**Ndryshime të Rëndësishme në Zvicër nga 1 Tetori 2026: Nga Marrëveshja me Kosovën te Lufta Kundër Pastrimit të Parave dhe Çmimi i Qumështit**
Zvicra do të përjetojë disa ndryshime të rëndësishme nga data 1 tetor 2026. Këto përfshijnë hyrjen në fuqi të rregullave të reja kundër pastrimit të parave, një marrëveshje të tregtisë së lirë me Kosovën, reforma në trajnimin profesional, rritje të çmimit të qumështit organik dhe zgjerimin e përdorimit të Sistemit të Informacionit Shengen (SIS).
**Lufta Kundër Pastrimit të Parave**
Rregulla të reja kundër pastrimit të parave do të zbatohen në Zvicër duke filluar nga 1 tetori 2026. Këshilli Federal ka rishikuar ligjin ekzistues dhe ka futur një ligj të ri mbi “Transparencën e Personave Juridikë dhe Identifikimin e Pronarëve Përfitues”. Qëllimi kryesor i këtyre dy ligjeve është përmirësimi i luftës kundër pastrimit të parave dhe financimit të terrorizmit. Periudhat kalimtare për regjistrimin e subjekteve juridike të prekura në një regjistër përkatës të transparencës do të fillojnë gjithashtu në të njëjtën datë. Këto rregulla të reja prekin veçanërisht shoqëritë aksionare, shoqëritë me përgjegjësi të kufizuar (SHPK) dhe kooperativat.
**Marrëveshja e Tregtisë së Lirë me Kosovën**
Një marrëveshje e tregtisë së lirë ndërmjet vendeve të Shoqatës Evropiane të Tregtisë së Lirë (EFTA), e cila përfshin edhe Zvicrën, dhe Republikës së Kosovës do të hyjë në fuqi më 1 tetor 2026. Kjo marrëveshje pritet të rrisë sigurinë juridike dhe parashikueshmërinë për shkëmbimin ekonomik dypalësh, duke përmirësuar gjithashtu qasjen e mallrave dhe shërbimeve zvicerane në tregun kosovar. Të gjitha eksportet zvicerane në Kosovë do të jenë pa tarifa doganore, në disa raste me periudha kalimtare. Sipas Këshillit Federal, tregtia dypalëshe e mallrave arriti rreth 175 milionë franga zvicerane vitin e kaluar. Kosova konsiderohet një partner tregtar me potencial të lartë zhvillimi, dhe kjo marrëveshje pritet të forcojë pozicionin e Zvicrës si qendër biznesi.
**Reforma në Trajnimin Profesional**
Ligji i rishikuar i Trajnimit Profesional do të zbatohet nga 1 tetori 2026. Me këtë ndryshim, do të futen emërtimet e reja të titujve “Bachelor Profesional” (për provimet profesionale federale dhe diplomat nga shkollat e larta profesionale) dhe “Master Profesional” (për provimet profesionale të avancuara federale). Këshilli Federal thekson se kjo do të pozicionojë arsimin profesional të avancuar më qartë brenda nivelit terciar dhe do të rrisë dukshmërinë e tij. Gjithashtu, emërtimi “Kolegj i Lartë Teknik” do të mbrohet ligjërisht, anglishtja do të lejohet si gjuhë shtesë provimi dhe kurset pasuniversitare në kolegjet e larta teknike do të bëhen më fleksibile.
**Rritja e Çmimit të Qumështit Organik**
Prodhuesit e qumështit organik do të marrin më shumë pagesë për produktin e tyre. Bio Suisse njofton se çmimi për prodhuesit e qumështit organik do të rritet me 3 cent për kilogram duke filluar nga 1 tetori 2026. Kjo rritje pritet të reflektohet edhe në çmimet për konsumatorët. Arsyeja për këtë ndryshim janë kushtet e jashtëzakonshme atmosferike të këtij viti, si thatësira dhe mungesa e ushqimit për kafshët, të cilat kanë ndikuar negativisht në gjendjen ekonomike të shumë fermave organike. Rritja e çmimit synon të përmirësojë kushtet ekonomike të prodhimit të qumështit organik dhe të parandalojë një rënie të mëtejshme të numrit të lopëve qumështore.
**Zgjerimi i Përdorimit të Sistemit të Informacionit Shengen (SIS)**
Autoritetet zvicerane do të jenë në gjendje të përdorin alarme të reja kërkimi dhe informacioni në Sistemin e Informacionit Shengen (SIS) duke filluar nga 1 tetori 2026. Këto alarme do të lidhen kryesisht me individë nga vende të treta, të dyshuar për planifikim ose kryerje të terrorizmit apo krimeve të rënda. Agjencia e Bashkimit Evropian për Policinë (Europol) mund t’i propozojë Zvicrës sinjalizime të tilla, por Zyra Federale e Policisë (Fedpol) do të shqyrtojë çdo rast individualisht dhe do të vendosë nëse Zvicra e pranon ose e refuzon sinjalizimin. Qëllimi i këtyre masave është forcimi i bashkëpunimit ndërkufitar mes Zvicrës, vendeve anëtare të Shengenit dhe Europolit, në luftën kundër terrorizmit dhe krimeve të rënda.