Një kosovar me origjinë rome, me 50 vepra penale, i shmanget dëbimit nga MB: Gjyqtari britanik: Mund të keqtrajtohet në Kosovë
Një 39-vjeçar me origjinë rome nga Kosova, i dënuar për 50 vepra penale, ka fituar të drejtën e qëndrimit në Mbretërinë e Bashkuar. Ky vendim erdhi pasi një gjyqtar britanik vlerësoi se ai mund të përballej me keqtrajtim në Kosovë, vendin e tij të origjinës, për shkak të etnisë së tij, duke shkelur kështu të drejtat e njeriut.
Avdi Alija, 39 vjeç, mbërriti në mënyrë të paligjshme në Mbretërinë e Bashkuar në moshën 14-vjeçare. Ai ka një histori kriminale të gjerë, me 50 dënime që përfshijnë vjedhje, posedim kokaine dhe drejtim automjeti nën ndikimin e alkoolit ose drogës, raporton DailyMail.
Një gjykatë e shkallës së parë e emigracionit në Newport, Uells i Jugut, mori në shqyrtim se në vitin 2018, Alija ishte pjesë e një bande që rrëmbeu një burrë dhe e detyroi të hipte në një makinë nën kërcënimin e thikës. Alija ndihmoi në futjen e viktimës së tmerruar në apartamentin e tij, ku ai u mbajt peng, u dhunua dhe u kërcënua me goditje thike e ujë të valë nëse refuzonte të paguante 50,000 paund.
Pas katër orësh e gjysmë, burri arriti të arratisej duke thyer një dritare me xham të dyfishtë dhe duke u hedhur nga ballkoni i katit të dytë. Viktima pësoi plagë në trup, qafë, duar dhe krahë dhe iu nënshtrua pesë ndërhyrjeve kirurgjikale gjatë tre javëve që qëndroi në spital.
Gjyqtari i çështjes konstatoi se Alija kishte luajtur një rol kyç në rrëmbim, duke lejuar përdorimin e banesës së tij si burg i përkohshëm, duke hapur derën për futjen me forcë të viktimës dhe duke dhënë një bluzë për t’i lidhur këmbët. Alija u dënua me nëntë vjet burg për privim të paligjshëm të lirisë dhe një vit shtesë për shkaktim të dëmtimit të rëndë trupor (GBH).
Në mars 2022, ministrja e Brendshme e asaj kohe, Priti Patel, urdhëroi dëbimin e tij, me arsyetimin se ai përbënte rrezik për sigurinë publike. Alija apeloi, duke iu drejtuar Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut (KEDNJ), por apeli i parë dështoi dhe një gjykatë e shkallës së parë miratoi vendimin e znj. Patel më 31 mars 2022.
I dënuari apeloi sërish dhe çështja e tij u rishikua më 29 shtator të këtij viti nga gjyqtari i emigracionit Ian Boyes. Në këtë kohë, Alija ishte liruar me kusht nga burgu.
Gjykata mësoi se Alija kishte lindur në Kosovë nga prindër të komunitetit rom, para se ata të vriteshin dhe shtëpia e tyre të shkatërrohej gjatë Luftës së Kosovës të viteve 1998–1999. Ai mbërriti në Mbretërinë e Bashkuar në pjesën e pasme të një kamioni në vitin 2002 dhe më pas kishte një histori të gjatë dhe të gjerë kriminale, siç shkroi gjyqtari Boyes në një përmbledhje të çështjes.
Gjyqtari vuri në dukje se Alija konsiderohej rrezik për komunitetin, gjë që e përjashtonte nga kërkesa për azil sipas Konventës së Gjenevës. Megjithatë, atij iu lejua të kundërshtonte urdhrin e dëbimit të znj. Patel bazuar në KEDNJ, duke iu referuar neneve 2, 3 dhe 4, të cilat mbrojnë të drejtën për jetën, ndalojnë trajtimin çnjerëzor ose poshtërues, skllavërinë dhe punën e detyruar.
Duke pranuar apelin e tij, gjyqtari Boyes arriti në përfundimin se mungesa e dokumenteve që provojnë shtetësinë e tij kosovare, së bashku me identitetin e tij rom, do ta linte atë të ekspozuar ndaj keqtrajtimit. Ai iu referua Vebi Kosumit, një eksperti dëshmitar, i cili konkludoi se Alija do të “përballej me diskriminim, shfrytëzim të mundshëm dhe abuzim” nëse dëbohej në Kosovë.
Gjyqtari shkroi në vendimin e tij:
“Çështja më e rëndësishme është se apeluesi është pa kombësi. Për rrjedhojë, ai nuk mund të dëbohet. Nëse dëbimi do të bëhej në Kosovë, jam i bindur se ai do të përballej me trajtim që shkel nenin 3 të KEDNJ-së. Për aq sa më kërkohet të shprehem për këtë çështje, fakti që apeluesi do të përballej me trajtim që shkel nenin 3 përbën një rrethanë shumë bindëse dhe, si rrjedhojë, apeluesi nuk do të dëbohet.”
Gjyqtari gjithashtu konstatoi se kishte arsye për ta lejuar të dënuarin të qëndronte në Mbretërinë e Bashkuar, bazuar në nenin 8, i cili mbron të drejtën për jetën private dhe familjare. Ai shkroi:
“Duke marrë në konsideratë të gjitha rrethanat në tërësi, përfshirë qëndrimin e tij të gjatë në Mbretërinë e Bashkuar që nga fëmijëria, historinë e tij personale të pranuar, mungesën de facto të kombësisë, dështimin e të gjitha verifikimeve për kombësinë, përkatësinë e tij etnike rome, vulnerabilitetin ndaj shfrytëzimit dhe varfërisë ekstreme, si dhe mungesën e ndonjë zgjidhjeje reale për këto vështirësi, jam i bindur se pasojat e dëbimit do të ishin jashtëzakonisht të rënda.”
Apeli i Alijas u pranua, duke i mundësuar atij qëndrimin në Mbretërinë e Bashkuar.