Punëdhënësit zviceranë alarmojnë: Rënia e aftësive bazë te nxënësit rrezikon arsimin profesional
Shoqatat ekonomike në Zvicër kanë ngritur alarmin për dobësimin e vazhdueshëm të aftësive bazë – leximit, shkrimit dhe matematikës – te nxënësit. Ky fenomen, i cili është vërejtur gjatë pesë deri në dhjetë viteve të fundit, po krijon vështirësi serioze për kompanitë që trajnojnë praktikantë dhe rrezikon të dobësojë sistemin e njohur ndërkombëtarisht të arsimit profesional dual.
Ky përfundim vjen nga një sondazh i realizuar nga economiesuisse, Unioni Zviceran i Arteve dhe Zejeve (USAM) dhe Unioni Zviceran i Punëdhënësve. Sipas tyre, rënia e nivelit akademik të të rinjve po ndikon drejtpërdrejt në gatishmërinë e bizneseve për të trajnuar gjeneratat e reja.
**Thirrje për veprim të përbashkët**
Cristina Gaggini, drejtoreshë për Zvicrën frankofone në economiesuisse, theksoi gjatë emisionit Forum nevojën për një veprim të bashkërenduar mes shkollave, kantoneve, politikës dhe sektorit të biznesit. “Arsimi profesional dual është një forcë e vendit tonë, e admiruar në mbarë botën. Nëse po japim alarmin, nuk e bëjmë për të kritikuar, por për të kërkuar veprim të përbashkët,” u shpreh Gaggini.
**Shqetësimet e kompanive për praktikantët**
Sondazhi zbulon se shumë kompani që ofrojnë praktika po konstatojnë boshllëqe gjithnjë e më të mëdha në njohuritë e të rinjve. Rreth 59% e kompanive të anketuara i konsiderojnë aftësitë e shkrimit të praktikantëve të tyre si të pamjaftueshme ose pjesërisht të pamjaftueshme, ndërsa tre të katërtat besojnë se këto aftësi janë përkeqësuar.
Në matematikë, situata është gjithashtu shqetësuese, me 42% të kompanive që japin një vlerësim negativ për aftësitë matematikore të praktikantëve. Aftësitë e leximit vlerësohen disi më mirë, por gjithsesi evidentohet një nevojë për përmirësim.
**Pasojat konkrete dhe kostoja financiare**
Organizatat ekonomike paralajmërojnë se rënia e nivelit të nxënësve ka pasoja konkrete: vështirëson gjetjen e praktikantëve të përshtatshëm, rrit ngarkesën për personat përgjegjës për trajnimin e tyre dhe sjell kosto financiare. Dy nga pesë kompani deklarojnë se masat e ndërmarra për të mbështetur praktikantët shoqërohen me shpenzime shtesë, që në shumicën e rasteve arrijnë deri në 2 mijë franga zvicerane në vit.
Pavarësisht vështirësive, shumica e kompanive shprehin dëshirën për të vazhduar trajnimin e praktikantëve. Megjithatë, një në pesë kompani ka reduktuar numrin e praktikantëve ose synon të mos marrë më në të ardhmen. Ky zhvillim është veçanërisht problematik për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme (NVM). Në rast mungese aplikimesh të përshtatshme, kompanitë po rrisin kriteret e përzgjedhjes ose po i lënë vendet e praktikës të paplotësuara.
“Nëse kjo tendencë nuk përmbyset, numri i vendeve të praktikës mund të bjerë dhe sistemi i arsimit profesional dual të dobësohet,” paralajmërojnë economiesuisse, USAM dhe Unioni Zviceran i Punëdhënësve.
**Kërkohet monitorim dhe investim në aftësitë bazë**
Përfaqësuesit e ekonomisë kërkojnë që leximi, shkrimi dhe matematika të rikthehen në qendër të arsimit të detyrueshëm. Ata gjithashtu bëjnë thirrje për forcimin e aftësive ndërdisiplinore, si autonomia, motivimi personal, mendimi kritik dhe aftësitë analitike.
Meqë shkaqet e rënies së nivelit nuk janë plotësisht të qarta, tri organizatat kërkojnë ngritjen e një sistemi monitorimi të arsimit, i cili do të mundësonte marrjen e vendimeve të bazuara në të dhëna dhe përdorimin më efikas të burimeve.
**Mbështetja nga Konfederata**
Në të njëjtën kohë, Konfederata Zvicerane ka ndërmarrë hapa për të forcuar trajnimin profesional në kompani, duke vënë në dispozicion 3 milionë franga për përmirësimin e formimit të praktikantëve. Ky program, i njoftuar nga Sekretariati Shtetëror për Arsimin, Kërkimin dhe Inovacionin (SEFRI), synon të rrisë cilësinë e trajnimit dhe të inkurajojë kompanitë të marrin më shumë praktikantë.
Programi ka tri objektiva kryesore: ndërgjegjësimin e aktorëve për rëndësinë e trajnimit në kompani, forcimin e shkëmbimit të njohurive dhe mbështetjen e projekteve konkrete. Vëmendje e veçantë do t’i kushtohet formimit të vazhdueshëm të trajnerëve, mentorimit të të rinjve dhe përmirësimit të kushteve për kompanitë.
“Me këtë masë mbështetëse, Konfederata po jep një kontribut shumë konkret për garantimin e cilësisë së lartë të arsimit profesional dual në planin afatgjatë,” deklaroi Rémy Hübschi, zëvendësdrejtor i SEFRI-së. Mbështetja u drejtohet kryesisht kantoneve dhe organizatave profesionale për projekte që lidhen me inovacionin, përhapjen e praktikave të mira dhe krijimin e rrjeteve të bashkëpunimit.