Ekonomia Gjermane Shfaq Shenja Rimëkëmbjeje, Por Problemet Strukturore Mbeten
Pas një periudhe të gjatë stanjacioni, ekonomia gjermane po shfaq shenjat e para të një rimëkëmbjeje. Megjithë valën e vazhdueshme të lajmeve negative, ekonomia më e madhe e Evropës ka regjistruar shifrat më të mira në disa vite dhe po shkon drejt rritjes më të fortë të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) që nga viti 2022, ndërsa besimi i bizneseve po rikthehet. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se problemet strukturore vazhdojnë të ekzistojnë, duke bërë thirrje për një optimizëm të kujdesshëm.
Zyra Federale e Statistikave (Statistisches Bundesamt) njoftoi javën e kaluar se ekonomia u rrit me 0.3% në tremujorin e dytë të vitit 2026, duke tejkaluar pritshmëritë dhe duke vazhduar trendin pozitiv të dy tremujorëve të mëparshëm. Parashikimet për tremujorin e tretë sinjalizojnë gjithashtu optimizëm.
Ndërkohë, Indeksi Ifo i klimës së biznesit (Ifo-Geschäftsklimaindex) – një tregues i rëndësishëm i besimit të kompanive në vend – arriti nivelin më të lartë të një viti në gusht. “Ky është më shumë sesa një moment kalimtar,” tha Clemens Fuest, presidenti i Institutit Ifo, për DW-në. “Mund të jetë një rimëkëmbje e vërtetë.” Carsten Brzeski, drejtues global i makroekonomisë në ING, shtoi: “Dinamika është pozitive dhe ekonomia u tregua më e qëndrueshme nga sa parashikohej.”
Megjithatë, Brzeski paralajmëroi kundër optimizmit të tepruar, duke theksuar se disa probleme themelore të ekonomisë vazhdojnë të mbeten. “Që kjo të shndërrohet vërtet në një fazë rimëkëmbjeje afatgjatë, na duhet edhe më shumë,” tha ai.
**Nga vijnë lajmet pozitive?**
Shifrat pozitive vijnë në një kohë kur lajmet negative për ekonominë gjermane vazhdojnë të shtohen. Kompani si Volkswagen po kryejnë shkurtime të dhimbshme të vendeve të punës përballë konkurrencës kineze, ndërsa nivelet e ulëta të ujit në lumenj si Rini dhe Danubi kanë penguar tregtinë. Konflikti në Iran po nxit më tej rritjen e çmimeve të energjisë.
Një nga arsyet e rimëkëmbjes, paradoksalisht, qëndron pikërisht te mënyra se si ekonomia gjermane i ka përballuar disa nga këto sfida. Eksportet dhe baza industriale e Gjermanisë kanë nxitur rritjen e PBB-së, me porositë e reja që u rritën për të tretin muaj radhazi, duke sjellë rritjen më të fortë të prodhimit që nga fillimi i vitit 2022.
Sipas Brzeskit, shumë kompani prodhuese gjermane, veçanërisht në sektorët me konsum të lartë energjie si kimia, kanë përfituar nga ndërprerjet në zinxhirët e furnizimit global, të tilla si ato të shkaktuara nga tensionet në Ngushticën e Hormuzit. Kjo u ka mundësuar të fitojnë porosi dhe pjesë tregu ndaj furnitorëve aziatikë, të cilët varen më shumë nga nafta e Lindjes së Mesme. “Pati një zhvendosje të caktuar të porosive industriale nga Azia drejt Evropës dhe Gjermanisë,” thotë ai.
Ministria Federale për Ekonominë dhe Mbrojtjen e Klimës (Bundesministerium für Wirtschaft und Klimaschutz) përmend këtë faktor, duke sqaruar se konkurrentët aziatikë ishin “më rëndë të prekur nga rritja e çmimeve dhe pengesat në furnizim.” Ajo shton se goditjet e shumta të viteve të fundit i kanë shtyrë kompanitë gjermane drejt diversifikimit të zinxhirëve të furnizimit, duke mbajtur stoqe më të mëdha dhe duke përdorur rrugë të ndryshme transporti për t’i bërë më të qëndrueshme.
