**Debat Kushtetues mbi Afatin e Mandatit të Ushtruesit të Detyrës së Presidentit**
Kosova po përballet me një debat të thellë kushtetues rreth kohëzgjatjes së mandatit të ushtruesit të detyrës së Presidentit, ndërkohë që vendi vazhdon të jetë pa një president të zgjedhur. Thelbi i diskutimit është nëse afati gjashtëmujor për këtë pozitë duhet të nisë nga 4 prilli, dita kur posti i Presidentit mbeti vakant, apo nëse ai duhet të rinisë nga e para pas zgjedhjes së Kryetarit të ri të Kuvendit, i cili do të merrte rolin e ushtruesit të detyrës.
Juristë të njohur, si Enver Hasani, ish-kryetar i Gjykatës Kushtetuese, dhe Kadri Kryeziu, ish-gjyqtar i kësaj gjykate, argumentojnë se me konstituimin e Kuvendit dhe zgjedhjen e kryetarit të ri të tij, afati gjashtëmujor për ushtruesin e detyrës së Presidentit rinis nga zero. Sipas Hasanit, zgjedhja e një kryetari të ri nënkupton automatikisht fillimin e një afati të ri gjashtëmujor. Ai e konsideron të gabuar interpretimin që afati përfundon në tetor, duke thënë se “flasin hashamet” ata që mbështesin këtë tezë. Kryeziu ndan të njëjtin qëndrim, duke theksuar se kryetari i ri i parlamentit, në mungesë të një presidenti të zgjedhur, fillon mandatin gjashtëmujor nga pika zero.
Në kontrast me këtë pikëpamje, Gëzim Shala, hulumtues në Institutin e Kosovës për Drejtësi (IKD), thekson se afati kushtetues është i lidhur me pozicionin e Presidentit, jo me individin që e ushtron detyrën. Shala argumenton se dispozita kushtetuese kufizon kohën gjatë së cilës posti i ushtruesit të detyrës mund të mbahet, por nuk i jep secilit person që merr detyrën e kryetarit të Kuvendit një afat të ri gjashtëmujor. Sipas tij, afati gjashtëmujor ka nisur të rrjedhë nga 5 prilli dhe përfundon më 5 tetor. Nëse deri në këtë datë nuk zgjidhet një president, Kosova do të gjendet në një situatë të panjohur juridikisht, pa rregullim kushtetues dhe pa precedentë të Gjykatës Kushtetuese, çka mund të pamundësojë veprime thelbësore shtetërore si shpallja e zgjedhjeve apo dhënia e mandatit për formimin e qeverisë.
Neni 90, paragrafi tre i Kushtetutës së Kosovës përcakton qartë se “posti i ushtruesit të detyrës së Presidentit nuk mund të ushtrohet për një periudhë më të gjatë se gjashtë muaj”.
Ndërkohë, Kuvendi i Kosovës vazhdon të mbetet i pakonstituuar pas dy tentativave të dështuara për zgjedhjen e kryetarit, duke thelluar krizën politike në vend. Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka kërkuar kohë për arritjen e një marrëveshjeje politike që do të mundësonte konstituimin e Kuvendit dhe formimin e institucioneve të reja. Ai është takuar me kryetarin e LDK-së, Lumir Abdixhiku, ku të dy kanë shprehur vullnetin për zgjedhjen e një figure unifikuese dhe konsensuale për president, duke lënë jashtë këtyre diskutimeve Partinë Demokratike të Kosovës dhe Aleancën për Ardhmërinë e Kosovës.