Një analizë e re ka theksuar nevojën urgjente që shteti i Kosovës të ndërtojë një strategji funksionale për mbrojtjen e vetvetes, të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) dhe të luftës së saj në gjyqet e Hagës. Sipas këtij vlerësimi, që synon sigurimin e pafajësisë së merituar në gjyqin e apelit – i cili personifikohet në ish-udhëheqësit Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi – strategjia duhet të mbështetet në krijimin e kushteve më të mira juridike, profesionale, dokumentare dhe institucionale për shqyrtimin e çështjes mbi bazën e provave, të drejtës dhe standardeve të një gjykimi të drejtë.
Autori argumenton se, ndryshe nga besimi i mëparshëm, gjyqi në Hagë nuk është një gjyq drejtësie, por është shndërruar në një proces politik dhe interesash kundërshqiptare. Ai shpreh zhgënjimin se mentaliteti “le të bëhet drejtësia” ka çuar në gjashtë vite padrejtësie dhe ka rezultuar në një “dënim maksimal të mundshëm” kundër Luftës Çlirimtare të Kosovës dhe atyre që e udhëhoqën atë.
Në analizë theksohet se mbrojtja e deritanishme në gjyq ka qenë “jo e vlefshme” dhe se vlerësimi i provave është “i kundërshtueshëm dhe në shkelje të plotë procedurale”. Kjo strategji e re, që po pretendohet të ndërtohet, duhet t’i adresojë këto çështje me seriozitet maksimal.
Më tej, thuhet se strategjia nuk duhet të shihet si mbrojtje e katër ish-luftëtarëve, të cilët vlerësohen si “pengje” në Hagë, por si mbrojtje e vetë shtetit të Kosovës, e historisë së saj, e lavdisë së luftës çlirimtare dhe e të ardhmes së shqiptarëve. Këta individë, sipas autorit, kanë luftuar për çlirimin e atdheut dhe popullit të tyre, duke merituar “gjithë lavdinë e dheut të shqiptarisë”.
Sugjerohet që strategjia të shtrihet në shumë drejtime të koordinuara, përfshirë ato juridike, dokumentare, institucionale, diplomatike, shkencore dhe shoqërore. Të gjitha këto duhet të kenë një synim të përbashkët: fuqizimin dhe kthjellimin e mbrojtjes përmes argumenteve të përpunuara dhe të detajuara, për të shfuqizuar atë që quhet “gjykim dhe dënim politik” i Kosovës dhe i luftës së saj për liri.
Analiza thekson rëndësinë e luftës së vendosur për drejtësi, duke bërë thirrje për veprim serioz e të përkushtuar, në vend të shpresës pasive. Kjo strategji duhet të vuloset nga të gjitha institucionet shtetërore, politike, shkencore, arsimore, të drejtësisë, të sigurisë dhe shoqërisë civile, me përgjegjësi kolektive përballë kësaj “beteje”.
Autori bën paralelen me padrejtësitë historike si Konferencat e Londrës (1913) dhe Versajës (1919), duke theksuar se “padrejtësitë e Londrës dhe Versajës po na shfaqen e godasin në Hagë”. Ai e mbyll duke theksuar se Kosova duhet të kalojë nga reagimet politike dhe protestat në një plan të organizuar veprimi, me qëllim që të bëhet e “pathyeshme e drejta jonë dhe pastërtia e luftës e historisë sonë”, duke shfuqizuar vendimin gjyqësor, potencialisht atë të 16 shtatorit 2026, i cili “tenton të njollosë historinë”.