Shumë njerëz mendojnë se kulmin e aftësive të tyre mendore e arrijnë para të 30-ave, por një studim i ri sugjeron të kundërtën.
Shkencëtarët kanë zbuluar se njerëzit mund të mos arrijnë nivelin më të lartë të funksionimit psikologjik deri në moshën 55 deri në 60 vjeç.
Sipas studiuesve, kjo ndodh sepse dekadat e njohurive të grumbulluara, pjekuria emocionale dhe përvoja jetësore mund ta tejkalojnë rënien e shpejtësisë së pastër mendore.
Gjetjet sugjerojnë se mosha e mesme e vonshme mund të përfaqësojë “kulmin e vërtetë të gatishmërisë psikologjike”.
Studimi, i publikuar në revistën “Intelligence”, thekson se inteligjenca fluide, e cila lidhet me aftësinë për të zgjidhur probleme të reja dhe zakonisht arrin kulmin rreth moshës 20-vjeçare, shpesh konsiderohet si aftësia kryesore njohëse për parashikimin e rezultateve të rëndësishme në jetë.
Megjithatë, arritjet njerëzore në fusha si karriera priren të arrijnë kulmin shumë më vonë, zakonisht mes moshës 55 dhe 60 vjeç.
“Këto gjetje sugjerojnë se kapaciteti funksional, i përcaktuar përmes tipareve kryesore psikologjike, mund të arrijë kulmin në moshën e mesme të vonshme, duke u përputhur ngushtë me kulmin tipik të arritjeve në karrierë”, thuhet në studim.
“Në përgjithësi, funksionimi njohës dhe i personalitetit arrin kulmin mes moshës 55 dhe 60 vjeç.”
Për këtë studim, një ekip nga Universiteti i Australisë Perëndimore kreu një rishikim të gjerë të hulumtimeve të mëparshme, të cilat kishin matur se si ndryshojnë me moshën aftësi të ndryshme psikologjike.
Studiuesit përzgjodhën nëntë fusha të gjera, të cilat sipas tyre kontribuojnë në suksesin në jetën reale. Këto përfshinin aftësinë e arsyetimit, fjalorin, njohuritë, kujtesën e punës dhe shpejtësinë e përpunimit të informacionit.
Ata përfshinë gjithashtu tipare të rëndësishme të personalitetit, duke i dhënë peshë të veçantë ndërgjegjshmërisë, pra aftësisë për të qenë i organizuar, i besueshëm dhe i disiplinuar, si dhe stabilitetit emocional, për shembull aftësisë për të qëndruar i qetë nën presion.
Për analizën e tyre, studiuesit i bashkuan të gjitha këto tipare në një tregues të vetëm, të quajtur Indeksi i Funksionimit Njohës dhe të Personalitetit.
Në përgjithësi, ata zbuluan se disa aftësi fillojnë të bien që nga të 20-at, si shpejtësia e përpunimit të informacionit dhe kujtesa e punës.
Megjithatë, disa aftësi të tjera përmirësohen me kalimin e moshës, përfshirë fjalorin, njohuritë financiare, inteligjencën emocionale, ndërgjegjshmërinë dhe stabilitetin emocional.
Kur të gjitha këto aftësi u analizuan së bashku, studiuesit zbuluan se funksionimi psikologjik arrin kulmin mes moshës 55 dhe 60 vjeç.
Shembuj të figurave të njohura që mund të thuhet se arritën kulmin gjatë kësaj periudhe përfshijnë Boris Johnson, i cili u bë kryeministër në moshën 55-vjeçare; shkencëtaren e CRISPR, Jennifer Doudna, e cila fitoi çmimin Nobel në moshën 56-vjeçare; dhe Liam Neeson, i cili luajti në filmin e suksesshëm “Taken” në moshën 56-vjeçare.
Bazuar në gjetjet e tyre, autorët argumentojnë se njerëzit mund të jenë më të përshtatshëm për role të larta vendimmarrëse gjatë moshës së mesme të vonshme.
Ata sugjerojnë se individët që mbajnë pozicione që kërkojnë gjykim kompleks, si drejtues të lartë, gjyqtarë apo liderë politikë, ka pak gjasa të jenë në formën e tyre më të mirë para moshës 40-vjeçare ose pas moshës 65-vjeçare.
“Këto modele që përputhen mes tyre sugjerojnë se periudha e moshës së mesme të vonshme mund të përfaqësojë një pikë kulmore jo vetëm në arritjet socio-ekonomike, por edhe në kapacitetet psikologjike që mbështesin vendimmarrjen efektive, lidershipin dhe performancën në role komplekse më gjerësisht”, thuhet në studim.
Ekipi shpjegoi se, edhe pse vëllimi i trurit fillon të bjerë në fillim të të 30-ave, karakteristika të tjera nervore mund të ndihmojnë në kompensimin e këtyre efekteve degjenerative.
Në thelb, studimi sugjeron se mprehtësia mendore nuk matet vetëm me shpejtësinë e të menduarit. Përvoja, vetëkontrolli, qetësia emocionale dhe njohuritë e grumbulluara gjatë jetës mund ta bëjnë mendjen më të fuqishme pikërisht në një moshë kur shumë njerëz mendojnë se kanë kaluar kulmin. /GazetaExpress/