**Serbia përballet me tranzicion politik: Fundi i epokës së Vuçiqit, zgjedhje presidenciale në dhjetor dhe qeveri e re deri në fund të shkurtit**
Pas fitores së Listës Studentore në zgjedhjet e parakohshme parlamentare, Serbia hyn në një periudhë ndryshimesh të thella politike dhe kushtetuese. Kjo situatë sinjalizon një rënie të ndikimit të Aleksandar Vuçiqit dhe hap rrugën për një seri afatesh kyçe, duke përfshirë shpalljen e rezultateve përfundimtare, konstituimin e Kuvendit, formimin e Qeverisë së re dhe mbajtjen e zgjedhjeve të parakohshme presidenciale, të cilat pritet të mbahen deri në fund të dhjetorit.
Komisioni Republikan i Zgjedhjeve (RIK) ka bërë të ditur rezultatet paraprake nga 7.926 qendra votimi, ku Lista Studentore ka siguruar 52.19% të votave, ndërsa lista “Aleksandar Vuçiq – Serbia e Bashkuar” ka marrë 39.52%. Aleksandar Vuçiq pranoi humbjen mbrëmjen e së dielës.
**Afatet e shpalljes së rezultateve dhe konstituimit të Kuvendit**
Sipas Ligjit për Zgjedhjen e Deputetëve, komisionet lokale zgjedhore kanë në dispozicion 96 orë pas mbylljes së votimit për të përgatitur raportet përmbledhëse të rezultateve. Më pas, Komisioni Republikan i Zgjedhjeve ka po aq kohë, 96 orë, për të publikuar raportin e përgjithshëm. Në mungesë të ankesave apo rivotimeve në qendra të caktuara, rezultatet përfundimtare priten të shpallen të enjten, më 29 tetor. Çdo ankesë ose nevojë për rivotim mund ta shtyjë këtë afat.
Neni 101 i Kushtetutës së Serbisë përcakton se seanca e parë e përbërjes së re të Kuvendit Popullor duhet të mbahet jo më vonë se 30 ditë pas shpalljes së rezultateve përfundimtare dhe thirret nga kryetari i Kuvendit të përbërjes së mëparshme. Nëse rezultatet shpallen më 29 tetor, Kuvendi i ri duhet të konstituohet deri më 28 nëntor. Kjo seancë pritet të thirret nga Ana Brnabiq, kryetare e Kuvendit në përbërjen e kaluar dhe aktualisht ushtruese e detyrës së presidentes së Serbisë.
**Formimi i Qeverisë së re**
Brenda 90 ditësh nga konstituimi, Kuvendi ka detyrimin të zgjedhë Qeverinë e re. Kandidaturën për kryeministër e propozon presidenti i Republikës, apo ushtruesi i detyrës së tij. Nëse qeveria nuk formohet brenda këtij afati, Kuvendi shpërndahet dhe shpallen zgjedhje të reja parlamentare. Në rast se Kuvendi konstituohet në ditën e fundit të afatit, Qeveria e re duhet të zgjidhet jo më vonë se në fund të shkurtit 2027. Ky, megjithatë, është afati maksimal, pasi qeveria mund të formohet edhe më herët nëse plotësohen kushtet e nevojshme.
**Zgjedhjet presidenciale**
Aleksandar Vuçiq dha dorëheqje nga posti i presidentit më 27 shtator, me qëllim që të merrte pjesë në fushatë pa ushtruar këtë funksion. Një ditë më vonë, detyrën e presidentit e mori Ana Brnabiq. Sipas Ligjit për Presidentin e Republikës, kryetari i Kuvendit mund ta ushtrojë detyrën presidenciale për një periudhë maksimale prej tre muajsh dhe ka detyrimin të shpallë zgjedhje, në mënyrë që votimi të mbahet jo më vonë se tre muaj pas përfundimit të mandatit presidencial.
Nga shpallja e zgjedhjeve deri në ditën e votimit duhet të kalojnë të paktën 30 dhe jo më shumë se 60 ditë. Kjo nënkupton se data e fundit e mundshme për zgjedhjet presidenciale është e diela, 27 dhjetor. Ndonëse Brnabiq deklaroi në fillim të tetorit se do t’i shpallë zgjedhjet brenda afatit kushtetues, data e saktë ende nuk është bërë publike. Aleksandar Vuçiq nuk mund të kandidojë në këto zgjedhje presidenciale, pasi ka plotësuar dy mandate të njëpasnjëshme në këtë post.