Eksperti i sigurisë, Hysen Gecaj, ka paralajmëruar se pas vendimit të Gjykatës Speciale në Hagë, Kosova mund të përballet me tentativa për destabilizim. Sipas Gecajt, Serbia dhe shtete të tjera jomiqësore mund të shfrytëzojnë situatën dhe emocionet e qytetarëve për të nxitur trazira, raporton Ekonomia Online.
Gecaj theksoi se një reagim i tillë nga Serbia ishte i pritshëm, pavarësisht epilogut të procesit gjyqësor. Ai vlerësoi se institucionet e sigurisë së Kosovës kanë ndërtuar kapacitete profesionale për menaxhimin e situatave të tilla.
Eksperti argumenton se kompleksiteti i sigurisë kërkon parashikim të hershëm të ngjarjeve dhe për Kosovën kjo nuk duhej të ishte befasi. Ai shpjegoi se Serbia, e cila synon vazhdimisht ta fusë Kosovën në trazira, bashkë me Rusinë dhe fuqi të tjera jomiqësore, pritet të tentojnë destabilizimin, pavarësisht vendimit përfundimtar të gjykatës. Gecaj kujtoi reagimin e menjëhershëm të presidentit serb Vuçiq pas verdiktit, i cili, sipas tij, nga njëra anë gëzohej për zhvillimet, ndërsa nga tjetra ankohej pse veprimi i katër personave nuk u cilësua si krim kundër njerëzimit.
Gecaj shprehu qëndrimin e tij kritik ndaj themelimit të Gjykatës Speciale, duke e cilësuar atë politike. Ai shpreson që procesi i apelit të sjellë një rezultat tjetër në favor të katër të dënuarve në shkallë të parë. Sipas tij, kur një gjykatë themelohet mbi baza politike, profesionalizmi i gjyqtarëve, prokurorëve dhe stafit përkatës bëhet i dyshimtë. Ai e konsideroi themelimin e kësaj gjykate mbi vendime politike si një gabim.
Më tej, Gecaj bëri një krahasim të thekshëm midis vuajtjeve të popullit të Kosovës gjatë luftës dhe pretendimeve për krime të trajtuara në Hagë. Ai vuri në pah krimet e shumta të kryera nga Serbia në Kroaci, Bosnjë-Hercegovinë dhe Kosovë. Ai e cilësoi qesharake trajtimin e rreth 300 rasteve të pretenduara për vrasje dhe keqtrajtim gjatë luftës në Kosovë, duke theksuar se gjykata nuk e kuptonte situatën e luftës, ku vetë ushtarët e UÇK-së vuanin mungesa thelbësore të ushqimit dhe strehimit.
Eksperti pyeti për drejtësinë e procesit, duke krahasuar 300 persona të persekutuar dhe disa raste vrasjesh (identiteti dhe rrethanat e të cilave janë të panjohura) me vuajtjet e popullit, ku regjistrohen 1047 fëmijë të vrarë. Ai e quajti qesharak krahasimin e viteve të dënimit për katër individët e UÇK-së me dënimet e politikanëve dhe gjeneralëve serbë. Gecaj theksoi se ushtria jugosllave dhe më pas ajo serbe, me strukturë, hierarki dhe mbështetje politike e ndërkombëtare (nga Rusia dhe shtete të tjera mike), kreu krime përmes një mekanizmi të sofistikuar. Ai nënvizoi se Ushtria Çlirimtare e Kosovës lindi nga populli, ishin njerëz pa përvojë, të pajisur dobët dhe pa njohuri ushtarake paraprake, të cilët thjesht u detyruan të mbrojnë veten.
Duke folur për situatën e sigurisë gjatë protestave, Gecaj vlerësoi se institucionet e sigurisë në Kosovë – AKI, Policia e Kosovës dhe Forca e Sigurisë së Kosovës – kanë ndërtuar kapacitete profesionale të kënaqshme. Megjithatë, ai paralajmëroi se rreziku kryesor qëndron te mundësia e manipulimit të emocioneve të qytetarëve, sidomos të rinjve, nga “armiku” për qëllimet e tij, pasi masa, e frustruar nga pakënaqësia për ngjarjen, ndonjëherë ndjek verbërisht ata që nuk duhet.
Për të shmangur veprimet që mund të dëmtojnë institucionet apo qytetarët, Gecaj bëri thirrje që veteranët e luftës dhe grupi “Liria ka Emër” të marrin rol udhëheqës në organizimin e protestave, duke dhënë udhëzime të qarta që populli të dijë kë të ndjekë.
Në fund, Gecaj paralajmëroi se tensionet politike dhe vonesat në konsolidimin e institucioneve qeveritare mund të krijojnë hapësirë për shërbimet e inteligjencës së huaj për të shfrytëzuar zbrazëtitë dhe për të ndërhyrë, duke destabilizuar Kosovën. Ai theksoi se shkatërrimi i institucioneve dhe objekteve, si dhe kërcënimi i personaliteteve politike dhe publike, duhet të evitohet me çdo kusht, pasi vonesat e politikanëve në zgjidhjen e problemeve mund të bëhen objektiv i agjendave armiqësore kundër Kosovës.