Përdorimi i cigareve elektronike mund të bëhet dukshëm më i kushtueshëm, ndërsa gjithnjë e më shumë vende po shqyrtojnë ose aplikojnë taksa më të larta për produktet e nikotinës.
Një nga shembujt më të fundit vjen nga Britania, ku nga 1 tetori 2026 ka hyrë në fuqi një taksë e re për lëngjet e cigareve elektronike. Taksa është rreth 2.57 euro për çdo 10 ml lëng, pavarësisht nëse produkti përmban ose jo nikotinë.
Për përdoruesit e rregullt, kjo mund të përkthehet në qindra euro shpenzime shtesë gjatë vitit.
Sipas përllogaritjeve të bëra mbi çmimet aktuale, një përdorues i shpeshtë që konsumon rreth 270 shishe në vit mund të paguajë rreth 700 euro më shumë në vit, ose afro 58 euro shtesë në muaj.
Një shishe lëngu që më parë kushtonte rreth 4.70 euro, pas taksave dhe rritjeve të tjera të mundshme të çmimit mund të arrijë afërsisht në 8 euro.
Rriten edhe kostot për duhanpirësit
Ndryshimet nuk prekin vetëm cigaret elektronike.
Në Britani janë rritur paralelisht edhe taksat mbi duhanin tradicional, me synimin që vaping të mbetet më i lirë se pirja e cigareve, por njëkohësisht të mos jetë aq i lirë sa të tërheqë të rinjtë drejt nikotinës.
Vetëm një nga rritjet e taksës për një paketë me 20 cigare është ekuivalente me rreth 0.50 euro, ndërsa bashkë me rritje të tjera fiskale çmimi mund të shtohet me afro 1.40 euro për paketë.
Për një person që konsumon një paketë cigare në ditë, kjo mund të nënkuptojë deri në rreth 515 euro shpenzime shtesë në vit.
Edhe duhani për dredhje po bëhet më i shtrenjtë. Një paketim prej 50 gramësh mund të kushtojë rreth 5 euro më shumë, çka mund të sjellë mbi 125 euro shpenzime shtesë në vit për dikë që blen një paketim çdo dy javë.
Pse po vendosen taksa më të larta?
Qeveritë që kanë zgjedhur këtë politikë argumentojnë se qëllimi është të ulet përdorimi i nikotinës, veçanërisht mes të rinjve.
Një nga sfidat kryesore është ruajtja e ekuilibrit: cigaret elektronike duhet të jenë mjaftueshëm të shtrenjta për të mos u bërë lehtësisht të arritshme për fëmijët dhe adoleshentët, por në të njëjtën kohë të mbeten më të lira se cigaret tradicionale për të rriturit që përpiqen të lënë duhanin.
Në Britani, për shembull, ligjet po shtrëngohen edhe për shitjen dhe përdorimin e produkteve me nikotinë, duke përfshirë kufizime më të forta për të miturit dhe zgjerimin e zonave ku vaping mund të ndalohet.
Megjithatë, këto masa janë specifike për legjislacionin britanik dhe rregullat ndryshojnë nga një shtet në tjetrin.
Ekspertët paralajmërojnë për një efekt të kundërt
Disa ekspertë të shëndetit publik kanë ngritur shqetësimin se rritja e tepërt e çmimeve të cigareve elektronike mund t’i dekurajojë duhanpirësit që t’i përdorin ato si një mënyrë për të hequr dorë nga cigaret tradicionale.
Edhe pse vaping nuk konsiderohet pa rrezik, shumë studime kanë arritur në përfundimin se përdoruesit e cigareve elektronike ekspozohen ndaj niveleve më të ulëta të shumë substancave të dëmshme krahasuar me personat që tymosin duhan.
Pirja e duhanit tradicional ekspozon organizmin ndaj mijëra substancave kimike, shumë prej të cilave janë toksike dhe kancerogjene.
Pikërisht për këtë arsye, ekspertët argumentojnë se politikat e taksave duhet të jenë të balancuara.
Cigaret elektronike nuk duhet të shiten me çmime aq të ulëta sa të bëhen tërheqëse për të rinjtë, por njëkohësisht çmimi i tyre nuk duhet të rritet deri në atë pikë sa duhanpirësit të humbasin motivimin financiar për të kaluar nga cigaret tradicionale te alternativat më pak të dëmshme.
Vaping nuk është pa rrezik
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se “më pak i dëmshëm” nuk do të thotë “i padëmshëm”.
Studimet vazhdojnë të shqyrtojnë efektet afatgjata të cigareve elektronike në mushkëri, zemër dhe organizëm në përgjithësi.
Disa kërkime kanë ngritur gjithashtu pikëpyetje nëse kalimi nga cigaret tradicionale te vaping mund të eliminojë plotësisht rreziqet afatgjata të krijuara nga pirja e mëparshme e duhanit.
Ajo që mbetet e qartë është se cigaret tradicionale vazhdojnë të jenë ndër shkaqet më të mëdha të parandalueshme të sëmundjeve dhe vdekjeve në botë.
Përballë rritjes së përdorimit të cigareve elektronike, shumë vende po kërkojnë tani një ekuilibër të ri mes taksave, kufizimeve për të rinjtë dhe përdorimit të vaping si alternativë për duhanpirësit që synojnë të lënë cigaret. /GazetaExpress/