Lista e Sanksioneve të SHBA-së: Këto janë Entitetet nga Kosova nën Sanksione
**Uashington, SHBA** – Zyra e Kontrollit të Pasurive të Huaja (OFAC) e Departamentit të Thesarit të SHBA-së ka vendosur 131 individë dhe entitete nga gjashtë shtete të Ballkanit Perëndimor në listën e saj të sanksioneve, e njohur si “lista e zezë”. Nga ky numër, Kosova renditet e dyta me 29 subjekte të sanksionuara, pas Serbisë që kryeson me 49.
Pas Serbisë (49) dhe Kosovës (29), numri i sanksioneve vazhdon me Bosnjë dhe Hercegovinën (26), Maqedoninë e Veriut (12), Shqipërinë (8) dhe Malin e Zi (7).
OFAC-u merr vendimet për sanksione kryesisht për shkak të dyshimeve për lidhje me krimin e organizuar, korrupsionin, destabilizimin rajonal, aktivitetet terroriste ose ndikimin rus. Mekanizmi ligjor që mundëson këto sanksione – i quajtur “masat e gjendjes së jashtëzakonshme” – u zgjat zyrtarisht më 22 qershor 2026 edhe për një vit tjetër.
Sanksionet amerikane për Ballkanin Perëndimor u vendosën fillimisht midis viteve 2001 dhe 2004, kryesisht për shkak të krimeve të luftës dhe cenimit të paqes pas konflikteve në ish-Jugosllavi. Një dekadë më vonë, fokusi u zhvendos te korrupsioni, trafikimi i narkotikëve dhe terrorizmi. Që nga viti 2022, lista përfshin edhe individë dhe entitete të lidhura me Rusinë, pas pushtimit të Ukrainës.
Nga 131 subjektet e sanksionuara, 71 janë entitete juridike dhe 60 janë individë, me shumicën e entiteteve të lidhura me individë tashmë të sanksionuar. Sanksionet e synuara mund të përfshijnë ndalimin e udhëtimit, kufizime financiare, tregtare dhe ngrirje të pasurive, me qëllim izolimin e palëve të sanksionuara nga burimet politike dhe ekonomike.
OFAC-u zbaton sanksionet bazuar në disa kritere, përfshirë:
* **Listën SDN:** Bllokimin e të gjitha pasurive dhe interesave të personave të përcaktuar posaçërisht që bien nën juridiksionin e SHBA-së.
* **Rregullën e 50 përqindëshit:** Bllokimin automatik të çdo entiteti që është në pronësi, drejtpërdrejt ose tërthorazi, me 50 për qind ose më shumë nga një ose më shumë persona të bllokuar.
* **Transaksionet e ndaluara:** Ndalimin e bashkëpunimit me entitetet e sanksionuara për personat dhe kompanitë amerikane, si dhe çdo transaksion që përdor sistemin financiar amerikan.
* **Rreziku nga sanksionet dytësore:** Institucionet financiare dhe kompanitë jashtë SHBA-së që kryejnë transaksione të rëndësishme me palë të sanksionuara, rrezikojnë të përballen me sanksione dytësore ose masa ligjore amerikane.
Heqja nga lista e sanksioneve nuk bëhet automatikisht edhe nëse një entitet pushon së ekzistuari. Kërkohet një peticion formal ligjor që dëshmon “ndryshim rrethanash” ose ndërprerje të veprimtarisë problematike.
**Lista e 14 Entiteteve të Sanksionuara nga Kosova:**
1. **FERMA IZVORI B.I.**
* **Vendndodhja:** Izvore
* **Programi:** Global Magnitsky (GLOMAG)
* **Veprimtaria:** Kultivimi i frutave arrore dhe bërthamore. Lidhje me Sinisha Nedeljkoviq, i identifikuar si pjesë e një grupi kriminal transnacional, dhe Zvonko Veselinoviq.
* **Data e sanksionimit:** 8 dhjetor 2021.
2. **P.P. SHTËPIA TREGTARE METAL B.I.**
* **Vendndodhja:** Zveçan
* **Programi:** GLOMAG
* **Veprimtaria:** Tregti me shumicë e makinerive dhe pajisjeve. Lidhje me Sinisha Nedeljkoviq.
* **Data e sanksionimit:** 8 dhjetor 2021.
3. **SHTËPIA TREGTARE METAL SH.P.K.**
* **Vendndodhja:** Zveçan
* **Programi:** GLOMAG
* **Veprimtaria:** Tregti me mallra të konsumit të gjerë për ndërtimtari dhe amvisëri. Lidhje me Sinisha Nedeljkoviq.
* **Data e sanksionimit:** 8 dhjetor 2021.
