**A po afrohet një pikë kthese në luftën në Ukrainë? A mund të përfundojë ajo këtë vjeshtë?** Këto pyetje po shqyrtohen nga Deutsche Welle (DW), e cila ka biseduar me zyrtarë ushtarakë dhe ekspertë mbi mundësinë e një armëpushimi të ri dhe ndryshimet në konfliktin Rusi-Ukrainë.
Konflikti aktual mes SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit vazhdon të zhvendosë vëmendjen nga lufta në Ukrainë. Kievi shqetësohet se do të marrë më pak furnizime me armë amerikane, duke u përgatitur për një konflikt të zgjatur. Nga ana tjetër, Moska po përfiton nga rritja e çmimeve globale të naftës dhe gazit. Ky është një skenar i mundshëm i realitetit, siç e paraqet DW, duke imagjinuar situatën në pranverën e vitit 2026.
Një tjetër aspekt është ngërçi virtual në vijat e frontit. Ndonëse asnjëra palë nuk ka arritur përfitime të mëdha territoriale kohët e fundit, Ukraina po intensifikon sulmet ndaj infrastrukturës ruse të naftës, siç dëshmohet nga goditjet në Tuapse, në Detin e Zi. Kremlini, nga ana tjetër, detyrohet gjithnjë e më shpesh të kufizojë përkohësisht aksesin në internet në të gjithë vendin, ndërkohë që popullariteti i Presidentit Vladimir Putin vazhdon të shënojë rënie.
Në vitin e pestë të konfliktit, lind pyetja: ku po shkon kjo luftë? Ekspertë perëndimorë dhe zyrtarë ushtarakë besojnë se fundi i saj është në thelb afër, duke e lidhur këtë, ndër të tjera, me zgjedhjet presidenciale në SHBA këtë vit.
**A do të urdhërojë Putini një mobilizim të ri?**
Në dritën e situatës në front, ekspertë ndërkombëtarë kanë spekuluar prej javësh se Putin mund të shpallë një mobilizim të ri, ngjashëm me atë të vjeshtës 2022. Edhe zyrtarët ushtarakë ukrainas, të emëruar së fundmi nga Presidenti Volodymyr Zelensky, nuk e përjashtojnë këtë mundësi.
Megjithatë, Evelyn Farkas nga Instituti McCain në Universitetin Shtetëror të Arizonës nuk beson në një mobilizim të plotë nga Rusia. Farkas, e cila ka mbajtur një pozicion të lartë në Pentagon gjatë administratës së Barack Obamës, thekson problemet brenda ekonomisë ruse që, sipas saj, do ta dekurajonin udhëheqësin e Kremlinit nga një hap i tillë.
**A do të bëhet Ukraina më e pavarur nga armët perëndimore?**
Pavarësisht situatës në Gjirin Persik, Kurt Volker, ish-përfaqësuesi special i Departamentit të Shtetit të SHBA-së për Ukrainën gjatë administratës së parë të Donald Trump, beson se Ukraina sot është në një pozicion më të fortë se më parë.
Sipas Volker, Kievi tani është dukshëm më pak i varur nga furnizimet me armë perëndimore, duke përmbushur 60 deri në 70 për qind të nevojave të saj brenda vendit. Ai thekson se Ukraina mund të vazhdojë të luftojë edhe nëse SHBA-ja ndërpret furnizimet përmes kanaleve evropiane. Vetëm një vit më parë, gjatë një vizite në SHBA, Volodymyr Zelensky shqetësohej se Ukraina mund ta humbiste luftën nëse mbështetja amerikane do të ndërpritej.
Volker nuk beson se Ukraina do ta humbasë luftën nëse ndërpriten furnizimet amerikane, por thekson se Uashingtoni nuk mund t’i garantojë Kievit furnizime të vazhdueshme me raketa Patriot në sasitë e deritanishme.
**Farkas: Zelensky do t’i rezistojë presionit të Trump**
Presidenti ukrainas deklaroi së fundmi se pret presion në rritje nga administrata Trump deri në vjeshtë. Sipas tij, Trump dëshiron që Ukraina të pranojë kushtet ruse për një armëpushim, duke nënkuptuar tërheqjen e trupave ukrainase nga pjesa e Donbasit e kontrolluar nga Kievi. Megjithatë, Evelyn Farkas beson se Ukraina do të jetë në gjendje t’i rezistojë me sukses këtij presioni.
Drejtoresha e Institutit McCain parashikon që kriza në Iran të zgjidhet deri në verë dhe Ngushtica e Hormuzit të rihapet. Më pas, SHBA-ja mund të kërkojë “ndryshim regjimi” në Kubë, siç kishte paralajmëruar më parë Trump. Edhe në këtë skenar, ajo nuk pret që presioni mbi Kievin të rritet; përkundrazi, presioni mbi Kubën mund të dobësojë më tej Rusinë, aleatin historik të Havanës.
**Negociata serioze vetëm pas zgjedhjeve në SHBA**
Farkas dhe Volker besojnë se zgjedhjet për Kongresin amerikan në nëntor mund të shënojnë një pikë kthese. Pas tyre, pozicioni i Trump dhe Partisë Republikane mund të dobësohet.
“Kjo do të jetë e mjaftueshme për të ushtruar presion mbi administratën amerikane që të vazhdojë mbështetjen ndaj Ukrainës dhe NATO-s,” beson Farkas.
Kryetari i Komitetit Ushtarak të NATO-s, Admirali Giuseppe Cavo Dragone, vlerëson se lufta “është e vështirë të përfundohet në fushën e betejës” dhe se ushtria ruse mbetet “e fortë”, pavarësisht humbjeve në rritje. Megjithatë, situata ekonomike mund të jetë një faktor që mund ta inkurajojë Moskën të pranojë një marrëveshje paqeje.
“Nuk besoj se Rusia do të bjerë ndonjëherë dakord për një marrëveshje paqeje me Ukrainën, por mendoj se në një moment mund të pranojë një armëpushim. Besoj se po i afrohemi asaj pike,” thotë Kurt Volker, ish-përfaqësuesi special i SHBA-së për Ukrainën, gjatë administratës Trump. Ai shton se negociatat e deritanishme për t’i dhënë fund luftës kanë qenë “një farsë”, por situata e ndryshuar në Rusi dhe humbjet në konflikt mund ta detyrojnë Kremlinin të pezullojë armiqësitë.
“Realiteti është i rëndësishëm. Situata në Rusi është përkeqësuar ndjeshëm dhe vazhdon të përkeqësohet,” thotë Kurt Volker. Parashikimi i tij është se koha është kundër Putinit. Megjithatë, ekspertët mbeten të ndarë mbi kohën e një pike kthese. Volker nuk e përjashton mundësinë që kjo të ndodhë që këtë vit, me një probabilitet “mbi 50 për qind”. Farkas, nga ana tjetër, beson se viti 2027 do të jetë viti në të cilin “ukrainasit do të dalin fitimtarë.” /DW