Dy fitues të mëparshëm të çmimit Booker, Marlon James dhe Douglas Stuart, janë përfshirë sërish në listën e ngushtë për çmimin prestigjioz letrar, së bashku me fituesen e Pulitzerit Elizabeth Strout dhe shkrimtarin e njohur britanik të letërsisë spekulative, M. John Harrison.
Në garë për çmimin prej 50 mijë paundësh janë gjithashtu romancieri dhe poeti Luke Kennard, si dhe debutuesja Rebecca Perry. Fituesi pritet të shpallet më 9 nëntor.
Marlon James rikthehet pas triumfit të vitit 2015
Shkrimtari xhamajkan Marlon James, i cili fitoi Booker Prize në vitin 2015 me romanin A Brief History of Seven Killings, është nominuar këtë herë për The Disappearers.
Ngjarjet e romanit zhvillohen në Xhamajka gjatë periudhës së epidemisë së AIDS-it dhe në qendër të historisë është një sulm ndaj një grupi burrash queer që po bëjnë prova për dramën Fortune and Men’s Eyes të John Herbert.
Me 640 faqe, ky është edhe romani më voluminoz në listën e ngushtë të këtij viti.
Douglas Stuart në garë me “John of John”
Douglas Stuart, fitues i Booker Prize në vitin 2020 me Shuggie Bain, është nominuar këtë vit për romanin John of John.
Libri tregon historinë e John-Calum Macleod, i cili kthehet në ishujt Outer Hebrides.
Në një recension për “The Guardian”, Yagnishsing Dawoor e përshkroi librin si një eksplorim të fuqishëm të jetëve të burrave queer që detyrohen “të duan, të vuajnë dhe të heshtin”.
Elizabeth Strout kërkon një tjetër çmim të madh
Elizabeth Strout, fituese e çmimit Pulitzer në vitin 2009 me romanin Olive Kitteridge, është gjithashtu pjesë e listës së ngushtë.
Ajo ishte përfshirë më parë në listën e gjatë të Booker Prize në vitin 2016 me My Name Is Lucy Barton dhe në listën e ngushtë në vitin 2022 me Oh William!
Këtë herë ajo konkurron me romanin The Things We Never Say, i cili largohet nga personazhet e njohura të veprave të saj të mëparshme.
Në qendër është Artie Dam, një mësues historie, jeta e qetë e të cilit në bregdetin e Massachusettsit kërcënohet nga një sekret dhe nga ndryshimet që po ndodhin në shoqërinë amerikane.
M. John Harrison me një botë post-apokaliptike
Shkrimtari britanik M. John Harrison, i cili ishte pjesë e jurisë së Booker Prize në vitin 2022, është nominuar për romanin The End of Everything.
Ngjarjet zhvillohen në një qytet bregdetar të paemëruar në Kent, në një botë post-apokaliptike.
Kritiku dhe shkrimtari Michel Faber e ka përshkruar romanin si një vepër që depërton thellë në psikologjinë individuale dhe kolektive, duke reflektuar pasiguritë e botës së sotme.
Juria: Libra që inteligjenca artificiale nuk mund t’i kopjojë
Shkrimtari Raymond Antrobus, pjesë e jurisë së këtij viti, tha se librat e përzgjedhur “kanë marrë rreziqe” dhe se janë vepra thellësisht njerëzore.
Sipas tij, këto janë libra që “nuk mund të riprodhohen nga inteligjenca artificiale”.
Juria e këtij viti kryesohet nga Mary Beard, ndërsa pjesë e saj janë gjithashtu Jarvis Cocker, Patricia Lockwood, Rebecca Liu dhe Raymond Antrobus.
Luke Kennard dhe Rebecca Perry plotësojnë listën
Luke Kennard është nominuar për Black Bag, një roman komik universitar që ndjek historinë e një aktori në fund të të 30-ave, i cili pranon një punë të pazakontë si pjesë e një eksperimenti psikologjik.
Listën e plotëson Rebecca Perry, e vetmja autore debutuese mes finalistëve, me romanin May We Feed the King.
Libri, i cili fitoi këtë vit çmimin e Waterstones për debutimin më të mirë, tregon historinë e një kuratoreje bashkëkohore që punon në shtëpi historike dhe gradualisht bëhet e obsesionuar me jetën e një mbreti mesjetar.
Dominim i autorëve meshkuj
Katër nga gjashtë autorët e përzgjedhur në listën e ngushtë janë burra.
Tre prej romaneve – Black Bag, The Disappearers dhe John of John – trajtojnë në mënyra të ndryshme temat e maskulinitetit dhe seksualitetit mashkullor.
Jarvis Cocker e cilësoi si disi të papritur faktin që lista dominohet nga autorë meshkuj, duke shtuar se tema e maskulinitetit mund të lidhet me faktin se burrat “po detyrohen ta rimendojnë rolin e tyre”.
Mary Beard, ndërkohë, tha se nuk e konsideron listën veçanërisht “mashkullore”.
Emma Cline mbetet jashtë listës
Një nga mungesat më të papritura është ajo e autores amerikane Emma Cline.
Romani i saj Switzy, i cili ndjek historinë e një burri me demencë që udhëton drejt një klinike eutanazie, kishte marrë vlerësime shumë pozitive dhe konsiderohej nga disa kritikë si një prej kandidatëve të mundshëm për çmimin.
Jashtë listës së ngushtë mbeti edhe autorja britanike Gwendoline Riley me romanin The Palm House.
Sipas jurisë, takimi për përzgjedhjen përfundimtare zgjati rreth tri orë.
Mes librave të tjerë që nuk arritën në listën e ngushtë ishin The Shadow of the Object nga Chloe Aridjis, Helen of Nowhere nga Makenna Goodman, The Renovation nga Kenan Orhan, All Them Dogs nga Djamel White dhe The Vivisectors nga Missouri Williams.
Për çmimin e këtij viti kishin të drejtë të konkurronin librat e botuar në Mbretërinë e Bashkuar ose Irlandë nga 1 tetori 2025 deri më 30 shtator 2026.
Vitin e kaluar, Booker Prize iu dha David Szalay për romanin Flesh, ndërsa ndër fituesit e viteve të fundit janë Samantha Harvey me Orbital, Paul Lynch me Prophet Song dhe Shehan Karunatilaka me The Seven Moons of Maali Almeida. /GazetaExpress/