4. **SINISHA NEDELKOVIQ B.I., P.T.P. METAL**
* **Vendndodhja:** Zveçan
* **Programi:** GLOMAG
* **Veprimtaria:** Tregti dhe tregti me shumicë e pajisjeve. Lidhje me Sinisha Nedeljkoviq.
* **Data e sanksionimit:** 8 dhjetor 2021.
5. **SINISHA NEDELKOVIQ I.B.**
* **Vendndodhja:** Zveçan
* **Programi:** GLOMAG
* **Veprimtaria:** Tregti me shumicë e makinerive dhe pajisjeve. Lidhje me Sinisha Nedeljkoviq.
* **Data e sanksionimit:** 8 dhjetor 2021.
6. **FERARI, NDËRMARRJE PËR SHËRBIME DHE TREGTI ME AUTOMJETE TË PËRDORURA, SH.A.**
* **Vendndodhja:** Mitrovicë
* **Programi:** GLOMAG
* **Veprimtaria:** Blerje, shitje dhe ndërmjetësim i automjeteve. Lidhje me Zvonko Veselinoviq, udhëheqës i një grupi të organizuar kriminal të përfshirë në ryshfet dhe trafikim ilegal.
* **Data e sanksionimit:** 8 dhjetor 2021.
7. **PRIZMA B.I.**
* **Vendndodhja:** Mitrovicë
* **Programi:** GLOMAG
* **Veprimtaria:** Ndërtimi i objekteve infrastrukturore. Lidhje me Zvonko Veselinoviq. Entiteti kaloi në status pasiv pas vendosjes së sanksioneve.
* **Data e sanksionimit:** 8 dhjetor 2021.
8. **ZHARKO VESELINOVIQ B.I., S.T.R. KRISTAL**
* **Vendndodhja:** Mitrovicë e Veriut
* **Programi:** GLOMAG
* **Veprimtaria:** Formësimi dhe përpunimi i xhamit të rrafshët. Lidhje me Zharko Veselinoviq, vëllain e Zvonko Veselinoviq, dhe grupin e tij kriminal. I lidhur me rastin e vrasjes së Oliver Ivanoviq. Status pasiv.
* **Data e sanksionimit:** 8 dhjetor 2021.
9. **RAD D.O.O.**
* **Vendndodhja:** Zveçan
* **Programi:** GLOMAG
* **Veprimtaria:** Ndërtimtari, ndërtim objektesh të larta dhe infrastrukturore. Lidhje me Radulle Steviq dhe grupin kriminal të Zvonko Veselinoviq, përmes prokurimeve publike të manipuluara.
* **Data e sanksionimit:** 8 dhjetor 2021.
10. **RADULE STEVIC B.I., P.T.P. RAD**
* **Vendndodhja:** Zveçan
* **Programi:** GLOMAG
* **Veprimtaria:** Ndërtimtari. Lidhje me Radulle Steviq. Vazhdoi të lidhte kontrata infrastrukturore në Kosovë përmes degës në Serbi, pavarësisht sanksioneve.
* **Data e sanksionimit:** 8 dhjetor 2021.
11. **RADOVAN RADIC B.I., P.P. EU RR GRADNJA**
* **Vendndodhja:** Zupç
* **Programi:** GLOMAG
* **Veprimtaria:** Ndërtimtari. Lidhje me Radovan Radiq, anëtar i grupit kriminal të Zvonko Veselinoviq.
* **Data e sanksionimit:** 8 dhjetor 2021.
12. **P.P. BABUDOVAC B.I.**
* **Vendndodhja:** Jasenovik
* **Programi:** GLOMAG
* **Veprimtaria:** Shitje me shumicë e ushqimit, pijeve dhe duhanit. Lidhje me Milan Radisavleviq, anëtar i grupit kriminal të Zvonko Veselinoviq.
* **Data e sanksionimit:** 8 dhjetor 2021.
13. **N.P.T.T. DONA-SHELL**
* **Vendndodhja:** Pejë
* **Programi:** Tregtar i Rëndësishëm Narkotikësh (SDNTK)
* **Veprimtaria:** Transport dhe logjistikë. Lidhje me organizatën kriminale të Naser Kelmendit dhe djalit të tij, Besnik Kelmendi, për pastrim parash.
* **Data e sanksionimit:** 24 mars 2015.
14. **RINGJALLJA E SHOQATËS SË TRASHËGIMISË ISLAME, dega në Kosovë**
* **Vendndodhja:** Prishtinë
* **Programi:** Terrorist Global i Përcaktuar Posaçërisht (SDGT)
* **Veprimtaria:** Organizatë humanitare. E mbyllur dhe e sanksionuar si organizatë terroriste.
* **Data e sanksionimit:** 13 qershor 2008.