**Roli i qeverisë**
Analistët mendojnë gjithashtu se qeveria e udhëhequr nga Friedrich Merz meriton një pjesë të meritës, pavarësisht rënies së popullaritetit të saj në vitin 2026. “Kjo i detyrohet kërkesës shtetërore dhe shpenzimeve të financuara nga borxhi, sidomos në sektorin e mbrojtjes,” thotë Fuest.
Planet ekonomike të qeverisë mbështeten te një program investimesh infrastrukturore prej 500 miliardë eurosh, një rritje masive e shpenzimeve për mbrojtjen dhe një paketë e gjerë reformash për rritjen e konkurrueshmërisë. Ajo ka futur gjithashtu disa masa lehtësuese për çmimet e energjisë dhe një program lehtësimi fiskal prej 10 miliardë eurosh për familjet me të ardhura më të ulëta. “Bizneset janë më optimiste dhe kjo lidhet padyshim me masat stimuluese,” thotë Brzeski. “Efektet e tyre po ndihen tashmë, gradualisht, në ekonomi.”
**Problemet strukturore vazhdojnë**
Megjithë të dhënat pozitive, shumë nga problemet që kanë munduar ekonominë gjermane në vitet e fundit vazhdojnë të mbeten. Rimëkëmbja e fundit mbështetet te kërkesa për eksporte, ndërsa kërkesa e brendshme mbeti pothuajse e pandryshuar. Sipas Zyrës Federale të Statistikave, shpenzimet konsumatore private dhe publike mbetën të pandryshuara, ndërsa investimet ranë.
“Edhe pse të gjithë gëzohen për disa lajme pozitive, duhet të jemi të kujdesshëm dhe të mos biem në kurthin e mendimit se tani gjithçka është në rregull,” thotë Brzeski, duke theksuar se faktorët që dëmtojnë konkurrueshmërinë gjermane vazhdojnë të ekzistojnë. Konkurrenca kineze dhe humbja e vazhdueshme e konkurrueshmërisë ndërkombëtare në industri si ajo e automobilave, mbeten sfida strukturore të vështira për t’u ndryshuar.
**Optimizëm i kujdesshëm**
Megjithatë, klima pozitive vazhdon të mbizotërojë. Treguesit për tremujorin e tretë të vitit 2026 sinjalizojnë optimizëm të qartë të drejtuesve të bizneseve për të ardhmen, ndërsa rritja e përgjithshme e Gjermanisë për vitin 2026 synon një rritje prej 1.2%, duke kaluar vende të tjera evropiane si Franca, Britania e Madhe dhe Holanda.
Pas shpërthimit të konfliktit në Ukrainë, ekonomia gjermane ra në një stanjacion të zgjatur, nga i cili po dilte me vështirësi që prej vitit 2022. Për disa analistë, të dhënat pozitive të fundit pasqyrojnë ndjesinë se pika më e ulët ishte arritur dhe se kthimi drejt rritjes ishte i pashmangshëm. “Vështirë se do të mund të bëhej më keq,” thotë Brzeski. “Po rimëkëmbemi nga një nivel i ulët. Kjo nuk është një Wirtschaftswunder 3.0 (mrekulli ekonomike 3.0), këtë nuk duhet të harrohet.”
Ai beson se një pjesë e këtij optimizmi lidhet me faktin që ekonomia gjermane më në fund ka pranuar disa të vërteta të hidhura, si mbetja prapa në fusha kyçe si inovacioni dhe digjitalizimi, dhe tani po përpiqet, me vonesë, të gjejë zgjidhje. “Ata e kanë kuptuar se duhet thjesht ta pranojnë ndryshimin teknologjik, inteligjencën artificiale (AI) e kështu me radhë, dhe të fillojnë të investojnë,” thotë ai. “Nuk presin më se çfarë do të ndodhë në Berlin me paketat e reformave; është çështje mbijetese.”
Sipas Fuest-it, të dhënat tregojnë se “bërthama industriale” e Gjermanisë mbetet e paprekur. Ai thotë se tre të katërtat e kompanive prodhuese gjermane vazhdojnë të zgjerohen, por paralajmëron se rimëkëmbja do të jetë jetëshkurtër, nëse nuk shoqërohet nga ndryshime më të thella. “Është urgjente të lejohet ndryshimi strukturor dhe të gjenden fusha të reja ku kompanitë gjermane mund të krijojnë avantazhe konkurruese,” përfundon ai.