**Humbja e Llogarive të WhatsApp-it Rrezikon Bizneset në Kosovë: Shkaqet Mbeten të Paqarta**
Pronarë biznesesh në Kosovë po përballen me humbjen e papritur të qasjes në llogaritë e tyre të WhatsApp-it, duke shkaktuar shqetësim të madh për dëmtimin e marrëdhënieve me klientët dhe rrezikun e keqpërdorimit të të dhënave të ndjeshme. Shkaqet e këtij fenomeni mbeten të paqarta, ndërsa institucionet nuk kanë dhënë detaje mbi shtrirjen e problemit apo masat konkrete për zgjidhjen e tij.
Një prej viktimave është Vëllaznim Kryeziu, pronar i një kompanie patundshmërie në Prishtinë. Mëngjesin e 5 shtatorit, ai, si zakonisht, hapi aplikacionin WhatsApp për të kontrolluar komunikimin me qindra klientë, të cilëve u përcillte oferta, video dhe informacione për prona. Për disa minuta, ai pranoi disa kode dhe njoftime që dukeshin si përditësime të aplikacionit. Pasi i klikoi, humbi menjëherë qasjen në llogarinë e tij dhe në rrjetin e kontakteve të ndërtuar prej vitesh. Humbja e qasjes dëmtoi ndjeshëm marrëdhëniet me klientët, pavarësisht njoftimit publik. Për Radio Evropën e Lirë (REL), Kryeziu tregoi se ka qenë e pamundur të rihapë llogarinë dhe se, pavarësisht komunikimit të vazhdueshëm me shërbimin mbështetës të WhatsApp-it, nuk e ka rikthyer ende qasjen, duke u detyruar të marrë një numër të ri.
Rasti i tij nuk është i vetëm. Edhe Arbër Abazi, biznesmen në fushën e guroreve, përjetoi një situatë të ngjashme. Ai tha se për dy-tri javë kishte marrë njoftime për përpjekje të aktivizimit të llogarisë së tij në WhatsApp nga një person tjetër, pas së cilës llogaria iu bllokua. Ndonëse pas një kërkese riaktivizimi iu lejua, llogaria u bllokua sërish pas provës për t’u kyçur. Abazi e përdorte WhatsApp-in edhe për komunikim me kompani furnizuese nga jashtë vendit dhe shpreh shqetësim për keqpërdorimet eventuale të përmbajtjeve të shkëmbyera, si fatura dhe dokumente të ndryshme. Megjithatë, ai nuk ka dëshmi që llogaria e tij të jetë përdorur për komunikim të paautorizuar apo keqpërdorime. Ai është në pritje të shqyrtimit të ankesës së tij të drejtpërdrejtë te platforma për kujdesin ndaj konsumatorëve të WhatsApp-it.
Gjatë javëve të fundit, shqetësimet janë shtuar ndjeshëm lidhur me bllokimin e qasjes në llogaritë e WhatsApp-it, kryesisht atyre të biznesit. Eksperti i sigurisë kibernetike, Korab Keqekolla, thekson se raportimet për raste të tilla, fillimisht te llogaritë e bizneseve, kanë nisur rreth dy-tre muaj më parë. Ai personalisht ka marrë mbi 100 mesazhe nga persona që kërkonin ndihmë, ndërsa kolegët e tij nga komuniteti i Inteligjencës me Burim të Hapur të Kosovës (KOSINT) raportojnë për të paktën qindra raste të tjera. Megjithatë, deri më tani nuk ka të dhëna zyrtare për numrin e saktë të llogarive të prekura.
Autoriteti Rregullativ për Komunikime Elektronike dhe Postare (ARKEP), përmes Njësisë Nacionale për Siguri Kibernetike (KOS-CERT), ka reaguar ndaj fenomenit, por pa ofruar shifra zyrtare të raportimeve. Në një njoftim të datës 28 shtator, KOS-CERT deklaroi se është duke analizuar rastet e raportuara dhe po bën përpjekje për të komunikuar me institucionet relevante për trajtimin dhe zgjidhjen e çështjes, pa dhënë detaje shtesë. REL i kërkoi ARKEP-it të dhëna për numrin dhe natyrën e rasteve, si dhe rezultatet e analizës teknike, por nuk mori përgjigje deri në publikimin e artikullit.
**Hipotezat mbi shkaktarët e bllokimit të llogarive në WhatsApp**
Keqekolla paraqet dy hipoteza kryesore mbi shkaktarët e këtij problemi. Njëra sugjeron keqpërdorimin e “protokollit SS7” në rrjetet telefonike, i cili lejon ridrejtimin e mesazheve me kodet e verifikimit. Ky protokoll është globalisht i njohur për cenueshmërinë e tij.
Dy operatorët telefonikë në Kosovë, Vala dhe IPKO, kanë lëshuar thirrje publike me këshilla për parandalimin e keqpërdorimeve. Vala deklaroi për REL se ka pranuar shumë ankesa, por theksoi se problemi nuk buron nga sistemet e tyre, të cilat janë të mbrojtura me teknologji të avancuara. IPKO, nga ana tjetër, raportoi 13 raste nga klientët e saj dhe gjithashtu mohoi cenueshmëri në sistemet e veta.
Hipoteza e dytë e Keqekollës dhe kolegëve të tij është se problemi mund të qëndrojë në procesin e verifikimit të identitetit të përdoruesve në platformën e Meta-s, kompanisë pronare të WhatsApp-it. Megjithatë, ai thekson se pa të dhëna konkrete teknike, këto mbeten vetëm hipoteza. Keqekolla ka vënë re në disa raste përdorimin e gjuhës indoneziane në mesazhet elektronike për konfirmimin e llogarive, çka mund të sugjerojë lidhjen me aktorë që kanë zhvilluar fushata mashtruese në Kosovë më herët. Sidoqoftë, kjo nuk e vërteton origjinën apo vendndodhjen e sulmuesve.
REL ka kontaktuar kompaninë Meta për këtë çështje, por nuk ka marrë përgjigje deri në momentin e publikimit të këtij artikulli.
Institucionet, operatorët dhe ekspertët e sigurisë kibernetike kanë rekomanduar vazhdimisht aktivizimin e verifikimit me dy hapa në WhatsApp dhe përdorimin e kanaleve alternative të komunikimit për bizneset. Për Vëllaznim Kryeziun, përveç rikthimit të llogarisë, është thelbësore të kuptojë shkakun e problemit. “Dikush duhet të ma japë arsyen, që të mos bëj të njëjtin gabim, sepse unë kam blerë një numër tjetër, por nuk dua të humbas prapë klientët,” shprehet ai.