**Dhuna në Familje, Sfidë Serioze në Kosovë: Mbi 1300 Raste në Gjashtë Muaj, Eksperti Mujku Kërkon Vetëdijesim**
Dhuna në familje vazhdon të mbetet një nga sfidat më serioze shoqërore në Kosovë, pavarësisht masave ligjore dhe mekanizmave të ngritura për mbrojtjen e viktimave. Të dhënat e Policisë së Kosovës tregojnë një realitet shqetësues.
Gjatë gjashtëmujorit të parë të këtij viti, Policia e Kosovës ka raportuar 1333 raste të dhunës në familje. Kjo shifër vjen pas 2815 rasteve të regjistruara gjatë gjithë vitit 2025, sipas të dhënave të siguruara nga Ekonomia Online. Ekspertët vlerësojnë se, megjithëse vërehet një rënie e lehtë e rasteve krahasuar me vitet e kaluara, ky fenomen mbetet alarmues dhe kërkon një angazhim më të madh në parandalim, edukim dhe mbështetje për familjet.
Eksperti i çështjeve sociale, Vebi Mujku, në një intervistë për Ekonomia Online, ka theksuar se, nëse ky trend vazhdon, numri total i rasteve gjatë vitit 2026 pritet të jetë më i ulët se në vitin 2025, ndoshta rreth 2600. Megjithatë, Mujku mbetet i shqetësuar. “Nuk mund të themi se jemi të kënaqur derisa kemi ende 2500 raste të dhunës në familje,” tha ai.
Mujku thekson se rastet e raportuara nuk paraqesin të gjithë përmasën e fenomenit, pasi shumë raste nuk denoncohen për arsye të ndryshme. Ai rendit faktorë të shumtë që ndikojnë në dhunën në familje, ndër të cilët më kryesorët janë rrjetet sociale, problemet ekonomike dhe përdorimi i substancave narkotike. Përveç tyre, ai përmend edhe problemet e shëndetit mendor, çështjet pronësore dhe mosmarrëveshjet brenda familjes, duke specifikuar se dhuna nuk kufizohet vetëm mes bashkëshortëve, por mund të ndodhë edhe mes fëmijëve dhe prindërve.
Sipas Mujkut, masat e ndërmarra deri tani, si aktivizimi i mekanizmave lokalë dhe qendrorë, apo ashpërsimi i dënimeve me Kodin Penal, nuk kanë dhënë efektin e plotë. Prandaj, ai kërkon një angazhim më të madh në parandalim dhe sensibilizim, duke filluar që nga institucionet arsimore. “Duhet të bëhet një sensibilizim i hershëm, që prej shkollës fillore dhe mesme, në mënyrë që çiftet e reja të jenë të përgatitura për jetën bashkëshortore dhe për të shmangur dhunën,” sugjeron Mujku.
Fokusi, sipas tij, nuk duhet të jetë vetëm te ndëshkimi, pasi dënimet shpesh nuk rezultojnë zgjidhje afatgjata dhe situata brenda familjes mund të ashpërsohet pas tyre. Ai propozon punën në parandalim dhe riintegrim social, përmes ngritjes së vetëdijes dhe këshillimit paramartesor, për të ndihmuar çiftet të kuptojnë përgjegjësitë dhe obligimet e martesës.
I pyetur për veprimin e institucioneve të sigurisë në rastet kur çiftet vazhdojnë të qëndrojnë bashkë pas dhunës, Mujku shpjegoi se kjo varet nga vendimet e gjykatave dhe urdhrat mbrojtës. Policia është e obliguar të zbatojë këto urdhra, ndërsa në mungesë të tyre, vendimet shpesh mbeten në dorë të vetë çifteve. Ai theksoi se urdhrat mbrojtës gjyqësorë duhet të zbatohen domosdoshmërisht, dhe shkelësit e tyre marrin dënimet e merituara, pavarësisht rasteve të rralla kur institucionet kanë dështuar.