqësor ndaj ish-udhëheqësve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) në Dhomat e Specializuara të Kosovës. Raporti, i publikuar më 30 prill 2026, erdhi pas një kërkese nga Avokati i Popullit të Kosovës për një vlerësim të pavarur mbi funksionimin e këtyre dhomave.
Autori i analizës, Ulsi Manja, deputet dhe ish-Ministër i Drejtësisë në Qeverinë e Shqipërisë, thekson se ky dokument nuk është një deklaratë politike apo manifest patriotik, por produkt i një organizmi prestigjioz juridik britanik, i cili u thirr për të vlerësuar nëse gjykata po respekton standardet që pretendon. Sipas Manjas, përgjigja që del nga raporti është “shkatërruese”, jo duke deklaruar paligjshmërinë e Dhomave, por duke nxjerrë në pah se, ndërsa arkitektura juridike në letër duket solide, funksionimi i saj në realitet është problematik.
Raporti përshkruan një gjykatë që vuan nga dyshime serioze mbi pavarësinë e saj, nga një regjim paraburgimi që rrezikon të shndërrohet në dënim pa vendim gjykate, nga procedura të paqarta në administrimin e provave dhe nga një marrëdhënie problematike mes drejtësisë dhe diplomacisë ndërkombëtare. Këto gjetje, thekson Manja, sugjerojnë se Dhomat e Specializuara po dështojnë në qëllimin e tyre fillestar.
Që në fillim, gjykata mbante brenda vetes kontradikta: u paraqit si pjesë e sistemit të drejtësisë së Kosovës, por operon larg saj; si instrument i sovranitetit juridik, por me gjyqtarë ekskluzivisht të huaj; si gjykatë e paanshme, por e fokusuar tek njëra palë e konfliktit. Raporti i BHRC-së vë në pikëpyetje argumentin se këto karakteristika garantojnë pavarësinë, duke sugjeruar se ato mund të jenë burimi i problemeve.
Më shqetësuese janë gjetjet mbi provat. Raporti evidenton diskrecion të gjerë në pranimin e tyre, përdorim të theksuar të materialeve me shkrim, vonesa në zbulimin e dokumenteve për mbrojtjen dhe shqetësime serioze lidhur me materialet e ardhura nga autoritetet serbe. Kjo është një çështje kritike, pasi burimi i provës ka rëndësi, veçanërisht në një konflikt ku njëra palë ishte agresori. Gjithashtu, theksohet se një pjesë e madhe e çështjes mbështetet në prova dokumentare dhe deklarime të mbledhura larg syrit të publikut, ndërsa mbrojtja është ankuar për kufizime në qasje dhe mjete.
Analiza përfundon duke theksuar se problemi themelor i Dhomave të Specializuara qëndron tek legjitimiteti i tyre. Edhe nëse shpallen vendime ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit, pyetja kyçe do të jetë nëse këto vendime janë produkt i një procesi që ka fituar besimin e publikut dhe ka larguar dyshimet mbi paanshmërinë. Raporti i BHRC-së sugjeron se përgjigjja ndaj kësaj pyetjeje është larg të qenit pozitive.
Nëse standardi i provës nuk është bindës, nëse dyshimet mbi burimin dhe administrimin e provave mbeten, dhe nëse paraburgimi shumëvjeçar vazhdon të shihet si ndëshkim paraprak, atëherë çdo vendim dënues do të shoqërohet nga hija e dyshimit. Një gjykatë e ndërtuar si kompromis politik, siç janë Dhomat e Specializuara, e cila prodhon më shumë pikëpyetje sesa përgjigje, vë në diskutim vetë drejtësinë, duke lënë të hapur çështjen e besimit publik dhe legjitimitetit të saj.