Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, ka deklaruar se Vladimir Putin ka urdhëruar udhëheqjen ushtarake ruse të braktisë “rregullat e luftës”, duke çuar në një rritje të ndjeshme të sulmeve ndaj objektivave civile, përfshirë shkolla dhe spitale.
Në një intervistë për *Financial Times*, Zelensky theksoi se shërbimet inteligjente ukrainase kanë mbledhur prova që tregojnë se presidenti rus ka hequr kufizimet e vendosura gjatë fushatave të mëparshme ajrore. Këto deklarata, të bëra nga një shkollë e goditur rishtazi nga një dron rus, bazohen në komunikime të përgjuara të zyrtarëve të Kremlinit, ku thuhet se “tani nuk ka rregulla”.
Urdhri, sipas Zelenskyt, është dhënë në shtator, periudhë që përkon me intensifikimin e sulmeve ajrore ruse ndaj Kievit. Që atëherë, shkolla, spitale dhe qendra të dhënash janë kthyer në shënjestër, me goditjen e fundit të një shkolle që shërben si dëshmi e shkallës së këtyre sulmeve.
Kjo fushatë e re ruse, cituar nga *Financial Times*, vjen pas sulmeve ukrainase ndaj infrastrukturës energjetike në territorin rus, të cilat kanë shkaktuar mungesa karburanti dhe rritje të pasigurisë. Ndërsa situata në frontin lindor mbetet kryesisht e pandryshuar, me forcat ruse që hasin vështirësi dhe humbje, Kievi dhe qytete të tjera ukrainase po përgatiten për një dimër të vështirë, për shkak të mungesës së sistemeve të mbrojtjes ajrore, veçanërisht raketave Patriot.
Në fillim të luftës, Rusia sulmoi kryesisht objektiva energjetike dhe ushtarake. Megjithatë, Zelensky thekson se tani dronët rusë godasin shkolla, nyje telekomunikacioni dhe qendra të dhënash, jo vetëm në zona si Khersoni dhe Sumi. Si shembuj, ai përmendi goditjen e Akademisë Kombëtare të Shkencave të Ukrainës në Kiev dhe shpërthimin e dy dronëve mbi një nga urat kryesore të kryeqytetit. Qëllimi, sipas Zelenskyt, është të “ushtrojë presion mbi njerëzit” dhe të krijojë frikë.
Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, ka mohuar këto akuza, duke deklaruar se forcat ruse nuk godasin objekte civile. Pavarësisht mohimeve, *Financial Times* ka verifikuar video që tregojnë dëme në objekte civile. Mbetjet e dronëve të gjetura në vendin e sulmit ndaj shkollës në Kiev, të enjten, kishin shenja prodhuesish rusë dhe mbishkrime në rusisht, ndonëse disa pjesë ishin të prodhuara në Perëndim. Që nga viti 2022, Ministria e Arsimit e Ukrainës ka regjistruar mbi 4,700 sulme ndaj institucioneve arsimore, ndërsa OBSH ka konfirmuar mbi 3,000 sulme ndaj objekteve shëndetësore. Sipas të drejtës ndërkombëtare humanitare, sulmet e qëllimshme ndaj objekteve civile mund të përbëjnë krime lufte.
Duke shëtitur korridoret e boshatisura të shkollës së goditur, Zelensky shprehu bindjen se Rusia po i drejtohet “sulmeve masive dhe vrasjeve masive” sepse Putin nuk ka arritur të kontrollojë territoret e Donbasit. Qëllimi është të frikësojë civilët, t’i detyrojë të largohen nga qytetet dhe të dobësojë aftësinë e Ukrainës për të vazhduar luftën.
Gjatë javëve të fundit, sulmet ajrore ruse ndaj Kievit janë intensifikuar, duke përfshirë dronë me motorë reaktivë, të cilët janë më të vështirë për t’u interceptuar. Këto sulme, shpesh të natës, prekin mbi 3 milionë banorë të kryeqytetit. Zelensky raportoi se Rusia ka lëshuar rreth 500 dronë në 24 orët e fundit, ku rreth gjysma ishin dronë reaktivë. Ukraina ka një shkallë suksesi prej 57% në rrëzimin e dronëve reaktivë dhe 85-90% për ata konvencionalë.
Për të përballuar këtë kërcënim, Ukraina po zhvillon me shpejtësi dronë interceptorë. Pesë modele janë në testim, me qëllim prodhimin e rreth 400 njësive të njërit prej tyre deri në fund të tetorit. Megjithatë, zhvillimi pengohet nga mungesa e motorëve, të cilët Ukraina i importon.
Ukraina përballet gjithashtu me një deficit të madh buxhetor që pengon prodhimin e sistemeve të mbrojtjes. Ndërsa avionët F-16 janë efektivë kundër dronëve reaktivë, Zelensky thotë se rreth gjysma e tyre qëndrojnë gjatë në Evropë për mirëmbajtje, duke humbur kohë të vlefshme për mbrojtjen ajrore. Kievi ka kërkuar që mirëmbajtja të kryhet më afër, brenda Ukrainës.
Në fund, Presidenti ukrainas kritikoi partnerët perëndimorë, përfshirë SHBA-në dhe vendet evropiane, për mungesë të vullnetit politik për t’i bërë presion Putinit për t’i dhënë fund luftës. I pyetur nëse ata po bëjnë gjithçka munden për të ndihmuar Kievin, Zelensky u përgjigj: “Jo mjaftueshëm. Sigurisht që jo mjaftueshëm.”
