Ish-ministri ukrainas i Mbrojtjes, Mykhailo Fedorov, i ka kërkuar presidentit Volodymyr Zelensky të organizojë zgjedhje presidenciale edhe gjatë kohës së luftës, duke shkaktuar një debat të ri politik në vend.
Fedorov, 35 vjeç, theksoi në një video të publikuar në YouTube se “demokracia nuk mund të mbahet peng nga Rusia,” duke argumentuar se lufta e Ukrainës ka si qëllim pikërisht ruajtjen e një shteti të lirë dhe evropian, siç raporton BBC-ja.
Që prej pushtimit të plotë rus në shkurt 2022, Ukraina është nën ligj ushtarak, gjë që ka pezulluar të gjitha zgjedhjet. Mandati pesëvjeçar i presidentit Zelensky përfundoi në maj të vitit 2024, por Kushtetuta ukrainase ndalon mbajtjen e zgjedhjeve presidenciale gjatë gjendjes së luftës.
Fedorov, i cili nuk e përmendi Presidentin Zelensky me emër, u shkarkua papritur nga posti i ministrit të Mbrojtjes muajin e kaluar, vetëm gjashtë muaj pas emërimit. Ky shkarkim nxiti protesta në disa qytete ukrainase dhe shtoi tensionet politike rreth presidencës.
Gjatë kohës së tij në detyrë, Fedorov u vlerësua për përpjekjet kundër korrupsionit, modernizimin e ministrisë dhe përdorimin e teknologjisë e të dhënave për të përmirësuar performancën ushtarake. Shkarkimi i tij u lidh gjerësisht me tensionet me komandantin e përgjithshëm të ushtrisë, Oleksandr Syrskyi, i cili gjithashtu u zëvendësua pak ditë më vonë.
Në videon e tij, Fedorov bëri thirrje për krijimin e një “mekanizmi ligjor, të sigurt dhe realist” që do t’i mundësonte Ukrainës të rikthejë procesin e plotë demokratik edhe gjatë një lufte të zgjatur. Ai kritikoi gjithashtu atë që e quajti “krizë sistemike të qeverisjes” dhe paralajmëroi se korrupsioni po dëmton seriozisht përpjekjet e Ukrainës në luftë.
Thirrja për zgjedhje ka shkaktuar debate të forta brenda Ukrainës. Kritikët argumentojnë se organizimi i një procesi zgjedhor nën bombardime të vazhdueshme dhe me miliona ukrainas të zhvendosur do të ishte jashtëzakonisht i vështirë dhe mund të komprometonte sigurinë e vendit.
Presidenti Zelensky nuk i është përgjigjur publikisht deklaratave të Fedorov. Disa orë para publikimit të videos, presidenti ukrainas i kishte kërkuar parlamentit të konfirmonte ministrin në detyrë të Mbrojtjes, Yevhenii Khmara.
Debati për zgjedhjet në Ukrainë ka qenë disa herë në qendër të vëmendjes ndërkombëtare. Më herët, ish-presidenti amerikan Donald Trump kishte kritikuar Kievin për shtyrjen e zgjedhjeve, ndërsa Zelensky ishte shprehur i gatshëm për një proces zgjedhor brenda 60-90 ditësh, nëse aleatët do të garantonin sigurinë e nevojshme.
Sidoqoftë, organizimi i zgjedhjeve në kushtet aktuale do të përballej me pengesa të mëdha, duke përfshirë sulmet e vazhdueshme ruse, territoret e pushtuara, miliona qytetarë të zhvendosur dhe nevojën për të garantuar një proces të lirë dhe të sigurt.