**Kërkimet Vazhdojnë për Anëtarin e Humbur të Ekuipazhit të Avionit Amerikan të Rrëzuar në Iran**
Ekipet e shpëtimit po vazhdojnë kërkimet të shtunën herët për një anëtar të ekuipazhit amerikan, i cili u zhduk pasi avioni luftarak amerikan u rrëzua mbi Iran. Ky ishte një nga dy avionët e Forcave Ajrore të SHBA-së që raportohet se u goditën dhe u rrëzuan në rajon një ditë më parë.
Një zyrtar amerikan i tha Radios Evropa e Lirë (REL) se një anëtar i ekuipazhit është gjetur, ndërsa kërkimet vazhdojnë për anëtarin e dytë, pas rrëzimit të avionit të parë amerikan nga zjarri armik, gjë që shënon rastin e parë të tillë që nga fillimi i konfliktit në fund të shkurtit. Avioni i rrëzuar ishte një F-15E me dy vende.
Më vonë, një zyrtar tjetër amerikan njoftoi se një avion tjetër luftarak i Forcave Ajrore të SHBA-së, një sulmues A-10, u rrëzua në Gjirin Persik dhe se piloti i vetëm në atë incident u shpëtua. Detaje të plota nuk janë bërë publike deri tani.
Edhe mediat shtetërore iraniane raportuan për rrëzimin e të dy avionëve. Zyrtarët iranianë deklaruan se edhe ata po kërkonin anëtarin e zhdukur të ekuipazhit të avionit të parë dhe u bënë thirrje qytetarëve të njoftojnë autoritetet për çdo informacion që mund të ndihmojë në gjetjen e aviatorit. Zyrtari amerikan që foli për REL-in nuk dha hollësi rreth misionit të shpëtimit në Iran.
Ushtria amerikane nuk ka dhënë koment, por presidenti i SHBA-së, Donald Trump, i tha NBC News se rrëzimi i avionit nuk do të ndikojë në bisedimet me Iranin. Trump po ushtron presion të vazhdueshëm ndaj Teheranit për të pranuar një marrëveshje paqeje me SHBA-në, të cilën udhëheqësit e regjimit e kanë refuzuar deri tani.
Nëse anëtari i ekuipazhit kapet nga forcat iraniane, kjo do të rriste tensionet tashmë të larta dhe mund të ndërlikojë përpjekjet e SHBA-së për të shkatërruar plotësisht asetet ushtarake të Teheranit dhe për të detyruar regjimin të pranojë kushtet e paqes të paraqitura nga Trumpi. Izraeli ka shtyrë sulmet e planifikuara ndaj Iranit për të mos penguar përpjekjet e kërkimit për anëtarin e ekuipazhit amerikan, thanë zyrtarë perëndimorë gjatë një bisede telefonike me gazetarë.
**Strategjia e Kërkim-Shpëtimit**
I pyetur se çfarë do të përfshinte një operacion i mundshëm kërkim-shpëtimi, Richard Allen Williams, kolonel në pension i ushtrisë amerikane dhe ish-zyrtar i Divizionit të Investimeve të Mbrojtjes në NATO, i tha REL-it se misionet e tilla zakonisht janë shumë të koordinuara dhe të mbrojtura fort. Ai shpjegoi se komandantët ka të ngjarë të vendosin një avion të dedikuar për mbikëqyrje ajrore për të mbikëqyrur operacionin, i mbështetur nga mjete ajrore sigurie dhe forca tokësore të afta për të ofruar mbështetje me zjarr, nëse është e nevojshme. Këto njësi do të punonin për të siguruar vendin e rrëzimit ndërsa ekipet e shpëtimit afrohen sinjalit GPS të avionit të rrëzuar. Avionë shtesë dhe burime rezervë do të qëndronin në gatishmëri për t’iu përgjigjur shpejt çdo përshkallëzimi ose komplikimi, shtoi ai.
**Foto dhe Video**
Burime iraniane publikuan fotografi dhe video që pretendonin se ishin dëshmi të incidentit. “Forcat ushtarake kanë nisur një operacion kërkimi për gjetjen e pilotit luftarak amerikan, avion i goditur sot herët”, raportoi agjencia iraniane e lajmeve Fars, e afërt me Trupat e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC).
Ndërsa avionë ushtarakë amerikanë janë rrëzuar ose goditur nga raketa apo dronë iranianë kur ndodheshin në tokë që nga shpërthimi i konfliktit më 28 shkurt, rrëzimi i avionit luftarak, nëse konfirmohet zyrtarisht, do të shënonte rastin e parë të raportuar të një avioni luftarak amerikan të rrëzuar nga zjarri armik. Më 12 mars, gjashtë ushtarakë amerikanë u vranë kur një avion cisternë për furnizim me karburant, KC-135, u rrëzua pas një përplasjeje ajrore me një tjetër avion furnizimi. Pak më shumë se dy javë më vonë, më 27 mars, një sulm me raketa dhe dronë iranianë goditi bazën ajrore Prince Sultan në Arabinë Saudite, duke plagosur të paktën 12 ushtarakë amerikanë dhe duke dëmtuar rëndë të paktën dy avionë furnizimi ajror, KC-135. Tre avionë McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle të Forcave Ajrore të SHBA-së u rrëzuan gabimisht mbi Kuvajt më 2 mars nga mbrojtja ajrore e Kuvajtit. Gjashtë anëtarët e ekuipazhit u hodhën me parashutë dhe shpëtuan shëndoshë e mirë në Kuvajt.
**Irani Kryen Sulme në të Gjithë Rajonin**
Raporti për rrëzimin erdhi ndërsa Irani nisi sulme në të gjithë Lindjen e Mesme të premten, duke vënë në flakë pjesë të një rafinerie të madhe nafte në Kuvajt dhe duke shkaktuar reagime të mbrojtjes ajrore në të gjithë Gjirin. Rafineria është shënjestruar disa herë që nga fillimi i konfliktit dhe kompania shtetërore Kuwait Petroleum Corporation tha se zjarrfikësit po punonin për të shuar disa zjarre të shkaktuara nga sulmet. Infrastruktura e energjisë elektrike, ujit dhe energjisë së rinovueshme në Kuvajt u godit gjithashtu gjatë këtyre sulmeve.
Arabia Saudite tha se kishte shkatërruar disa dronë iranianë, sirenat e alarmit ajror u dëgjuan në Bahrejn, mbrojtjet ajrore u aktivizuan në Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Izraeli raportoi për sulme me raketa nga Irani. Autoritetet në Abu Dabi, Emiratet e Bashkuara Arabe, njoftuan se një shtetas egjiptian u vra dhe të paktën 12 persona të tjerë pësuan lëndime “të lehta deri në mesatare” të premten nga sulmet ajrore iraniane. Zyrtarët thanë se shtatë shtetas nga Nepali dhe pesë shtetas indianë u plagosën.
Irani ka vazhduar të shënjestrojë infrastrukturën energjetike në të gjithë Gjirin, si dhe po ushtron presion mbi rrugët detare përmes Ngushticës strategjike të Hormuzit, përmes së cilës kalon rreth një e pesta e furnizimeve globale të naftës dhe gazit në kohë paqeje. Tregjet e naftës reaguan ndjeshëm, duke rritur çmimet. Transporti detar përmes ngushticës, dikur një korridor i qëndrueshëm për tregtinë globale, është ndërprerë pothuajse plotësisht. Trump ka thënë se nuk është përgjegjësi e Shteteve të Bashkuara të rihapë rrugën ujore, duke u bërë thirrje vendeve që varen nga kjo rrugë të ndërmarrin vetë veprime.