**Sabotazh i Dyshuar në Tubacionin e Gazit në Serbi: Efekte Politike në Hungari**
Kryeministri hungarez, Viktor Orban, deklaroi se pret informacione nga Serbia lidhur me planet e dyshuara për sabotimin e tubacionit “Rrjedha Turke”, përmes të cilit gazi rus arrin në Hungari. Kjo ngjarje, e cila ka ndodhur pak para zgjedhjeve parlamentare hungareze, ka shkaktuar spekulime për pasoja të mundshme politike.
Orban, gjatë një vizite në tubacionin nga ana hungareze më 6 prill, tha se ukrainasit kanë kapacitetin për të kryer një veprim të tillë, por theksoi se ende nuk dihet nëse ata qëndrojnë pas kësaj. Kjo vjen pasi autoritetet serbe njoftuan më 5 prill se pranë tubacionit u gjetën eksplozivë. Tubacioni transporton gazin rus në Hungari nëpërmjet Turqisë, Bullgarisë dhe Serbisë.
**Dyshime dhe Akuza të Ndërsjellta**
Pas pretendimeve serbe për gjetjen e eksplozivëve, Beogradi mohoi mundësinë e përfshirjes së Ukrainës. Ministri i Jashtëm hungarez, Peter Szijjarto, nga ana tjetër, tha se dhjetëra dronë kishin sulmuar tubacionin në javët e fundit dhe se tentativat për sabotim ishin parandaluar nga serbët.
Megjithatë, Gjuro Jovaniq, drejtor i Agjencisë së Sigurisë Ushtarake të Serbisë (VBA), hodhi poshtë dezinformatat që sugjeronin se ushtarët serbë do të “gjenin” eksplozivë ukrainas për të fajësuar Kievin. Ai theksoi se fakti që eksplozivët ishin prodhuar në Shtetet e Bashkuara nuk nënkupton përfshirjen e SHBA-së.
Kievi mohoi çdo përfshirje, duke e cilësuar incidentin si një operacion të rremë rus, me qëllim ndërhyrjen në zgjedhjet hungareze. Ndërkohë, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, sugjeroi se “ka shumë të ngjarë” që edhe këtë herë të gjenden shenja të përfshirjes së “regjimit të Kievit”.
**Teoria e “Flamurit të Rremë” dhe Interesat Zgjedhore**
Sërgjan Cvijiq, nga Qendra për Politika të Sigurisë në Beograd, vlerëson se ky incident është një operacion “nën flamur të rremë”. Sipas tij, ka shumë paqartësi dhe vendi i zgjedhur për “sabotim” – një fushë e hapur në veri të Vojvodinës, afër kufirit me Hungarinë dhe në një zonë me shumicë hungareze – është pikërisht baza elektorale e Orbanit. Ai shpjegon se dëmtimet e mundshme në këtë pikë nuk do të ishin serioze dhe mund të riparoheshin shpejt, ndryshe nga pikat e tjera më të ndjeshme të tubacionit. Cvijiq sugjeron se ky operacion synon t’i ndihmojë Orbanit në fund të fushatës zgjedhore.
Autoritetet serbe, nga ana e tyre, deklaruan se shërbimet e tyre kishin informacione për një person “të trajnuar ushtarakisht, i lidhur me një grup migrantësh”, i cili ishte në arrati pas tentativës për sabotim. Ato nuk specifikuan origjinën e migrantit.
**Detajet e Gjetjes dhe Reagimet Politike**
Më 5 prill, Serbia informoi Hungarinë për gjetjen e eksplozivëve me “fuqi të madhe shkatërruese” pranë tubacionit “Rrjedha Ballkanike” (pjesë e Rrjedhës Turke) afër fshatit Velebit të Vojvodinës. Prokuroria në Suboticë konfirmoi gjetjen e dy çantave shpine me rreth katër kilogramë lëndë shpërthyese plastike.
Gazetari i pavarur nga Budapesti, Gabor Bodish, shprehet se lajmi do t’i kishte shërbyer Orbanit nëse do të provohej një lidhje me Ukrainën, të cilën partia e tij Fides e ka vënë në shënjestër gjatë fushatës. Opozitari hungarez, Peter Madjar, e cilësoi ngjarjen si një operacion “nën flamur të rremë” me ndikim rus dhe i bëri thirrje Orbanit t’i drejtohet NATO-s.
**Konteksti Gjeopolitik**
Marrëdhëniet e ngushta mes Beogradit dhe Budapestit, si dhe ruajtja e kontakteve me Moskën pavarësisht sanksioneve të BE-së, e vënë këtë incident në një kontekst më të gjerë gjeopolitik. Serbia, e cila ka humbur statusin e saj si lidere në integrimin evropian për shkak të moskoordinimit me politikën e jashtme të BE-së ndaj Rusisë, mbështetet vazhdimisht nga Hungaria brenda Bashkimit Evropian.
Analisti Cvijiq vlerëson se në operacionin e supozuar të sabotimit mund të identifikohen të gjitha tezat e diskursit rus të dezinformatave, të shpërndara në Evropë. Kujtohet se në të kaluarën, shtetas serbë janë përfshirë në operacione të urdhëruara nga shërbimet ruse për të shkaktuar trazira në vende si Moldavia, Franca dhe Gjermania.