Komisioni Evropian e ka theksuar sigurinë kufitare si “përgjegjësi të përbashkët evropiane”, duke i ofruar Marokut më shumë mbështetje për kontrollin e kufijve në enklavat spanjolle Ceuta dhe Melilla. Kjo vjen pas një fluksi masiv migrantësh në Ceuta javën e kaluar, duke nxitur thirrje për “veprim të bashkuar” të BE-së në këtë fushë.
Spanja po përballet me sfidën e kthimit të personave të mbetur nga afro 50,000 migrantë që javën e kaluar, shumica me not ose në këmbë, kaluan kufirin për të hyrë në enklavën e Afrikës së Veriut, Ceuta. Si reagim, autoritetet vendosën një pengesë shtesë prej 500 metrash pranë pikës kufitare.
Si pasojë e këtyre ngjarjeve, ministrat e Brendshëm të BE-së do të zhvillojnë një takim urgjent me video-konferencë të martën, më 4 gusht 2026, për të diskutuar përgjigjet e mundshme. Kriza ka nxitur tensione mes vendeve anëtare, duke detyruar Italinë dhe Francën të rivendosin përkohësisht kontrolle kufitare, pavarësisht se udhëtimi nga Ceuta drejt territorit kontinental spanjoll nuk është i mundur pa dokumente identifikimi.
**Qëndrimi i Von der Leyen dhe roli i Marokut**
Në një letër drejtuar kryeministrit spanjoll Pedro Sánchez të hënën, më 3 gusht 2026, Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, theksoi nevojën për “veprim të bashkuar” në sigurinë kufitare të BE-së. Ajo pohoi se incidenti tregon nevojën për forcim të mëtejshëm të kufijve në pikat kritike, duke e quajtur “mbrojtjen e të gjithë kufijve tanë të jashtëm një përgjegjësi të përbashkët evropiane”. Von der Leyen sugjeroi monitorim të kujdesshëm dhe përdorim të barrierave fizike kur është e nevojshme, ndërsa përgëzoi Sánchez-in për “menaxhimin e shpejtë” të situatës, duke vënë në dukje se shumica dërrmuese e afro 50,000 migrantëve janë kthyer në Marok.
Ndërkohë, zyrtarë të qeverisë spanjolle vlerësojnë se ndërmjet 3,000 dhe 5,000 persona vazhdojnë të qëndrojnë në Ceuta. Von der Leyen e cilësoi Marokun si “partner strategjik të rëndësishëm” në luftën kundër kontrabandës dhe migracionit të paligjshëm. Ajo sugjeroi zgjerimin e bashkëpunimit dhe ndihmës teknike e financiare për Marokun, sidomos për menaxhimin e kufijve në Ceuta dhe Melilla, përfshirë përmirësimin e sistemeve të paralajmërimit të hershëm.
**Reagimet politike në Evropë**
Kriza ka nxitur reagime të ashpra politike në Evropë. Qeveri dhe ministra të vendeve si Italia, Danimarka dhe Finlanda kërkuan pezullimin e Spanjës nga zona Shengen, ndërsa politikanë të së djathtës ekstreme u shprehën edhe më ashpër. Madridi e quajti “egoist” qëndrimin e disa partnerëve, duke kërkuar bisedime urgjente në nivel ministror të BE-së. Von der Leyen e cilësoi takimin e së martës si “hapin e parë”, me diskutime të mëtejshme të planifikuara në samitin e liderëve të BE-së në tetor.
**Shkaqet e valës së migracionit dhe perspektivat e ekspertëve**
Lidhur me shkaqet e valës së migracionit, eksperti Gerald Knaus, drejtor i European Stability Initiative, shpjegon se ajo nuk ishte pasojë e faktorëve strukturorë apo ndryshimeve në politikën migratore të Spanjës, pavarësisht ashpërsimit të rregullave të BE-së së fundmi. Sipas Knaus, informacione të rreme si “Spanja po hap kufijtë” qarkulluan në internet, duke krijuar një “efekt zinxhir” që çoi në rritjen masive të hyrjeve.
Knaus thekson se kjo krizë është e ndryshme nga viti 2015, me pak azilkërkues dhe kryesisht të rinj marokenë. Megjithatë, reagimi politik ka qenë i ngjashëm, duke nxitur panik dhe thirrje për mbylljen e Shengenit edhe për një ngjarje të izoluar. Knaus argumenton se vendet evropiane duhet të bashkëpunojnë për të dërguar një mesazh të qartë: “Mos kaloni ilegalisht kufijtë. Ju do të trajtoheni me dinjitet, por do të ktheheni mbrapsht, nëse është e nevojshme, në një vend të tretë të sigurt.” Ai beson se ky mesazh do të ndalonte kalimet e rrezikshme. Megjithatë, Knaus nuk shpreh optimizëm për një bashkëpunim të koordinuar, duke parashikuar se tensionet dhe fajësimet reciproke mes qeverive do të mbizotërojnë. (DW)