BE-ja po negocion në Bruksel një reformë për të integruar më mirë tregjet e kapitalit. Gjermania ka siguruar një përjashtim nga mbikëqyrja e centralizuar për disa nga platformat e tregtimit të Bursës Gjermane (Deutsche Börse), të përqendruara kryesisht në tregun vendas, duke lënë një pjesë të rëndësishme të sistemit nën kontrollin rajonal.
Disa prej platformave të tregtimit të Bursës Gjermane do të vazhdojnë të mbeten nën mbikëqyrjen rajonale, pas përpjekjeve të Gjermanisë në Bruksel për të ruajtur këto kompetenca mbikëqyrëse.
Qeveria irlandeze, e cila aktualisht kryeson diskutimet mes shteteve anëtare, e ka përfshirë këtë përjashtim në tekstin më të fundit të kompromisit, sipas burimeve.
Ky veprim mund ta dobësojë reformën e propozuar ose të vonojë arritjen e një marrëveshjeje në Bruksel për integrimin e tregjeve të kapitalit, një paketë e rëndësishme legjislative që BE-ja e ka vendosur në qendër të përpjekjeve për të rritur konkurrueshmërinë ekonomike të Europës në nivel global.
Kapërcimi i fragmentimit është një nga objektivat kryesore të reformës së mbikëqyrjes, e cila parashikon kalimin e kompetencave mbikëqyrëse tek Autoriteti Europian i Letrave me Vlerë dhe Tregjeve (ESMA).
Disa platforma tregtimi me aktivitet të kufizuar ndërkufitar do të vazhdonin të mbeteshin nën mbikëqyrjen kombëtare. Megjithatë, përjashtimi i propozuar nga mbikëqyrja e drejtpërdrejtë e ESMA-s për disa platforma që i përkasin Bursës Gjermane, e konsideruar gjerësisht si një operator me rëndësi të madhe, po kundërshtohet nga shtete të tjera anëtare dhe rrezikon të cenojë objektivin për arritjen e një marrëveshjeje mbi ligjin deri në fund të vitit.
Ministrat e Ekonomisë dhe Financave të BE-së pritet të takohen më 9 tetor dhe, sipas burimeve, synimi është që reforma të diskutohet dhe të arrihet një marrëveshje gjatë këtij takimi.
Qeveria gjermane sqaroi se përjashtimi i propozuar do të zbatohej vetëm për platformat e tregtimit që kanë aktivitet kryesisht në tregun vendas. Këto do të mbeteshin jashtë mbikëqyrjes së centralizuar, por përjashtimi nuk do të përfshinte të gjithë Grupin e Bursës Gjermane.
“Ky kompromis nuk është një përjashtim për Grupin Deutsche Börse. Pavarësisht diskutimit mbi platformat e tregtimit, Grupi Deutsche Börse do të kalojë nën mbikëqyrjen e drejtpërdrejtë të ESMA-s që nga dita e parë për sa u përket subjekteve të tij të infrastrukturës së tregjeve financiare (CCP dhe CSD)”, tha për Euronews një zëdhënës i Ministrisë gjermane të Financave, duke iu referuar shtëpive të klerimit (CCP) dhe depozitarëve qendrorë të titujve (CSD) të Bursës Gjermane.
Kundërpalët qendrore (CCP) menaxhojnë risqet ndërmjet blerësve dhe shitësve në transaksionet financiare. Depozituesit qendrorë të titujve (CSD) mbajnë titujt dhe ndihmojnë në shlyerjen e transaksioneve.
Çfarë janë tregjet e kapitalit?
Tregjet e kapitalit janë tregje ku individët, institucionet dhe qeveritë blejnë dhe shesin instrumente financiare afatgjata, si aksione apo tituj borxhi.
Ato u mundësojnë bizneseve të sigurojnë financim dhe të mbështesin rritjen e tyre. Megjithatë, zgjerimi në Europë vazhdon të jetë i vështirë. Aktivitetet ndërkufitare mund të jenë të kushtueshme, të kërkojnë shumë kohë dhe të shoqërohen me barrë të konsiderueshme administrative.
Kjo ndodh sepse rregullat ndryshojnë ndërmjet shteteve anëtare dhe, edhe kur ato janë të njëjta, mënyra e zbatimit të tyre mund të ndryshojë.
Reforma është pjesë e strategjisë së BE-së për Unionin e Kursimeve dhe Investimeve (Savings and Investments Union – SIU), e cila synon të reduktojë fragmentimin e tregjeve të kapitalit, duke nxitur njëkohësisht qytetarët europianë të investojnë një pjesë të kursimeve të tyre në këto tregje.
Dobësia e tregut europian të kapitalit është një nga arsyet pse kompanitë në Europë e sigurojnë pjesën më të madhe të financimit përmes kredive bankare.
Në mungesë të diversifikimit të mjaftueshëm të burimeve të financimit, bizneset u drejtohen tregjeve të tjera ku kapitali është më lehtësisht i disponueshëm, si Shtetet e Bashkuara.
I tillë ishte, për shembull, rasti i Klarna-s, e cila zgjodhi Nju Jorkun në vend të Europës për listimin e saj në bursë. Kompanitë europiane me rritjen më të shpejtë shpesh shohin përtej Atlantikut, ku tregjet ofrojnë burime më të mëdha kapitali.
Sipas Raportit Makroekonomik Europian 2026 të Komisionit Europian, çdo vit rreth 300 miliardë euro kursime dalin neto nga BE-ja, duke financuar investime jashtë bllokut, kryesisht në Shtetet e Bashkuara.
Integrimi i tregjeve të kapitalit është kërkuar në disa raste nga Presidentja e Bankës Qendrore Europiane, Christine Lagarde, e cila e ka cilësuar atë si një përparësi kryesore.
Reforma e tregjeve të kapitalit u përmend gjithashtu nga ish-kryeministri italian Mario Draghi në raportin e tij të vitit 2024 mbi konkurrueshmërinë europiane, si një hap i rëndësishëm.
Pyetja tani është nëse edhe shtete të tjera anëtare do të kërkojnë përjashtime të ngjashme dhe sa autoritet do të ketë organi mbikëqyrës i BE-së nëse ato arrijnë t’i sigurojnë këto përjashtime. /Euronews