Terapia hormonale zëvendësuese në formë tabletash mund të rrisë ndjeshëm rrezikun për mpiksje të rrezikshme të gjakut, sipas një studimi të madh.
Studiuesit kanë raportuar se gratë që marrin terapi hormonale zëvendësuese, e njohur si HRT, në formë orale mund të kenë rreth 60 për qind rrezik më të lartë për mpiksje serioze të gjakut.
Sipas të dhënave, ky rrezik mund të shfaqet edhe te gratë që e përdorin terapinë për më pak se një vit ose marrin doza relativisht të ulëta.
Ndërkohë, te gratë që marrin doza të larta të HRT-së, rreziku për infarkt mund të rritet me rreth 40 për qind, ndërsa ai për goditje në tru me rreth 50 për qind.
Te përdorimi afatgjatë, veçanërisht për më shumë se pesë vjet dhe me doza më të larta, rritja e rrezikut për infarkt dhe goditje në tru mund të arrijë deri në rreth 80 për qind.
Megjithatë, studiuesit nuk gjetën të njëjtin rrezik te gratë që përdorin trajtime hormonale përmes lëkurës, si arna, xhele apo sprej. Këto njihen si trajtime transdermale.
Studime të mëparshme kanë ngritur gjithashtu shqetësime për lidhjen mes HRT-së dhe mpiksjeve të gjakut, goditjeve në tru dhe infarktit, por më pak studime kanë analizuar në detaje se si ndikojnë doza dhe kohëzgjatja e trajtimit.
Autorët e studimit të ri, nga Spitali North Zealand në Danimarkë, theksuan se rezultatet tregojnë rëndësinë e zgjedhjes së kujdesshme të llojit të terapisë, dozës dhe kohëzgjatjes së trajtimit, sidomos te pacientet që mund të kenë rrezik më të lartë për mpiksje.
U analizuan të dhënat e mbi një milion grave
Studiuesit analizuan të dhëna shëndetësore të më shumë se një milion grave daneze të moshës nga 50 deri në 69 vjeç, gjatë periudhës 2003-2021.
Nga këto, 9,807 gra përjetuan një mpiksje serioze të gjakut, e njohur në mjekësi si tromboemboli venoze.
Gjithashtu, 18,460 gra pësuan goditje në tru dhe 11,974 përjetuan infarkt.
Çdo grua që kishte përjetuar një nga këto probleme shëndetësore u krahasua me pesë gra të së njëjtës moshë që nuk kishin pasur të njëjtën gjendje.
Studiuesit morën parasysh edhe faktorë të tjerë që mund të ndikonin në rrezik, përfshirë historinë mjekësore.
Më pas u analizuan të dhënat për recetat e HRT-së, duke përfshirë dozën dhe kohëzgjatjen e përdorimit.
Në përgjithësi, HRT-ja në formë tabletash u lidh me një rritje prej rreth 60 për qind të shkallës së mpiksjeve të gjakut.
Rritja e rrezikut u vërejt si te terapia vetëm me estrogjen, ashtu edhe te trajtimet që kombinonin estrogjenin me progestogjen.
Pse tabletat mund të paraqesin rrezik më të madh?
Mpiksja e gjakut ndodh kur formohet një grumbull i qelizave të gjakut dhe proteinave brenda një ene gjaku, duke penguar qarkullimin normal.
Kur një mpiksje formohet në një venë të thellë, ajo mund të shkëputet dhe të arrijë në mushkëri, duke shkaktuar emboli pulmonare, një gjendje potencialisht fatale.
Edhe infarkti dhe goditja në tru mund të ndodhin kur një mpiksje bllokon furnizimin me gjak dhe oksigjen të zemrës ose trurit.
Sipas studimeve, estrogjeni i marrë përmes gojës mund të nxisë mëlçinë të prodhojë më shumë proteina që lidhen me mpiksjen e gjakut.
Në të kundërt, trajtimet që përthithen përmes lëkurës hyjnë në qarkullimin e gjakut pa kaluar fillimisht në të njëjtën mënyrë përmes mëlçisë, gjë që mund të shpjegojë profilin e ndryshëm të rrezikut.
Rreziku u pa edhe në përdorim afatshkurtër
Rezultatet treguan se gratë që merrnin HRT orale për më pak se një vit mund të kishin rritje të rrezikut për mpiksje të ngjashme me ato që e përdornin trajtimin për më shumë se pesë vjet.
Edhe dozat ditore nën 1 mg u lidhën me një rritje të rrezikut për mpiksje gjaku.
Nga ana tjetër, marrja për më shumë se pesë vjet e një doze orale mbi 1 mg në ditë u lidh me një rritje prej rreth 80 për qind të rrezikut për infarkt dhe goditje në tru.
Te trajtimi me doza të larta për më shumë se një vit, rreziku i infarktit u raportua rreth 40 për qind më i lartë, ndërsa ai për goditje në tru rreth 50 për qind më i lartë.
Megjithatë, autorët theksuan se për disa nga rezultatet kardiovaskulare, rritja e rrezikut nuk u pa te dozat më të ulëta se 1 mg, pavarësisht kohëzgjatjes së trajtimit.
Ekspertët theksojnë rëndësinë e zgjedhjes së trajtimit
Dr. Robert Storey, profesor i kardiologjisë në Universitetin e Sheffieldit, i cili nuk ishte pjesë e studimit, tha se rezultatet tregojnë rëndësinë që faktorët e rrezikut për sëmundjet kardiovaskulare të mbahen nën kontroll te gratë që marrin HRT orale.
Ai shtoi se të dhënat mbështesin profilin më të favorshëm të sigurisë të trajtimeve në formë arne krahasuar me tabletat.
Megjithatë, HRT-ja vazhdon të ketë përfitime të rëndësishme për shumë gra.
Studimet tregojnë se terapia mund të reduktojë ndjeshëm valët e nxehtësisë gjatë menopauzës dhe mund të ndihmojë në parandalimin e osteoporozës, sëmundje që dobëson kockat.
Disa kërkime të fundit kanë shqyrtuar gjithashtu një lidhje të mundshme mes HRT-së dhe uljes së rrezikut për demencë, megjithëse kjo çështje vazhdon të studiohet.
Për shkak se përfitimet dhe rreziqet mund të ndryshojnë nga një grua te tjetra, zgjedhja e llojit të HRT-së, dozës dhe kohëzgjatjes së përdorimit duhet të bëhet individualisht në konsultim me mjekun. /GazetaExpress/