**Ish-ambasadori Canaj: Kosova Dështoi në Anëtarësimin në Këshillin e Evropës, Përgjegjësia e Institucioneve**
Ish-ambasadori Blerim Canaj ka vlerësuar se Kosova ka dështuar në procesin e anëtarësimit në Këshillin e Evropës (KiE), duke theksuar se përgjegjësia për këtë situatë bie ekskluzivisht mbi institucionet vendore. Ky proces vazhdon të mbetet i bllokuar në Komitetin e Ministrave të KiE.
Në një intervistë për Ekonomia Online, Canaj kritikoi ashpër institucionet për “mungesë kompetence dhe keqpërdorim të politikës së jashtme për interesa të brendshme,” duke theksuar se mosanëtarësimi në KiE e ka dëmtuar rëndë Kosovën. Ai sugjeroi se dorëzimi i draftstatutit të Asociacionit të komunave me shumicë serbe në Gjykatën Kushtetuese mund të kishte qenë çelësi për avancimin e procesit. Për Canajn, mungesa e bashkëpunimit me partnerët ka çuar në mungesë njohjesh dhe ai shprehet pesimist për ndonjë ndryshim të afërt.
Canaj u bëri thirrje institucioneve të tregojnë më shumë përgjegjësi dhe përkushtim ndaj vendit, duke theksuar se pushteti u është dhënë nga qytetarët për të zgjidhur probleme, jo për të krijuar kriza artificiale. Ai po ashtu theksoi rëndësinë e aktivizimit të diplomacisë dhe forcimit të bashkëpunimit me partnerët ndërkombëtarë, pasi, sipas tij, pa aleatë Kosova vështirë se mund të ecë përpara, madje edhe ekonomia varet shumë nga politika e jashtme.
Kosova ka aplikuar për anëtarësim në KiE më 12 maj 2022, bazuar në parimet e demokracisë, sundimit të ligjit dhe të drejtave të njeriut. Procesi kishte avancuar, me Asamblenë Parlamentare që caktoi një raportues dhe Komisionin për Politikë dhe Demokraci që miratoi një opinion pozitiv më 27 mars 2024. Megjithatë, Komiteti i Ministrave nuk e përfshiu çështjen në agjendë, pasi Kosova nuk përmbushi kushtin e dorëzimit të draftstatutit të Asociacionit të komunave me shumicë serbe në Gjykatën Kushtetuese.
Anëtarësimi në Këshillin e Evropës do t’i hapte Kosovës rrugë të reja për avancimin e të drejtave të njeriut, sundimit të ligjit dhe demokracisë. Ai do t’u mundësonte qytetarëve të Kosovës akses në Gjykatën Evropiane për të Drejtat e Njeriut (GJEDNJ) pas shterimit të mjeteve juridike vendore, si dhe do të promovonte një gjyqësor të pavarur, luftën kundër korrupsionit dhe reforma ligjore, duke forcuar pozitën ndërkombëtare të vendit.
Aktualisht, Mali i Zi mban kryesimin gjashtëmujor të Komitetit të Ministrave. Takimi i ardhshëm vjetor ministror është planifikuar për majin e vitit 2027, por ende nuk ka konfirmim nëse aplikimi i Kosovës do të jetë pjesë e rendit të ditës. Për pranimin e një anëtari të ri, Komiteti i Ministrave kërkon mbështetjen e dy të tretave të të gjithë përfaqësuesve me të drejtë vote.
