Kancelari Merz, në rënie dramatike të mbështetjes: Pse gjermanët janë të pakënaqur?
Kancelari gjerman Friedrich Merz po përballet me një rënie dramatike të mbështetjes, duke shënuar nivelet më të ulëta që ka pasur ndonjëherë një Kancelar në detyrë në Gjermani. Ekspertët analizojnë arsyet e kësaj pakënaqësie të thellë tek shumica e gjermanëve dhe shqyrtojnë mundësitë për një ndryshim kursi.
“Shifrat janë dramatike, nuk ka mënyrë tjetër për ta thënë,” thekson Stefan Merz, studiues zgjedhjesh nga instituti Infratest dimap. Kancelari Friedrich Merz ka vendosur një rekord negativ: Asnjëherë më parë një Kancelar në detyrë në Gjermani nuk ka pasur vlerësime kaq të dobëta për punën e tij. Vetëm pak javë më parë, kreu i CDU-së madje tejkaloi vlerësimet e ulëta të paraardhësit të tij socialdemokrat, Olaf Scholz, nga faza e fundit e koalicionit mes SPD-së, Ekologjistëve dhe FDP-së. Kohët e fundit, vetëm rreth një në gjashtë gjermanë shprehnin kënaqësi me performancën e Merzit në qeveri.
Stefan Merz (i cili nuk ka lidhje personale me Kancelarin Merz), drejtor i Infratest dimap, shprehet për DW se rënia ka qenë shumë më e shpejtë se ajo e paraardhësve të tij. Angela Merkel, në veçanti, ishte “në një kategori tjetër.” Krahasuar me të, Merz është “një figurë pa peshë.”
**Merz: Kancelar reformash, jo konsensual**
Vetë Friedrich Merz, sipas Stefan Merzit, ndoshta “as nuk pret të marrë vlerësime prej 60 ose 70 përqind.” Ai dëshiron të jetë një “Kancelar reformash” dhe jo një “Kancelar konsensual.” Infratest dimap, një nga institutet kryesore të anketimit në Gjermani, nuk pyet drejtpërdrejt për popullaritetin, por për kënaqësinë ndaj punës politike.
Merz e filloi punën “shumë dobët” në sondazhet e majit 2025. Edhe pse fitoi pak terren për dy-tre muaj, mosmarrëveshjet e vazhdueshme të koalicionit, duke filluar me debatin mbi kandidatin për Gjykatën Kushtetuese të bllokuar nga CDU/CSU, nisën rënien. Stefan Merz përmend çështje të diskutueshme si migracioni, reforma e pensioneve dhe polemika e ashpër e Kancelarit me Ministren e Punës, Bärbel Bas (SPD). Megjithatë, ai thekson: “Nuk ka të bëjë kryesisht me të personalisht. Ka të bëjë me imazhin e përgjithshëm të qeverisë federale.” Imazhi, sipas tij, është shkatërrues.
**”Joprofesionalizmi” i Merzit**
Olaf Kramer, profesor në Universitetin e Tübingenit, mban një pikëpamje shumë më kritike. Merz “gjithmonë është perceptuar si një folës shumë i mirë” dhe mund “të argumentojë mirë.” Megjithatë, për DW, profesori i retorikës flet për një “lloj joprofesionalizmi” që shfaqet herë pas here. Politikani i CDU-së, sipas Kramerit, nuk duket se reflekton mbi faktin “se deklaratat që ai bën nga pozicioni i tij si Kancelar kanë një peshë dhe pasoja ndryshe nga ato që mund të thoshte si individ privat.”
Kramer i referohet deklaratës së Kancelarit për “pamjen e qytetit.” Në tetor 2025, Merz lidhi “problemet urbane” me dëbimet dhe migracionin në një konferencë shtypi. Pas kritikave masive, ai sqaroi se nënkuptonte migrantët pa leje qëndrimi ose punë, “të cilët nuk respektojnë rregullat në Gjermani.” Këta individë, pretendonte ai, dominojnë pamjet në stacionet e trenave, metro, parqe, apo edhe në lagje të të tëra. Kramer e përshkruan këtë si “peshkim në ujëra të turbullta,” pasi deklarata “nuk specifikon se për çfarë bëhet fjalë,” duke lejuar “partitë ekstremiste të krahut të djathtë t’i shfrytëzojnë lehtësisht.” Eksperti i komunikimit vë në dukje edhe përgjegjësinë e stafit pas Merzit: “Një komunikim i tillë nuk duhet të ndodhë në një Kancelari federale të drejtuar profesionalisht.”
**Retorika populiste dhe ndërkombëtare**
Komenti për “pamjen e qytetit” nuk ishte e vetmja deklaratë e Kancelarit që shkaktoi kritika të shumta. Ndërsa ishte ende në opozitë, ai i kishte quajtur fëmijët nga familjet me prejardhje migrimi “pashallarë të vegjël” dhe ishte ankuar për “turizmin e mirëqenies” tek refugjatët ukrainas, duke përforcuar kështu retorikën e populistëve dhe ekstremistëve të krahut të djathtë. Si Kancelar, ai zemëroi Presidentin brazilian dhe atë të SHBA-së me vërejtje personale.
**A është i mundur një kthesë?**
A mund të arrijë Kancelari një kthesë apo është tepër vonë? Stefan Merz thotë se atmosfera aktuale është shumë skeptike, por beson se një kthesë është e mundur. Si shembull, ai përmend Gerhard Schröder, Kancelar nga viti 1998 deri në 2005. Socialdemokrati u rizgjodh Kancelar në 2002 me popullaritet personal prej rreth 60 përqind, por pak më vonë, mbështetja e tij ra në rreth 25 përqind. Në fund të mandatit, ai u rikthye në rreth 50 përqind. Statistikat treguan tendenca luhatëse edhe në popullaritetin e Kancelares Merkel.
“Mandati legjislativ është ende i gjatë. Ka ende hapësirë për manovrim,” thotë Stefan Merz. Por, që kjo të ndodhë, qeveria federale nën Kancelarin Merz duhet “të punojë në mënyrë më efektive dhe më të qetë. Ajo duhet të përcjellë ndjesinë se gjërat po lëvizin në drejtimin e duhur.”
Eksperti i retorikës Kramer ofron një analizë kritike: “Ne e dimë që Merz ka një stil të shpejtë të bërjes së njoftimeve.” Ai premton “masa të forta,” por veprimet politike shpesh nuk i pasojnë fjalët e tij. Njerëzit po e vënë re këtë dallim. “Dallimi midis fjalëve dhe veprave është diçka që mund të dëmtojë rëndë dhe përgjithmonë besimin tek një folës.” Kjo vlen si për Merzin ashtu edhe për ministrat e tij, aq më tepër që koalicioni dëshiron të zbatojë shpejt propozimet thelbësore të reformës së pensioneve, një nga projektet kryesore të zhvilluara nga një komision.
Kramer bën thirrje për një ndryshim. “Kur je Kancelar, je Kancelar i gjermanëve dhe jo më vetëm përfaqësues i partisë tënde si një udhëheqës opozitar,” thekson ai. Ky ndryshim roli për Merzin duhet të ndodhë. “Në këtë kuptim, është gjithashtu detyrë e një Kancelari të ketë një retorikë pajtuese dhe ndërtuese, të aftë të krijojë ura lidhëse.” /DW